Το work-life balance έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους στόχους της σύγχρονης καθημερινότητας. Να είμαστε αποδοτικοί στη δουλειά, διαθέσιμοι στους ανθρώπους μας, να φροντίζουμε τον εαυτό μας, να γυμναζόμαστε, να ξεκουραζόμαστε και, κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, να βρίσκουμε και λίγο χρόνο για όσα μας ευχαριστούν. Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα: η ζωή σπάνια χωρίζεται ξεκάθαρα σε «δουλειά» και «προσωπικό χρόνο». Ένα επαγγελματικό email μπορεί να φτάσει ενώ τρώτε με την οικογένειά σας. Ένα προσωπικό τηλεφώνημα μπορεί να σας βρει στη μέση μιας απαιτητικής ημέρας στο γραφείο. Άλλες εβδομάδες η δουλειά απαιτεί περισσότερα από εσάς και άλλες η προσωπική σας ζωή βρίσκεται αναπόφευκτα σε πρώτο πλάνο.
Ίσως, λοιπόν, αντί να προσπαθούμε να κρατήσουμε τα πάντα σε τέλεια ισορροπία, χρειάζεται να μάθουμε κάτι διαφορετικό: να προσαρμοζόμαστε.
Γιατί το work-life balance μπορεί να μας παγιδεύει
Η ίδια η λέξη «ισορροπία» δημιουργεί την εικόνα μιας ζυγαριάς: από τη μία η δουλειά, από την άλλη η ζωή και κάπου στη μέση ένα ιδανικό σημείο στο οποίο όλα λειτουργούν τέλεια.
Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό το σημείο μετακινείται συνεχώς.
Οι ανάγκες, οι υποχρεώσεις και οι προτεραιότητές μας αλλάζουν από μέρα σε μέρα και από περίοδο σε περίοδο. Έτσι, η προσδοκία ότι κάποια στιγμή θα καταφέρουμε να «ισορροπήσουμε» οριστικά τα πάντα μπορεί να μετατραπεί σε ακόμη μία πηγή πίεσης.
Η ψυχολόγος Ντέινα Λι-Μπάγκλεϊ προτείνει γι’ αυτό μια διαφορετική έννοια: αρμονία αντί για ισορροπία.
Η αρμονία δεν απαιτεί όλα τα κομμάτια της ζωής μας να παίρνουν ακριβώς τον ίδιο χρόνο και χώρο. Σημαίνει περισσότερο ότι προσπαθούμε να τα κάνουμε να συνυπάρχουν όσο το δυνατόν καλύτερα, γνωρίζοντας ότι η αναλογία τους θα αλλάζει.
Και τότε, αλλάζει και η ερώτηση. Το «πώς θα ισορροπήσω δουλειά και προσωπική ζωή;», γίνεται:
«Πού χρειάζεται να διαθέσω τον χρόνο και την ενέργειά μου αυτή τη στιγμή;»
Η ενέργειά μας δεν είναι ανεξάντλητη
Υπάρχει μια διαδεδομένη αντίληψη ότι, αν προσπαθήσουμε λίγο περισσότερο, θα καταφέρουμε τελικά να ολοκληρώσουμε όλα όσα υπάρχουν στη λίστα μας. Και όταν αυτό δεν συμβαίνει, είναι εύκολο να θεωρήσουμε ότι δεν οργανωθήκαμε καλά ή ότι δεν προσπαθήσαμε αρκετά. Στην πραγματικότητα, όμως, κάποιες ημέρες οι απαιτήσεις είναι απλώς περισσότερες από τους διαθέσιμους πόρους μας και μέσα στην ημέρα υπάρχουν πράγματα που μας «αδειάζουν» και άλλα που μας βοηθούν να «φορτίσουμε».
