Ο καβγάς έχει προειδοποιητικά σημάδια… Πριν υψωθούν οι φωνές και ειπωθούν πράγματα που ίσως αργότερα μετανιώσουμε, μπορεί να σφίγγουμε το σαγόνι, οι ώμοι να ανεβαίνουν, η αναπνοή να αλλάζει, να μιλάμε πιο γρήγορα και, αντί να ακούμε τον άλλον, να περιμένουμε απλώς τη σειρά μας για να απαντήσουμε. Και κάπου εκεί η συζήτηση παύει να αφορά την κατανόηση και μετατρέπεται σε μάχη για το ποιος θα επικρατήσει.
Η έρευνα δείχνει ότι η ποιότητα της ακρόασης μπορεί πράγματι να αλλάξει την πορεία μιας διαφωνίας. Σε μελέτες, η προσεκτική ακρόαση –με προσπάθεια κατανόησης και θετική πρόθεση– έχει συνδεθεί με λιγότερο αμυντικές αντιδράσεις και πιο εποικοδομητικές διαφωνίες.
Πριν λοιπόν ο επόμενος καβγάς φτάσει στο «κόκκινο», δοκιμάστε αυτές τις επτά μικρές κινήσεις…
1. Παρατηρήστε πρώτα το σώμα σας
Πριν χάσετε την ψυχραιμία σας, το σώμα σας μπορεί να έχει ήδη καταλάβει τι συμβαίνει. Σφιγμένοι μύες, ένταση στο σαγόνι, ώμοι που ανεβαίνουν, ταχυκαρδία ή η αίσθηση ότι «βράζετε» είναι σημάδια αυξημένης διέγερσης.
Αν τα εντοπίσετε εγκαίρως, έχετε περισσότερες πιθανότητες να παρέμβετε πριν αντιδράσετε παρορμητικά. Δεν χρειάζεται να λύσετε εκείνη τη στιγμή το πρόβλημα. Αρκεί αρχικά να αναγνωρίσετε ότι η ένταση ανεβαίνει.
2. Προσέξτε τι προσπαθεί να κάνει το μυαλό σας
«Πρέπει να καταλάβει ότι έχω δίκιο». «Θα του αποδείξω τι πραγματικά έγινε». «Δεν πρόκειται να το αφήσω να περάσει έτσι».
Όταν ο στόχος μετατοπίζεται από το να επικοινωνήσουμε στο να κερδίσουμε, η συζήτηση μπορεί πολύ εύκολα να κλιμακωθεί.
Αξίζει λοιπόν να αναρωτηθείτε: Προσπαθώ αυτή τη στιγμή να καταλάβω τι μου λέει ή ετοιμάζω ήδη την επόμενη απάντησή μου; Το να ακούτε πραγματικά δεν σημαίνει ότι συμφωνείτε. Μάλιστα, πειραματικές μελέτες δείχνουν ότι η υψηλής ποιότητας ακρόαση μπορεί να βοηθήσει ακόμη και όταν οι δύο πλευρές διαφωνούν.
3. Ρίξτε την ένταση με την αναπνοή
Όταν ανεβαίνει η ένταση, αλλάζει και ο τρόπος που αναπνέουμε. Εκεί μπορεί να βοηθήσει μια συνειδητή επιβράδυνση της αναπνοής αντί να συνεχίσουμε αυτομάτως τη λεκτική «αντεπίθεση».
Η ελεγχόμενη αργή αναπνοή έχει μελετηθεί ως μέσο ρύθμισης της φυσιολογικής διέγερσης. Πρόσφατη τυχαιοποιημένη μελέτη, για παράδειγμα, έδειξε ότι χαμηλότεροι ρυθμοί αναπνοής συνδέθηκαν με μεγαλύτερη χαλάρωση και χαμηλότερη φυσιολογική διέγερση.
Δοκιμάστε λοιπόν, πριν απαντήσετε, να κάνετε μια αργή εκπνοή. Αυτά τα λίγα δευτερόλεπτα μπορεί να σας δώσουν τον χρόνο που χρειάζεστε για να επιλέξετε τι θα πείτε αντί απλώς να αντιδράσετε.
4. Μιλήστε πιο αργά
Όσο περισσότερο φορτιζόμαστε τόσο ευκολότερα αυξάνονται ο ρυθμός, η ένταση και η επιθετικότητα της ομιλίας μας.
