Είναι γνωστό ότι η άσκηση δεν ωφελεί μόνο το σώμα. Έχει συνδεθεί με καλύτερη ψυχική ευεξία και διαχείριση του στρες. Θα μπορούσε, όμως, να μας κάνει πιο ανθεκτικούς όταν η ίδια η ζωή μάς φέρνει αντιμέτωπους με μια μεγάλη δυσκολία; Αυτό θέλησαν να διερευνήσουν επιστήμονες από το University of Education Schwäbisch Gmünd στη Γερμανία, σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Stress and Health. Ανέλυσαν δεδομένα από 98.224 ανθρώπους και εξέτασαν τη σχέση ανάμεσα στη σωματική δραστηριότητα, τα αρνητικά γεγονότα της ζωής και την ικανοποίηση από τη ζωή σε βάθος χρόνου.
Δεν είναι όλες οι δύσκολες εμπειρίες ίδιες
Οι ερευνητές έκαναν μια ενδιαφέρουσα διάκριση. Χώρισαν τα αρνητικά γεγονότα σε δύο κατηγορίες. Στην πρώτη ανήκαν γεγονότα που μπορεί να συνδέονται, τουλάχιστον εν μέρει, με τις συμπεριφορές, τις αποφάσεις και τις διαπροσωπικές σχέσεις ενός ανθρώπου, όπως ένα διαζύγιο ή η απώλεια εργασίας. Στη δεύτερη ανήκαν γεγονότα που βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό έξω από τον έλεγχό μας, όπως το πένθος.
Αυτή η διάκριση αποδείχθηκε σημαντική, καθώς η άσκηση δεν φάνηκε να μας «προστατεύει» με τον ίδιο τρόπο απέναντι σε κάθε δυσκολία.
Τι έδειξε η μελέτη για την άσκηση
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στοιχεία από δύο μεγάλες διαχρονικές έρευνες στην Αυστραλία και τη Γερμανία. Η πρώτη κάλυπτε ετήσια δεδομένα από το 2002 έως το 2022 και η δεύτερη δεδομένα ανά δύο χρόνια από το 2007 έως το 2021. Ως περισσότερο δραστήριοι ταξινομήθηκαν όσοι ανέφεραν σωματική δραστηριότητα τουλάχιστον σε εβδομαδιαία βάση.
Τα αρνητικά γεγονότα που συνδέονταν περισσότερο με προσωπικές ή διαπροσωπικές συνθήκες προέβλεπαν πτώση της ικανοποίησης από τη ζωή.
Το ενδιαφέρον, όμως, ήταν ότι σε βάθος δύο ετών αυτή η σχέση ήταν πιο αδύναμη στους σωματικά δραστήριους ανθρώπους. Στην ομάδα των πιο δραστήριων, τα συγκεκριμένα αρνητικά γεγονότα δεν προέβλεπαν πλέον την ίδια επακόλουθη πτώση στην ικανοποίηση από τη ζωή.
Το αποτέλεσμα δεν εμφανίστηκε αμέσως
Στον χρονικό ορίζοντα του ενός έτους, η σωματική δραστηριότητα δεν φάνηκε να περιορίζει με αντίστοιχο τρόπο την επίδραση αυτών των δύσκολων γεγονότων στην ικανοποίηση από τη ζωή. Η διαφοροποίηση εμφανίστηκε στις αναλύσεις των δύο ετών.
Μία πιθανή εξήγηση που προτείνουν οι ερευνητές είναι ότι τα οφέλη της συστηματικής κίνησης ως προς τη ρύθμιση του στρες και τους τρόπους αντιμετώπισής του μπορεί να συσσωρεύονται σταδιακά. Επομένως, ίσως χρειάζεται χρόνος μέχρι να γίνουν ορατές αυτές οι διαφορές.
Αυτό σημαίνει ότι δεν μιλάμε για μια προπόνηση που θα μας κάνει να αισθανθούμε αμέσως καλύτερα μετά από ένα δύσκολο γεγονός, αλλά για τη σωματική δραστηριότητα ως σταθερή συνήθεια που ενδέχεται να αποτελεί έναν από τους πόρους στους οποίους βασιζόμαστε μακροπρόθεσμα.
Και τι συμβαίνει με το πένθος και όσα δεν μπορούμε να ελέγξουμε;
Εδώ τα αποτελέσματα γίνονται πιο περίπλοκα.
Για τα γεγονότα που συμβαίνουν σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητα από τις πράξεις μας, η άσκηση δεν λειτούργησε ως σταθερή προστατευτική ασπίδα. Μάλιστα, στις αναλύσεις του ενός έτους, τέτοια γεγονότα συνδέθηκαν με μεταγενέστερη πτώση της ικανοποίησης από τη ζωή μόνο μεταξύ των σωματικά δραστήριων συμμετεχόντων – ένα αποτέλεσμα αντίθετο από αυτό που περίμεναν οι ερευνητές.
Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι σοβαρές, ανεξέλεγκτες εμπειρίες, όπως το πένθος ή μια σοβαρή ασθένεια, μπορεί προσωρινά να διαταράσσουν ακόμη και τα οφέλη που συνήθως συνδέονται με την άσκηση. Σε βάθος δύο ετών, πάντως, αυτά τα γεγονότα δεν προέβλεπαν πια πτώση της ικανοποίησης από τη ζωή σε καμία από τις δύο ομάδες, κάτι που οι ερευνητές συνδέουν με τη σταδιακή διαδικασία προσαρμογής.
Η άσκηση δεν είναι «θεραπεία» για όλες τις δυσκολίες της ζωής
Τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι αν γυμναζόμαστε, ένα διαζύγιο, μια απώλεια ή μια άλλη μεγάλη αλλαγή θα μας επηρεάσει λιγότερο. Οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι η σωματική δραστηριότητα δεν αποτελεί έναν καθολικό προστατευτικό παράγοντα. Η σχέση της με την ψυχική ευεξία εξαρτάται από το είδος του στρεσογόνου γεγονότος και τον χρόνο που έχει περάσει.
Αυτό που υποδηλώνουν τα ευρήματα είναι ότι η συστηματική κίνηση μπορεί να αποτελεί ένα ακόμη εργαλείο ψυχικής ανθεκτικότητας, ιδιαίτερα σε βάθος χρόνου και απέναντι σε ορισμένα είδη στρες.
Δεν χρειάζεται, μάλιστα, να σκεφτόμαστε απαραίτητα μόνο το γυμναστήριο. Στο πλαίσιο της έρευνας, η σωματική δραστηριότητα περιλαμβάνει κίνηση όπως το περπάτημα, το ποδήλατο, τον αθλητισμό και τη δομημένη άσκηση.
Όταν λοιπόν περνάμε μια δύσκολη περίοδο, η άσκηση δεν μπορεί να εξαφανίσει αυτό που συνέβη. Μπορεί όμως, μαζί με άλλους παράγοντες υποστήριξης, να αποτελεί μια σταθερή συνήθεια που βοηθά την ευεξία μας να «αντέξει» στον χρόνο.
vita.gr
