Έχετε παρατηρήσει ότι κάποιες φορές το σώμα αντιδρά πριν προλάβουμε να καταλάβουμε τι νιώθουμε; Ένας κόμπος στο στομάχι πριν από μια δύσκολη συζήτηση, ένα σφίξιμο στο στήθος όταν αγχωνόμαστε ή μια έντονη κούραση μετά από μια περίοδο πίεσης δεν είναι καθόλου ασυνήθιστα φαινόμενα.
Οι ψυχολόγοι εξηγούν ότι ο νους και το σώμα λειτουργούν σαν μια ομάδα. Συχνά, όταν τα συναισθήματά μας είναι πολύ έντονα ή δεν έχουμε ακόμη συνειδητοποιήσει τι μας συμβαίνει, το σώμα είναι εκείνο που «μιλά» πρώτο.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές κινηματογραφικές ταινίες αποτυπώνουν με ρεαλισμό αυτή τη σύνδεση σώματος και συναισθημάτων. Στον «Μαύρο Κύκνο» (Black Swan), η πίεση και η τελειομανία αποτυπώνονται ακόμη και στο σώμα της πρωταγωνίστριας. Στο «Manchester by the Sea», ο ήρωας κουβαλά το βάρος της θλίψης μέσα από τη στάση του σώματος και τη σιωπή του, ενώ στο «The Wrestler», οι σωματικές φθορές αντικατοπτρίζουν και τις ψυχικές πληγές του πρωταγωνιστή. Οι ταινίες αυτές μας θυμίζουν ότι πολλές φορές το σώμα εκφράζει όσα ο άνθρωπος δυσκολεύεται ακόμη να πει με λόγια.
Το σώμα έχει τη δική του γλώσσα
Στην καθημερινότητά μας χρησιμοποιούμε συχνά εκφράσεις όπως:
- «Μου έφυγε ένα βάρος από πάνω μου.»
- «Έχω έναν κόμπο στο στομάχι.»
- «Μου κόπηκαν τα πόδια.»
- «Η καρδιά μου πήγε να σπάσει.»
Δεν είναι απλώς σχήματα λόγου. Αντανακλούν πραγματικές σωματικές αισθήσεις που συνοδεύουν τα συναισθήματά μας.
Οι επιστήμονες ονομάζουν αυτή την ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε τα μηνύματα του σώματός μας ενδοδεκτική επίγνωση (interoception). Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον χτύπο της καρδιάς μας, την αναπνοή μας, την ένταση στους μυς ή άλλες εσωτερικές αλλαγές που συνδέονται με όσα βιώνουμε.
Όταν το σώμα ζητά μια παύση
Ένας πονοκέφαλος, οι σφιγμένοι ώμοι, η δυσκολία στον ύπνο ή η συνεχής κόπωση δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα. Πολλές φορές αποτελούν έναν τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός μάς υπενθυμίζει ότι έχουμε πιεστεί περισσότερο από όσο αντέχουμε.
Φυσικά, κάθε επίμονο ή έντονο σύμπτωμα χρειάζεται πάντα ιατρική αξιολόγηση. Όμως, όταν οι εξετάσεις είναι φυσιολογικές, αξίζει να αναρωτηθούμε και κάτι ακόμη: «Πώς νιώθω πραγματικά αυτόν τον καιρό;»
Ακούγοντας τα μικρά σημάδια
Η έρευνα δείχνει ότι όταν μαθαίνουμε να παρατηρούμε τις σωματικές μας αισθήσεις χωρίς πανικό ή κριτική, μπορούμε να διαχειριζόμαστε καλύτερα το άγχος και την καθημερινή πίεση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αναλύουμε κάθε ενόχληση, αλλά να δίνουμε λίγα λεπτά στον εαυτό μας για να σταματήσει και να ακούσει τι συμβαίνει.
Μερικές απλές πρακτικές μπορούν να βοηθήσουν:
- λίγες αργές, βαθιές αναπνοές,
- ένας σύντομος περίπατος,
- ήπια άσκηση ή διατάσεις,
- λίγα λεπτά ηρεμίας χωρίς κινητό ή άλλους περισπασμούς.
Το σώμα και ο νους συνεργάζονται
Δεν είναι τυχαίο ότι μετά από μια όμορφη συνάντηση με φίλους νιώθουμε πιο ανάλαφροι ή ότι μετά από μια δύσκολη μέρα αισθανόμαστε εξαντλημένοι. Τα συναισθήματα επηρεάζουν το σώμα και το σώμα, με τη σειρά του, επηρεάζει τον τρόπο που αισθανόμαστε.
Γι’ αυτό και δραστηριότητες όπως το περπάτημα, η γιόγκα, ο χορός ή οι ασκήσεις αναπνοής δεν ωφελούν μόνο το σώμα, αλλά βοηθούν πολλούς ανθρώπους να νιώσουν πιο ήρεμοι και ισορροπημένοι.
Ας μάθουμε να το ακούμε
Το σώμα μας δεν προσπαθεί να μας δυσκολέψει. Αντίθετα, συχνά προσπαθεί να μας προστατεύσει και να μας ενημερώσει ότι χρειαζόμαστε ξεκούραση, φροντίδα ή μια αλλαγή στους ρυθμούς μας.
Ίσως, λοιπόν, την επόμενη φορά που θα νιώσετε έναν κόμπο στο στομάχι ή μια ανεξήγητη ένταση στους ώμους, αντί να την αγνοήσετε, να κάνετε μια απλή ερώτηση στον εαυτό σας:
«Τι προσπαθεί να μου πει το σώμα μου σήμερα;»
Γιατί πολλές φορές, πριν ακόμη βρούμε τις σωστές λέξεις, το σώμα έχει ήδη αρχίσει να μας δίνει την απάντηση.
vita.gr