Η επιστημονική έρευνα γύρω από την αποκατάσταση μετά την εργασία φαίνεται να υποστηρίζει τη σημασία αυτής της δεύτερης πλευράς. Μεγάλη μετα-ανάλυση 316 ανεξάρτητων δειγμάτων και περισσότερων από 99.000 εργαζομένων έδειξε ότι εμπειρίες αποκατάστασης, όπως η χαλάρωση και η ψυχολογική αποσύνδεση από τη δουλειά, συνδέονται με σημαντικές πλευρές της ευεξίας και με χαμηλότερη εξάντληση.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο πώς θα χωρέσουμε περισσότερα μέσα σε 24 ώρες, αλλά και πώς θα δημιουργήσουμε χώρο για αποκατάσταση.
Τι σας «φορτίζει» και τι σας αδειάζει;
Αχίστε να παρατηρείτε πού πηγαίνει η ενέργειά σας. Ποια πράγματα μέσα στην ημέρα σάς αφήνουν εξαντλημένους; Και, από την άλλη, μετά από ποιες δραστηριότητες αισθάνεστε λίγο καλύτερα από ό,τι πριν;
Και εδώ υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια: ξεκούραση δεν σημαίνει απαραίτητα scrolling στον καναπέ. Κάτι που μοιάζει με διάλειμμα δεν σημαίνει ότι μας βοηθά πραγματικά να ανακάμψουμε.
Βάλτε την αποκατάσταση μέσα στην ημέρα σας
Μην θεωρείτε την αποκατάσταση κάτι που θα συμβεί μόνο «αν περισσέψει χρόνος».
Έρευνες δείχνουν ότι η δυνατότητα να αποσυνδεόμαστε ψυχολογικά από την εργασία στον ελεύθερο χρόνο συνδέεται με λιγότερη εξάντληση, μεγαλύτερη ευεξία και ικανοποίηση από τη ζωή και καλύτερο ύπνο.
Αυτό γίνεται ακόμη πιο σημαντικό σε μια εποχή όπου τα όρια ανάμεσα στη δουλειά και την προσωπική ζωή έχουν γίνει περισσότερο διαπερατά. Μετα-ανάλυση περισσότερων από 130.000 εργαζομένων έχει συνδέσει τη συνεχή διαθεσιμότητα για επαγγελματικά ζητήματα εκτός ωραρίου με πιο δύσκολη αποκατάσταση και χαμηλότερη ευεξία.
Δεν χρειάζεται απαραίτητα ένα ολόκληρο ελεύθερο απόγευμα. Μπορεί να είναι ένα μικρό διάλειμμα, μια δραστηριότητα που σας ευχαριστεί ή ένα σαφέστερο όριο στο πότε σταματάτε να κοιτάτε τα επαγγελματικά μηνύματα.
Επιλέξτε πού αξίζει να ξοδέψετε την ενέργειά σας
Αν η ενέργειά μας δεν είναι απεριόριστη, δεν μπορούμε να απαντάμε σε κάθε απαίτηση σαν να έχει την ίδια αξία.
Ρωτήστε τον εαυτό σας:
- Τι χρειάζεται πραγματικά να κάνω εγώ;
- Τι μπορεί να περιμένει;
- Τι μπορεί να αναλάβει κάποιος άλλος;
- Και πού θέλω πραγματικά να διαθέσω την ενέργειά μου σήμερα;
Το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργήσουμε άλλη μία τέλεια ρουτίνα που πρέπει να ακολουθούμε πιστά. Ούτε να προσπαθήσουμε περισσότερο για να καταφέρουμε επιτέλους να τα κάνουμε όλα.
Ίσως η πιο ρεαλιστική προσέγγιση είναι να αποδεχτούμε ότι δεν γίνεται να είναι όλα σε ισορροπία, κάθε μέρα.
Κάποιες ημέρες η δουλειά θα χρειάζεται περισσότερο χώρο. Κάποιες άλλες η προσωπική ζωή. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να παρατηρούμε πότε η «μπαταρία» μας αδειάζει, να δημιουργούμε ευκαιρίες για να ανακάμπτουμε και να επιλέγουμε πιο συνειδητά πού αξίζει να διαθέσουμε την ενέργειά μας.
vita.gr
