Πολλές φορές πιστεύουμε ότι η καλή επικοινωνία εξαρτάται από το πώς διατυπώνουμε όσα θέλουμε να πούμε. Ωστόσο, ένα εξίσου σημαντικό στοιχείο προηγείται των λέξεων σε μία συζήτηση: η ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε τι συμβαίνει μέσα μας πριν αντιδράσουμε.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, όταν μιλάμε υπό την επήρεια της πρώτης συναισθηματικής μας αντίδρασης, μπορεί τελικά να εκφράζουμε την άμυνά μας και όχι αυτό που πραγματικά νιώθουμε.
Όταν αισθανόμαστε ότι απειλούμαστε, απορρίπτονται οι ανάγκες μας ή δεν εισπράττουμε την προσοχή που επιθυμούμε, το νευρικό μας σύστημα μπορεί να ενεργοποιήσει αυτόματες αντιδράσεις άμυνας. Μπορεί να επιτεθούμε, να απομακρυνθούμε, να κλειστούμε στον εαυτό μας ή να προσπαθήσουμε να ικανοποιήσουμε τον άλλον για να αποφύγουμε τη σύγκρουση. Κάτω από αυτές τις αντιδράσεις, όμως, συχνά κρύβονται πιο ευάλωτα συναισθήματα, όπως η μοναξιά, η στενοχώρια και ο φόβος της απόρριψης.
Τι κρύβεται πίσω από τον θυμό μας;
Ας υποθέσουμε ότι κάποιος αισθάνεται παραμελημένος από τον σύντροφό του. Αντί να εκφράσει τη στενοχώρια του, μπορεί να πει «Σκέφτεσαι μόνο τον εαυτό σου» ή «Είσαι εγωιστής». Παρότι μπορεί να πιστεύει ότι εκφράζει με ειλικρίνεια τα συναισθήματά του, στην πραγματικότητα διατυπώνει μια κρίση για τον άλλον.
Μια διαφορετική προσέγγιση θα ήταν να αναγνωρίσει τι υπάρχει πίσω από τον θυμό και να πει «Τον τελευταίο καιρό νιώθω μόνος και μου λείπει η εγγύτητα που είχαμε παλαιότερα». Με αυτόν τον τρόπο δεν κατηγορεί, αλλά αποκαλύπτει την πραγματική του ανάγκη για σύνδεση. Αυτή η διαδικασία απαιτεί αυτογνωσία και θάρρος, καθώς δεν είναι πάντα εύκολο να έρθουμε αντιμέτωποι με συναισθήματα που μας κάνουν να αισθανόμαστε ευάλωτοι.
Τρία βήματα για καλύτερη επικοινωνία
Ο ειδικός προτείνει τρεις βασικές πρακτικές που μπορούν να μας βοηθήσουν να επικοινωνούμε πιο ουσιαστικά:
- Κάνουμε μια παύση πριν αντιδράσουμε: Παίρνουμε μια ανάσα και στρέφουμε την προσοχή στο σώμα μας. Μήπως νιώθουμε σφίξιμο στο στήθος, ένταση στον λαιμό ή αναστάτωση στο στομάχι; Η παρατήρηση αυτών των αισθήσεων μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε τι βιώνουμε πριν μιλήσουμε.
- Εκφράζουμε το πραγματικό μας συναίσθημα: Αντί να κατηγορούμε ή να αποδίδουμε χαρακτηρισμούς, προσπαθούμε να περιγράψουμε τι αισθανόμαστε και τι έχουμε ανάγκη. Η χρήση φράσεων σε πρώτο πρόσωπο, όπως «νιώθω», αντί για κατηγορίες προς τον άλλον, μπορεί να διευκολύνει τον διάλογο.
- Ακούμε πραγματικά τον συνομιλητή μας: Η επικοινωνία δεν ολοκληρώνεται όταν πούμε όσα έχουμε να πούμε. Χρειάζεται να είμαστε πρόθυμοι να ακούσουμε πώς έφτασαν τα λόγια μας στον άλλον και να κατανοήσουμε τη δική του πλευρά.
Η σύνδεση στην επικοινωνία αρχίζει από την αυτογνωσία
Μπορεί να γνωρίζουμε πολλές τεχνικές επικοινωνίας, να έχουμε διαβάσει σχετικά βιβλία ή να προσπαθούμε να επιλέγουμε προσεκτικά τις λέξεις μας. Αν, όμως, δεν αναγνωρίζουμε τα συναισθήματα που κρύβονται πίσω από τις αντιδράσεις μας, είναι πιθανό να δυσκολευόμαστε να εκφράσουμε αυτό που πραγματικά θέλουμε.
Η ουσιαστική επικοινωνία, επομένως, δεν αρχίζει με την αναζήτηση της τέλειας διατύπωσης, αλλά με μια εσωτερική παύση. Όταν καταφέρνουμε να ακούμε πρώτα τον εαυτό μας και στη συνέχεια τον άλλον, δημιουργούμε περισσότερες προϋποθέσεις για εμπιστοσύνη, κατανόηση και αληθινή ανθρώπινη σύνδεση.
vita.gr
