Το άγχος δεν είναι απλώς υπερβολική ανησυχία ούτε κάτι που μπορούμε να ξεπεράσουμε με τη δύναμη της θέλησης. Οι ειδικοί εξηγούν πέντε συνηθισμένες παρανοήσεις για το άγχος και πώς επηρεάζουν την αντίληψή μας για την ψυχική υγεία.
Το άγχος αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής
Μπορεί να εμφανιστεί πριν από μια σημαντική επαγγελματική συνάντηση, κατά την αναμονή ιατρικών εξετάσεων ή όταν αντιμετωπίζουμε μια δύσκολη κατάσταση. Ωστόσο, για τους ανθρώπους που ζουν με κάποια αγχώδη διαταραχή, ο φόβος και η ανησυχία μπορεί να γίνουν τόσο έντονα, ώστε να επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητά τους.
Παρά το γεγονός ότι οι αγχώδεις διαταραχές συγκαταλέγονται στις συχνότερες διαταραχές ψυχικής υγείας, εξακολουθούν να περιβάλλονται από μύθους και παρανοήσεις. Πέντε από τους πιο συνηθισμένους αξίζει να καταρριφθούν.
Μύθος 1: «Απλώς πρέπει να χαλαρώσεις και να σταματήσεις να ανησυχείς»
Η αλήθεια είναι πως για κάποιον που αντιμετωπίζει έντονο άγχος, η ανησυχία δεν είναι πάντα κάτι που μπορεί να ελέγξει συνειδητά. Μπορεί να συνεχίζεται ακόμη και όταν η κατάσταση που την προκάλεσε έχει πλέον τελειώσει.
Για παράδειγμα, μετά από μια επαγγελματική αξιολόγηση, ένα άτομο μπορεί να αναλύει επίμονα όσα είπε ή όσα θα μπορούσε να είχε πει διαφορετικά. Αυτή η υπερβολική ανησυχία ενδέχεται να συνοδεύεται από αίσθημα απειλής, δυσκολία συγκέντρωσης, εφίδρωση και προβλήματα ύπνου. Όταν το άγχος επηρεάζει την εργασία, τις σχέσεις ή την καθημερινή λειτουργικότητα, η αναζήτηση βοήθειας από ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να είναι σημαντική.
Μύθος 2: «Το άγχος είναι μόνο στο μυαλό σου»
Η αλήθεια είναι πως το άγχος μπορεί να προκαλέσει πραγματικά σωματικά συμπτώματα. Όταν ενεργοποιείται η αντίδραση «μάχης ή φυγής» (fight-or-flight), ο οργανισμός απελευθερώνει ορμόνες που αυξάνουν τον καρδιακό ρυθμό, επιταχύνουν την αναπνοή και προκαλούν μυϊκή ένταση.
Μπορεί επίσης να εμφανιστούν ταχυκαρδία, ζάλη, ναυτία, πόνος στο στήθος και γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Η σύνδεση εγκεφάλου και εντέρου εξηγεί, μεταξύ άλλων, γιατί το άγχος μπορεί να επηρεάζει την πεπτική λειτουργία. Επομένως, ακόμη και όταν ένας φόβος δεν ανταποκρίνεται σε πραγματικό κίνδυνο, η σωματική αντίδραση που προκαλεί μπορεί να είναι απολύτως υπαρκτή.
Μύθος 3: «Είναι απλώς ντροπαλός. Ποιο είναι το πρόβλημα;»
Η αλήθεια είναι πως το να ντρέπεται κάποιος δεν αποτελεί απαραίτητα πρόβλημα ψυχικής υγείας. Η κοινωνική αγχώδης διαταραχή, ωστόσο, είναι κάτι διαφορετικό. Τα άτομα που την αντιμετωπίζουν μπορεί να φοβούνται έντονα ότι θα κριθούν, θα εκτεθούν ή θα ταπεινωθούν. Αυτό μπορεί να τα οδηγήσει στην αποφυγή κοινωνικών περιστάσεων, επαγγελματικών συναντήσεων ή ακόμη και καθημερινών δραστηριοτήτων.
Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT) αποτελεί μία από τις αποτελεσματικές θεραπευτικές προσεγγίσεις, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσει και η φαρμακευτική αγωγή, κατόπιν αξιολόγησης από ειδικό.
Μύθος 4: «Αν κάτι σου προκαλεί άγχος, απλώς απόφυγέ το»
Η αλήθεια είναι πως η αποφυγή μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση, αλλά μακροπρόθεσμα ενδέχεται να ενισχύσει τον φόβο. Η θεραπεία έκθεσης (exposure therapy) βοηθά το άτομο να προσεγγίζει σταδιακά τις καταστάσεις που το φοβίζουν, σε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, μπορεί να μάθει ότι είναι σε θέση να τις αντιμετωπίσει.
Μύθος 5: «Μπορείς απλώς να το ξεπεράσεις»
Η αλήθεια είναι πως το άγχος δεν αποτελεί αδυναμία χαρακτήρα ούτε κάτι που εξαφανίζεται απαραίτητα με την καταπίεση των συναισθημάτων. Η άρνηση ή η καταστολή του μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη δυσφορία, προβλήματα ύπνου, δυσκολίες στις σχέσεις και άλλες επιπτώσεις στην υγεία.
Η αναγνώριση του άγχους αποτελεί σημαντικό πρώτο βήμα. Τεχνικές όπως η βαθιά αναπνοή, ο διαλογισμός, η σωματική άσκηση, η καταγραφή σκέψεων και η ψυχοθεραπεία μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείρισή του.
Πότε χρειάζεται να αναζητήσουμε βοήθεια για το άγχος μας;
Εάν το άγχος προκαλεί έντονη δυσφορία ή επηρεάζει την καθημερινότητα, την εργασία και τις σχέσεις μας, είναι σημαντικό να απευθυνθούμε σε επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Το άγχος δεν είναι κάτι που χρειάζεται να αντιμετωπίζουμε μόνοι μας. Η κατανόηση του τι μας συμβαίνει και η κατάλληλη υποστήριξη μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά στην ποιότητα της ζωής μας.
vita.gr
