Καθώς περνούν τα χρόνια, πολλοί άνθρωποι αρχίζουν να σκέφτονται διαφορετικά τις εμπειρίες που τους διαμόρφωσαν. Σχέσεις που άφησαν πικρία, λόγια που δεν ειπώθηκαν, αποφάσεις που σήμερα θα έπαιρναν διαφορετικά ή ο πόνος που έμειναν για καιρό κρυμμένος μπορεί να επιστρέψουν στη ζωή τους με μεγαλύτερη ένταση.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος δεν έχει προχωρήσει στη ζωή του. Μερικές φορές, απλώς χρειάζεται περισσότερο χώρο για να κατανοήσει όσα έζησε και να συμφιλιωθεί με πλευρές της προσωπικής του ιστορίας που εξακολουθούν να τον επηρεάζουν.
Τι είναι ο «βιογραφικός πόνος»
Ο Βρετανός γεροντολόγος Μάλκολμ Τζόνσον χρησιμοποίησε τον όρο «βιογραφικός πόνος» (biographical pain) για να περιγράψει τη συναισθηματική και υπαρξιακή δυσφορία που μπορεί να συνδέεται με την αναδρομή στη ζωή μας. Πρόκειται για τη δυσκολία που ενδέχεται να προκαλούν οι ανεκπλήρωτες προσδοκίες, οι παλιές αδικίες, οι ενοχές, οι χαμένες ευκαιρίες και οι σχέσεις που δεν εξελίχθηκαν όπως θα θέλαμε.
Το φαινόμενο μπορεί να γίνει πιο έντονο σε μεγαλύτερη ηλικία, όταν ο άνθρωπος αναλογίζεται τις επιλογές του και το νόημα των εμπειριών του. Ωστόσο, τέτοια συναισθήματα δεν αφορούν αποκλειστικά τους ηλικιωμένους. Μπορούν να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε φάση της ζωής, ιδιαίτερα σε περιόδους αλλαγών ή προσωπικού απολογισμού.
Οι σχέσεις που αφήνουν ανοιχτούς λογαριασμούς
Ορισμένες από τις πιο επίμονες συναισθηματικές δυσκολίες συνδέονται με ανθρώπους που υπήρξαν σημαντικοί στη ζωή μας. Η έλλειψη αποδοχής από έναν γονέα, μια μακροχρόνια οικογενειακή σύγκρουση ή η αίσθηση ότι δεν μας άκουσαν πραγματικά μπορεί να αφήσουν βαθιά ίχνη.
Κάποιες φορές, αυτό που εξακολουθούμε να αναζητούμε δεν είναι απαραίτητα μια συγγνώμη ή μια εξήγηση. Είναι η δυνατότητα να εκφράσουμε όσα μας πλήγωσαν, να αναγνωρίσουμε τις ανάγκες που δεν καλύφθηκαν και να αισθανθούμε ότι η εμπειρία μας έχει σημασία.
Δεν είναι πάντοτε εφικτό να αποκατασταθεί μια σχέση ή να δοθούν όλες οι απαντήσεις. Μπορούμε, όμως, να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τι σημαίνει σήμερα για εμάς αυτή η εμπειρία και πώς θέλουμε να επηρεάζει τη ζωή μας από εδώ και πέρα.
Εξίσου σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι η συμφιλίωση δεν απαιτεί υποχρεωτικά επανασύνδεση με ανθρώπους που μας έχουν πληγώσει. Μπορεί να σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε όσα συνέβησαν, θέτουμε όρια και επιλέγουμε να φροντίσουμε τον εαυτό μας.
Μιλάμε για όσα μας βαραίνουν
Πολλοί άνθρωποι συνηθίζουν να κρατούν τις δυσκολίες τους για τον εαυτό τους, θεωρώντας ότι πρέπει να τις διαχειριστούν μόνοι τους ή ότι δεν υπάρχει λόγος να επιστρέφουν σε παλιές ιστορίες. Έτσι, όμως, μπορεί να στερούν από τον εαυτό τους μια σημαντική ευκαιρία: να ακουστούν χωρίς να χρειάζεται να απολογηθούν για όσα αισθάνονται.
Στην έρευνα για τη μοναξιά και τη συναισθηματική εμπειρία της μεγαλύτερης ηλικίας, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη λεγόμενη «βιογραφική ακρόαση». Πρόκειται για τη διαδικασία κατά την οποία ένας άνθρωπος αφηγείται την προσωπική του ιστορία σε κάποιον που τον ακούει με προσοχή, χωρίς κριτική και χωρίς να σπεύδει να δώσει συμβουλές.
Μερικές φορές, αυτό που χρειαζόμαστε δεν είναι να μας υποδείξουν τι έπρεπε να είχαμε κάνει διαφορετικά. Είναι να μπορέσουμε να μιλήσουμε ελεύθερα, να βάλουμε σε μια σειρά τις σκέψεις μας και να νιώσουμε ότι κάποιος κατανοεί την εμπειρία μας.
Ένας φίλος, ένα έμπιστο μέλος της οικογένειας ή ένας ειδικός ψυχικής υγείας μπορεί να προσφέρει αυτόν τον χώρο, ανάλογα με τις ανάγκες και τις συνθήκες κάθε ανθρώπου.
vita.gr
