Χαλαρώστε για μια στιγμή το σαγόνι σας. Αφήστε τους ώμους να πέσουν και παρατηρήστε την αναπνοή σας. Αν συνειδητοποιήσατε ότι ήσασταν σφιγμένοι χωρίς να το έχετε καταλάβει, πιθανότατα δεν είστε οι μόνοι. Σε περιόδους έντονου στρες, το σώμα μπορεί να περνά μεγάλο μέρος της ημέρας σαν να προετοιμάζεται να διαχειριστεί κάτι δύσκολο που πρόκειται να συμβεί.
Αυτό το διαρκές «σφίξιμο» περιγράφεται συχνά με τον αγγλικό όρο bracing. Δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση, αλλά έναν εύκολο τρόπο να περιγράψουμε μια γνώριμη αντίδραση όταν το σαγόνι «κλειδώνει», οι ώμοι ανασηκώνονται, η αναπνοή γίνεται ρηχή και οι μύες παραμένουν σε ετοιμότητα. Όταν επαναλαμβάνεται καθημερινά, μπορεί να γίνει τόσο οικείο, ώστε να μην αντιλαμβανόμαστε πλέον ότι συμβαίνει.
Γιατί το σώμα παραμένει σε επιφυλακή;
Το νευρικό σύστημα αξιολογεί συνεχώς όσα συμβαίνουν γύρω μας, ώστε να μας βοηθά να αντιδρούμε σε πιθανές απειλές. Η αντίδραση αυτή είναι χρήσιμη όταν χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε έναν πραγματικό κίνδυνο. Το στρες, όμως, δεν προκαλείται πάντα από μια άμεση ή σωματική απειλή.
Οι προθεσμίες, οι συνεχείς ειδοποιήσεις, οι συγκρούσεις, η οικονομική αβεβαιότητα και η αίσθηση ότι πρέπει να προλάβουμε τα πάντα μπορεί να μας διατηρούν σε μια κατάσταση αυξημένης εγρήγορσης. Το σώμα αντιδρά επιστρατεύοντας ενέργεια και μυϊκή ένταση, παρότι μπορεί να καθόμαστε ακίνητοι μπροστά σε μια οθόνη.
Σε ορισμένους ανθρώπους, το σφίξιμο μπορεί να γίνει μια αυτόματη αντίδραση στην πίεση, χωρίς να το αντιλαμβάνονται. Μπορεί να εμφανίζεται όταν προσπαθούν να παραμείνουν σε εγρήγορση, να ανταποκριθούν σε πολλές απαιτήσεις ή να διαχειριστούν δύσκολα συναισθήματα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι κάθε μυϊκή ένταση έχει ψυχολογική αιτία. Η στάση του σώματος, η πολύωρη εργασία, η άσκηση και διάφορα προβλήματα υγείας μπορούν επίσης να σχετίζονται.
Τα σημάδια του “bracing” στην καθημερινότητα
Η ένταση γίνεται συχνά αντιληπτή μόνο όταν το σώμα αρχίσει να διαμαρτύρεται. Πιθανά σημάδια περιλαμβάνουν:
- σφιγμένο σαγόνι ή τρίξιμο των δοντιών,
- ανασηκωμένοι και άκαμπτοι ώμοι,
- ρηχή αναπνοή ή στιγμές που κρατάμε την αναπνοή μας,
- ένταση στα χέρια, στον αυχένα ή στην κοιλιά,
- συχνοί πονοκέφαλοι,
- εκνευρισμός, ανησυχία ή δυσκολία συγκέντρωσης.
Ένας απλός τρόπος να εντοπίσετε το μοτίβο είναι να ορίσετε μία ή δύο υπενθυμίσεις μέσα στην ημέρα. Όταν χτυπήσουν, σταματήστε για λίγα δευτερόλεπτα και αναρωτηθείτε: Πού κρατάω ένταση; Είναι χαλαρό το σαγόνι μου; Αναπνέω άνετα ή μόνο ψηλά στο στήθος; Η παρατήρηση από μόνη της δεν θα διώξει το στρες, αλλά θα σας «βγάλει» από τον «αυτόματο πιλότο».
Τρεις μικρές κινήσεις αποφόρτισης ενάντια στο στρες
Όταν αντιλαμβάνεστε ότι είστε σφιγμένοι, δοκιμάστε μία σύντομη αλλαγή:
- Πάρτε δύο ήπιες εισπνοές από τη μύτη, τη δεύτερη μικρότερη από την πρώτη, και έπειτα εκπνεύστε αργά από το στόμα. Επαναλάβετε μία ή δύο φορές, χωρίς πίεση.
- Απομακρύνετε το βλέμμα από την οθόνη και κοιτάξτε αργά τον χώρο γύρω σας. Η αλλαγή της εστίασης μπορεί να μειώσει την έντονη προσήλωση σε μια στρεσογόνο εργασία.
- Κινήστε απαλά τα χέρια και τους ώμους, τεντωθείτε ή περπατήστε για λίγα λεπτά. Η κίνηση βοηθά τους μύες να εκτονώσουν την ένταση.
Αν η μυϊκή ένταση επιμένει, προκαλεί πόνο, πονοκεφάλους ή προβλήματα στον ύπνο, χρειάζεται αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας, ώστε να διερευνηθούν και άλλες πιθανές αιτίες.
vita.gr
