Όλοι έχουμε ζήσει μια τέτοια στιγμή. Περάσαμε καλά με φίλους, γελάσαμε, μιλήσαμε για ώρες, όμως επιστρέφοντας στο σπίτι δεν θέλαμε να δούμε ή να ακούσουμε κανέναν. Το μόνο που χρειαζόμασταν ήταν λίγη ησυχία. Οι ψυχολόγοι περιγράφουν αυτό το φαινόμενο ως «κοινωνική κόπωση», μια κατάσταση κατά την οποία ο εγκέφαλος χρειάζεται χρόνο για να ανακάμψει έπειτα από έντονες ή πολύωρες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις.
Κοινωνική κόπωση: Γιατί οι επαφές μας κουράζουν;
Όταν βρισκόμαστε με άλλους ανθρώπους, ο εγκέφαλος εργάζεται διαρκώς στο παρασκήνιο. Επεξεργάζεται εκφράσεις του προσώπου, τον τόνο της φωνής, τη γλώσσα του σώματος και τις αντιδράσεις των συνομιλητών μας, ενώ παράλληλα οργανώνει τι θα πούμε και πώς θα ανταποκριθούμε στη συζήτηση.
Αυτή η συνεχής επεξεργασία πληροφοριών αποτελεί ένα σημαντικό γνωστικό φορτίο, ακόμη κι αν δεν το αντιλαμβανόμαστε εκείνη τη στιγμή.
Όσο περισσότερα άτομα συμμετέχουν σε μια συζήτηση ή όσο πιο απαιτητικές είναι οι κοινωνικές συνθήκες –για παράδειγμα σε έναν γάμο, ένα επαγγελματικό event ή μια οικογενειακή συγκέντρωση– τόσο περισσότερη ενέργεια χρειάζεται ο εγκέφαλος για να παρακολουθήσει όσα συμβαίνουν.
Η κόπωση δεν αφορά μόνο τους εσωστρεφείς
Υπάρχει η εντύπωση ότι μόνο οι εσωστρεφείς αισθάνονται κόπωση από τις κοινωνικές επαφές. Στην πραγματικότητα, όλοι μπορεί να βιώσουν την εξάντληση της κοινωνικής τους μπαταρίας…
Η διαφορά είναι ότι κάποιοι χρειάζονται λιγότερο χρόνο για να ανακτήσουν την ενέργειά τους, ενώ άλλοι περισσότερο. Επιπλέον, παράγοντες όπως το άγχος, ο κακός ύπνος, η επαγγελματική πίεση ή οι αυξημένες υποχρεώσεις μπορούν να κάνουν ακόμη και μια ευχάριστη έξοδο να μοιάζει πιο απαιτητική.
Γιατί έχουμε ανάγκη τη μοναξιά;
Η μοναξιά δεν είναι πάντα συνώνυμη της απομόνωσης. Όταν την επιλέγουμε συνειδητά, μπορεί να λειτουργήσει ως ένας φυσικός τρόπος «επαναφόρτισης».
Λίγος χρόνος χωρίς συζητήσεις, ειδοποιήσεις και κοινωνικές υποχρεώσεις επιτρέπει στον εγκέφαλο να μειώσει το γνωστικό φορτίο και να επεξεργαστεί τις εμπειρίες της ημέρας. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί άνθρωποι νιώθουν καλύτερα έπειτα από έναν περίπατο μόνοι τους, λίγα λεπτά ανάγνωσης ή ακόμη και μια ήσυχη βραδιά στο σπίτι.
Πότε χρειάζεται προσοχή;
Άλλο η ανάγκη για λίγη ησυχία και άλλο η συστηματική αποφυγή των ανθρώπων.
Αν αποφεύγετε σταθερά τις κοινωνικές επαφές, δεν αντλείτε πλέον ευχαρίστηση από δραστηριότητες που κάποτε σας άρεσαν ή αισθάνεστε κόπωση ακόμη και χωρίς ιδιαίτερη κοινωνική αλληλεπίδραση, ίσως αξίζει να διερευνήσετε τι κρύβεται πίσω από αυτή την αλλαγή. Το χρόνιο στρες, η επαγγελματική εξουθένωση, το άγχος ή η κατάθλιψη μπορούν επίσης να επηρεάσουν την κοινωνική μας διάθεση.
Κόπωση: Πώς θα «γεμίσει» ξανά η κοινωνική σας μπαταρία…
Δεν υπάρχει ένας τρόπος που να ταιριάζει σε όλους. Οι ειδικοί, όμως, συμφωνούν ότι μικρά διαλείμματα μέσα στην ημέρα μπορούν να βοηθήσουν:
- Αφιερώστε λίγα λεπτά μόνο στον εαυτό σας μετά από μια απαιτητική κοινωνική δραστηριότητα.
- Κάντε έναν σύντομο περίπατο χωρίς το κινητό.
- Μην αισθάνεστε ενοχές αν χρειάζεστε ένα ήσυχο βράδυ στο σπίτι.
- Προσπαθήστε να διατηρείτε ισορροπία ανάμεσα στον χρόνο με τους άλλους και στον χρόνο με τον εαυτό σας.
Τελικά, οι μικρές «διακοπές» από τους ανθρώπους ίσως να μην είναι ένδειξη αντικοινωνικής συμπεριφοράς, αλλά μια υγιής υπενθύμιση ότι η φροντίδα του εαυτού μας περιλαμβάνει τόσο τις ουσιαστικές σχέσεις όσο και τις στιγμές που επιλέγουμε να μείνουμε μόνοι.
vita.gr
