Αυτοκριτική και το συναίσθημα που κρύβεται πίσω από το λάθος
Κάθε λάθος, ακόμη και το πιο μικρό, προκαλεί ένα συναίσθημα. Σύμφωνα με έρευνα, που είναι δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Psychology, μπορεί να είναι ντροπή, αμηχανία, φόβος, απογοήτευση ή η αγωνία ότι οι άλλοι θα μας κρίνουν. Όταν όμως δεν αναγνωρίζουμε αυτό που αισθανόμαστε, το συναίσθημα μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη δύναμη.
Είναι σαν μια κατσαρόλα που βρίσκεται στη φωτιά. Όταν στρέψουμε την προσοχή μας πάνω της, μπορούμε να χαμηλώσουμε τη θερμοκρασία. Αν την αφήσουμε χωρίς επίβλεψη, κάποια στιγμή θα ξεχειλίσει. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και με ένα συναίσθημα που μένει απαρατήρητο. Έτσι, δεν μας βασανίζει πραγματικά το λάθος, αλλά αυτό που αισθανόμαστε εξαιτίας του.
Συναισθήματα που αγνοούνται
Η συναισθηματική παραμέληση στην παιδική ηλικία μπορεί να συμβεί ακόμη και σε μια οικογένεια όπου οι γονείς αγαπούν το παιδί και φροντίζουν όλες τις πρακτικές του ανάγκες. Συμβαίνει όταν τα συναισθήματα του παιδιού δεν αναγνωρίζονται ή δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς. Έτσι, το παιδί μπορεί να μεγαλώσει χωρίς να μάθει βασικές συναισθηματικές δεξιότητες: να αναγνωρίζει αυτό που νιώθει, να το ονομάζει και να το διαχειρίζεται.
Με τα χρόνια μπορεί να εσωτερικεύσει την ιδέα ότι τα συναισθήματά του δεν έχουν μεγάλη σημασία και, τελικά, ότι ίσως ούτε το ίδιο έχει.
Αυτοκριτική: Κρίνουμε την πράξη, όχι τον εαυτό μας
Το σημαντικό είναι ότι αυτές οι δεξιότητες μπορούν να καλλιεργηθούν σε οποιαδήποτε ηλικία. Δεν χρειάζεται να σταματήσουμε να κάνουμε λάθη – κάτι τέτοιο είναι αδύνατο. Χρειάζεται να μάθουμε να αναγνωρίζουμε τι συμβαίνει μέσα μας.
Πρώτα, κάνουμε μια παύση και παρατηρούμε το συναίσθημα. Στη συνέχεια, προσπαθούμε να του δώσουμε ένα όνομα «Νιώθω αμηχανία», «Φοβάμαι μήπως με κρίνουν», «Έχω απογοητευτεί».
Και, κυρίως, διαχωρίζουμε την πράξη από την ταυτότητά μας. Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο «έκανα ένα λάθος» και στο «είμαι ένα λάθος». Το πρώτο μάς επιτρέπει να αναλάβουμε την ευθύνη και να μάθουμε. Το δεύτερο μας οδηγεί απλώς στην εξάντληση και την αυτοϋποτίμηση.
Δεν είναι ποτέ αργά
Δεν γεννηθήκαμε τόσο αυστηροί με τον εαυτό μας. Συχνά μάθαμε να του φερόμαστε έτσι επειδή κανείς δεν μας έδειξε έναν διαφορετικό τρόπο. Αυτό, όμως, μπορεί να αλλάξει.
Όσο περισσότερο στρεφόμαστε προς τα συναισθήματά μας αντί να κάνουμε επίθεση στον εαυτό μας γι’ αυτά, τόσο περισσότερο αποδυναμώνεται η σκληρή εσωτερική φωνή. Γιατί ένα λάθος μπορεί να είναι απλώς ένα λάθος. Δεν είναι απόδειξη ότι κάτι πάει στραβά με εμάς.
vita.gr
