Η ευγένεια δεν είναι απλώς θέμα καλών τρόπων, αλλά ένα ζωτικό κομμάτι της καθημερινότητας. Στη δουλειά, στις μικρές συναλλαγές, στις σχέσεις μας, φράσεις όπως «θα μπορούσες;», «σας παρακαλώ» ή «σε ευχαριστώ» λειτουργούν σαν μικρές γέφυρες που κάνουν τις αλληλεπιδράσεις πιο ανθρώπινες και ισορροπημένες.
Με την τεχνητή νοημοσύνη όμως, τα πράγματα αλλάζουν. Εκεί η ευγένεια δεν είναι απαραίτητη. Γράφουμε «φτιάξε», «πες μου», «γράψε», «κάνε σύνοψη», «κάνε λίστα», «μην παραλείψεις τίποτα». Δεν το κάνουμε από αγένεια, απλώς έτσι λειτουργούν αυτά τα εργαλεία. Παράλληλα η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει συναισθήματα, ούτε επηρεάζεται από τον τόνο μας.
Το ερώτημα, όμως, δεν είναι αν πληγώνεται η AI αλλά αν εμείς συνηθίζουμε έναν τρόπο επικοινωνίας πιο κοφτό, πιο απαιτητικό και λιγότερο συνεργατικό…
Γιατί η ευγένεια δεν είναι λεπτομέρεια
Η ευγένεια δεν κάνει τις συζητήσεις μας απλώς πιο ευχάριστες. Είναι ένας κοινωνικός μηχανισμός που βοηθά τους ανθρώπους να συνεργάζονται. Όταν ζητάμε κάτι με τρόπο που αναγνωρίζει τον χρόνο, την προσπάθεια ή τα όρια του άλλου, στέλνουμε ένα μήνυμα εκτίμησης που είναι σημαντικό για τις ανθρώπινες σχέσεις, προσωπικές και επαγγελματικές.
Η ευγένεια κάνει πιο εύκολη τη συνύπαρξη με ανθρώπους που δεν ανήκουν απαραίτητα στον στενό μας κύκλο. Μας βοηθά να ζητάμε, να αρνούμαστε, να διαφωνούμε και να συνεργαζόμαστε χωρίς κάθε επαφή να γίνεται σύγκρουση. Με την AI, αυτή η κοινωνική διαπραγμάτευση δεν είναι απαραίτητη. Το εργαλείο έχει σχεδιαστεί για να ανταποκρίνεται. Δεν χρειάζεται να το πείσουμε, να το προστατεύσουμε ή να του δείξουμε σεβασμό με την ανθρώπινη έννοια.
Το πρόβλημα της συνήθειας
Το πρόβλημα ξεκινά από την συνήθεια, καθώς όσο περισσότερο συνηθίζουμε έναν συγκεκριμένο τρόπο ομιλίας, τόσο πιο πιθανό είναι να τον χρησιμοποιούμε και σε άλλες περιστάσεις. Ο λόγος μας δεν ξεκινά κάθε φορά από το μηδέν. Συχνά επαναλαμβάνουμε φράσεις, ύφος και μοτίβα που έχουμε ήδη χρησιμοποιήσει πολλές φορές.
Αν, λοιπόν, περνάμε αρκετή ώρα μέσα στη μέρα δίνοντας κοφτές εντολές στην AI, είναι πιθανό αυτό το ύφος να αρχίσει να μας φαίνεται πιο φυσικό. Όχι επειδή μπερδεύουμε τους ανθρώπους με μηχανές, αλλά επειδή η γλώσσα είναι συνήθεια. Και οι συνήθειες μεταφέρονται σε διάφορες πτυχές της καθημερινότητας πιο εύκολα απ’ όσο νομίζουμε.
Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τα διαφορετικά κοινωνικά περιβάλλοντα, πριν ακόμα την έλευση της τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να μιλάμε αλλιώς στους φίλους, αλλιώς στους συναδέλφους, αλλιώς σε ένα παιδί. Συνήθως μπορούμε να προσαρμόζουμε το ύφος μας, όχι όμως πάντα με απόλυτη ακρίβεια. Έτσι, ο τρόπος που έχουμε συνηθίσει να μιλάμε σε ένα περιβάλλον μπορεί εύκολα να περάσει, χωρίς να το καταλάβουμε, και σε ένα άλλο.
Η AI δεν χρειάζεται ευγένεια, εμείς όμως τη χρειαζόμαστε
Δεν είναι απαραίτητα κακό να είμαστε σαφείς όταν μιλάμε σε ένα εργαλείο. Στην πραγματικότητα, οι ξεκάθαρες οδηγίες συχνά βοηθούν. Η AI λειτουργεί καλύτερα όταν της δίνουμε συγκεκριμένο πλαίσιο, στόχο και περιορισμούς. Δεν χρειάζεται να φορτώνουμε κάθε εντολή με υπερβολική ευγένεια.
Άλλο όμως η σαφήνεια και άλλο η αγένεια ως προεπιλογή. Μπορούμε να είμαστε άμεσοι χωρίς να εκπαιδεύουμε τον εαυτό μας σε έναν τρόπο επικοινωνίας που είναι συνεχώς πιο απότομος και απαιτητικός. Το ζητούμενο δεν είναι να λέμε «ευχαριστώ» στην AI, αλλά να προσέχουμε τι είδους επικοινωνία εξασκούμε καθημερινά. Η ευγένεια, όπως και η προσοχή, είναι μυς. Αν δεν τη χρησιμοποιούμε συχνά, μπορεί να ατονήσει.
vita.gr