Δοκιμάστε συνειδητά το αντίθετο: κατεβάστε ταχύτητα. Η μικρή αυτή καθυστέρηση σας δίνει χρόνο να ακούσετε καλύτερα τι λέει ο άλλος και να διαλέξετε τις λέξεις σας.
Δεν χρειάζεται κάθε απάντηση να έρχεται μέσα σε δύο δευτερόλεπτα. Η σιωπή ανάμεσα σε δύο προτάσεις δεν σημαίνει ότι «χάνετε» τον καβγά.
5. Κατεβάστε τους ώμους
Ακούγεται κάπως, αλλά ίσως αξίζει να κάνετε έναν γρήγορο έλεγχο την επόμενη φορά που θα θυμώσετε: πού βρίσκονται οι ώμοι σας;
Αν είναι σχεδόν κολλημένοι στα αυτιά σας, χαλαρώστε τους συνειδητά. Η κίνηση λειτουργεί σαν μικρή υπενθύμιση ότι το σώμα βρίσκεται σε ένταση και ότι δεν χρειάζεται να ακολουθήσετε αυτομάτως αυτόν τον συναγερμό.
Το ζητούμενο δεν είναι να εξαφανιστεί ο θυμός. Είναι να δημιουργηθεί λίγος χώρος ανάμεσα σε αυτό που αισθάνεστε και σε αυτό που τελικά θα κάνετε.
6. Μαλακώστε τον τόνο της φωνής σας
Μπορεί να χρησιμοποιούμε ακριβώς τις ίδιες λέξεις και παρ’ όλα αυτά να μεταφέρουμε εντελώς διαφορετικό μήνυμα ανάλογα με τον τρόπο που τις λέμε.
Όσο ανεβαίνει η ένταση, τόσο πιθανότερο είναι να μιλήσουμε πιο δυνατά ή απότομα. Δοκιμάστε να χαμηλώσετε συνειδητά τον τόνο σας αντί να ανταγωνιστείτε την ένταση του άλλου.
Ο στόχος δεν είναι να γίνετε παθητικοί ούτε να καταπιείτε αυτό που θέλετε να πείτε. Είναι να μην προσθέσετε ακόμη ένα στρώμα έντασης σε μια ήδη φορτισμένη συζήτηση.
7. Ακούστε για να καταλάβετε – όχι για να απαντήσετε
Ίσως αυτή να είναι και η δυσκολότερη κίνηση.
Μπορείτε να πείτε: «Θέλω να καταλάβω τι εννοείς», «Πες μου πώς το βλέπεις» ή να επαναλάβετε με δικά σας λόγια αυτό που καταλάβατε και να ρωτήσετε αν το αποδώσατε σωστά.
Η καλή ακρόαση δεν προϋποθέτει συμφωνία. Αντίθετα, έρευνα σε 975 συμμετέχοντες έδειξε ότι διεκδικητικές μορφές ακρόασης συνδέθηκαν με καλύτερα αποτελέσματα στη διαχείριση συγκρούσεων από παθητικές ή επιθετικές αποκρίσεις, μεταξύ άλλων με λιγότερο θυμό και μεγαλύτερη διάθεση επίλυσης της σύγκρουσης.
Ακόμη πιο πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι, όταν κάποιος αισθάνεται ότι ο συνομιλητής του τον ακούει πραγματικά ακόμη και μέσα σε μια διαφωνία, αναφέρει μεγαλύτερη ψυχολογική ευεξία και αίσθηση σύνδεσης.
Δεν χρειάζεται να «κερδίσετε» για να ακουστείτε
Το να κάνετε χώρο για να ακούσετε τον άλλον δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπετε τη θέση ή τα όριά σας. Σημαίνει ότι προσπαθείτε πρώτα να καταλάβετε και στη συνέχεια να απαντήσετε. Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη διαφορά: άλλο αντιδρώ και άλλο απαντώ.
Φυσικά, οι παραπάνω τεχνικές αφορούν συνηθισμένες διαφωνίες και συγκρούσεις. Σε καταστάσεις εκφοβισμού και άμεσου κινδύνου, η προτεραιότητα δεν είναι να κάνουμε τη συζήτηση πιο παραγωγική, αλλά να απομακρυνθούμε και να αναζητήσουμε ασφάλεια και κατάλληλη υποστήριξη.
vita.gr
