Το νιώθουμε καμιά φορά πρώτα στο σώμα. Σφίγγουμε το σαγόνι, η καρδιά μας χτυπά πιο γρήγορα και, ενώ ο άνθρωπος απέναντί μας συνεχίζει να μιλά, εμείς έχουμε μείνει σε μια φράση του. Θέλουμε να εξηγήσουμε τι μας ενόχλησε, αλλά δυσκολευόμαστε να βρούμε τις λέξεις. Λίγη ώρα αργότερα, όταν η ένταση έχει υποχωρήσει, η απάντηση που ψάχναμε μοιάζει απλή. Ο όρος emotional flooding, ή «συναισθηματική πλημμύρα», περιγράφει εκείνες τις στιγμές που ένα συναίσθημα γίνεται τόσο έντονο, ώστε προσωρινά δυσκολευόμαστε να ακούσουμε, να σκεφτούμε καθαρά και να επιλέξουμε πώς θα αντιδράσουμε.
Μπορεί να συμβεί πάνω σε έναν καβγά, αλλά και σε μια σύσκεψη, ύστερα από ένα σχόλιο που μας έκανε να νιώσουμε εκτεθειμένοι. Η «ομπρέλα» μας είναι να αναγνωρίσουμε εγκαίρως τι μας συμβαίνει και να δώσουμε στον εαυτό μας λίγο χρόνο προτού απαντήσουμε.
Γιατί αντιδρά το σώμα στο emotional flooding;
Όταν νιώθουμε ότι απειλούμαστε, το σώμα μας μπαίνει αυτόματα σε κατάσταση στρες. Ακόμα κι όταν δεν κινδυνεύει η σωματική μας ακεραιότητα, η αίσθηση της απόρριψης ή της κατηγορίας αρκεί για να επιταχύνει την αναπνοή μας και να νιώσουμε μυϊκή ένταση. Καθώς η ένταση ανεβαίνει, γίνεται δυσκολότερο να παρακολουθήσουμε ολόκληρη τη συζήτηση. Μπορεί, για παράδειγμα, να ακούσουμε το «χθες σε χρειάστηκα» σαν «ποτέ δεν είσαι εκεί για μένα» και να σπεύσουμε να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας.
Η αντίδραση δεν είναι σε όλους ίδια. Κάποιος ανεβάζει τους τόνους, ενώ κάποιος άλλος σωπαίνει επειδή εκείνη τη στιγμή δεν μπορεί να βάλει τις σκέψεις του σε σειρά. Διαφέρει ακόμη και για τον ίδιο άνθρωπο από μέρα σε μέρα. Μετά από μια άγρυπνη νύχτα ή μια πιεστική εβδομάδα, μια παρατήρηση που συνήθως θα συζητούσαμε ήρεμα μπορεί να μας δυσκολέψει περισσότερο.
Πώς ξαναβρίσκουμε την ηρεμία μας;
Η συναισθηματική ρύθμιση αρχίζει όταν αναγνωρίζουμε αυτό που νιώθουμε και μπορούμε να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε στη συνέχεια. Μέσα σε μια έντονη συζήτηση, αυτό μπορεί να σημαίνει μια φράση τόσο απλή όσο: «Θέλω να σε ακούσω, αλλά τώρα δυσκολεύομαι να συγκεντρωθώ. Να το ξαναπιάσουμε σε μισή ώρα;». Όταν συμφωνούμε πότε θα επιστρέψουμε, ο άλλος καταλαβαίνει ότι το θέμα εξακολουθεί να μας ενδιαφέρει.
Μέχρι τότε, προσέχουμε πού κρατάμε την ένταση. Αν σφίγγουμε τα χέρια, μπορούμε να χαλαρώσουμε τα δάχτυλα, να ακουμπήσουμε τα πέλματα στο έδαφος και να πάρουμε μερικές ήρεμες αναπνοές. Αν μας βοηθά περισσότερο η κίνηση, μπορούμε να περπατήσουμε για λίγο. Δεν χρειάζεται να έχει φύγει ο θυμός για να επιστρέψουμε. Αρκεί να έχει υποχωρήσει τόσο, ώστε να μπορούμε να ακούσουμε τι έχει να μας πει ο άλλος.
Τότε μπορούμε να γυρίσουμε στη φράση που μας δυσκόλεψε: «Όταν είπες ότι με χρειάστηκες χθες, νόμισα ότι εννοούσες πως δεν σε στηρίζω ποτέ. Θέλεις να μου πεις τι χρειαζόσουν εκείνη τη στιγμή;». Το συναίσθημα βρίσκει τον χώρο του στη συζήτηση χωρίς να καθορίζει κάθε μας λέξη. Αν τέτοιες στιγμές επαναλαμβάνονται συχνά και δυσκολεύουν την καθημερινότητα ή τις σχέσεις μας, η υποστήριξη από έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να μας βοηθήσει να αναγνωρίζουμε νωρίτερα τα σημάδια και να βρούμε τρόπους διαχείρισης που μας ταιριάζουν.
vita.gr
