Στην αρχή όλα μοιάζουν ιδανικά. Η επικοινωνία κυλά αβίαστα, η οικειότητα μεγαλώνει και η σχέση φαίνεται να αποκτά βάθος. Ξαφνικά όμως, κάτι αλλάζει. Το άτομο που μέχρι χθες ήταν διαθέσιμο και ζεστό γίνεται απόμακρο, λιγότερο επικοινωνιακό, πιο επικριτικό ή απρόβλεπτο. Τα μηνύματα αραιώνουν, οι παρεξηγήσεις αυξάνονται και η συναισθηματική απόσταση μεγαλώνει χωρίς εμφανή λόγο. Αυτό το μοτίβο συμπεριφοράς περιγράφεται πλέον με έναν νέο όρο στη σύγχρονη κουλτούρα των σχέσεων: «puffer-fishing».
Ο όρος προέρχεται από το ψάρι puffer fish (γνωστό στα ελληνικά και ως ψάρι-φούσκα), το οποίο όταν αισθανθεί απειλή φουσκώνει το σώμα του και προβάλλει τα αγκάθια του για να προστατευτεί από τους θηρευτές. Κάτι παρόμοιο φαίνεται να συμβαίνει και σε ορισμένους ανθρώπους όταν μια σχέση αρχίζει να γίνεται πιο στενή και συναισθηματικά ουσιαστική: «φουσκώνουν» αμυντικά, δημιουργώντας απόσταση για να προστατευτούν από την πιθανότητα απόρριψης, απώλειας ελέγχου ή συναισθηματικού τραυματισμού.
Όταν η απόσταση γίνεται μέσο προστασίας
Η συναισθηματική απομάκρυνση μπορεί να πάρει πολλές μορφές:
- ξαφνική μείωση επικοινωνίας,
- αντιφατικά μηνύματα,
- αυξημένη κριτική,
- δημιουργία καβγάδων για μικρά ζητήματα,
- ασάφεια γύρω από το μέλλον της σχέσης,
- συναισθηματικό «πάγωμα».
Πολλές φορές το άτομο δεν αντιλαμβάνεται πλήρως τι κάνει. Το νευρικό σύστημα ενεργοποιεί μηχανισμούς επιβίωσης πριν ακόμη προλάβει να επεξεργαστεί συνειδητά τα συναισθήματά του.
Η οικειότητα απαιτεί έκθεση. Και η έκθεση μπορεί να βιώνεται ως επικίνδυνη όταν κάποιος έχει μάθει ότι η εγγύτητα συνοδεύεται από πιθανή απόρριψη ή πόνο.
Τι να κάνετε αν βιώσετε «puffer fishing»
Αν παρατηρείτε ότι ένας άνθρωπος απομακρύνεται κάθε φορά που η σχέση γίνεται πιο στενή, είναι σημαντικό να μην παραβλέπετε τα δικά σας συναισθηματικά όρια.
Η ήρεμη και καθαρή επικοινωνία μπορεί να βοηθήσει:
«Νιώθω ότι τελευταία υπάρχει απόσταση μεταξύ μας και θα ήθελα να καταλάβω τι συμβαίνει».
Χωρίς κατηγορίες ή πίεση, τέτοιου είδους συζητήσεις δημιουργούν χώρο για ειλικρίνεια.
Παράλληλα όμως, οι ειδικοί υπενθυμίζουν κάτι ουσιαστικό: δεν είναι δική μας ευθύνη να «σώσουμε» ή να «διορθώσουμε» έναν άνθρωπο που δυσκολεύεται με την οικειότητα. Η συναισθηματική διαθεσιμότητα είναι κάτι που πρέπει να επιλέξει και να δουλέψει ο ίδιος.
Το πιο σημαντικό ερώτημα δεν είναι αν ο άλλος θα αλλάξει κάποτε στο μέλλον, αλλά αν η σχέση όπως είναι σήμερα καλύπτει τις συναισθηματικές σας ανάγκες.
Η αυθεντικότητα ως βάση της σύνδεσης
Στην εποχή των dating apps και των συνεχών επιλογών, πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να προστατευτούν από την απόρριψη χτίζοντας άμυνες ή υιοθετώντας ρόλους που δεν αντικατοπτρίζουν τον πραγματικό τους εαυτό.
Όμως οι ουσιαστικές σχέσεις δεν βασίζονται στην τελειότητα ούτε στην άμυνα. Βασίζονται στη σταδιακή αποκάλυψη του πραγματικού εαυτού, με όλες τις ανασφάλειες, τις ανάγκες και τις αδυναμίες που αυτό συνεπάγεται.
vita.gr
