Η αναβλητικότητα δεν είναι απλώς μια κακή συνήθεια. Είναι ένα μοτίβο συμπεριφοράς που μπορεί να επηρεάσει την υγεία, την ψυχική ευεξία, την παραγωγικότητα και την αυτοπεποίθησή μας. Κι όμως όλοι έχει τύχει να καθυστερούμε ένα email, μια εξέταση, μια προπόνηση ή ακόμη και κάτι που πραγματικά θέλουμε και λίγο αργότερα να αναρωτιόμαστε γιατί το κάναμε.
Πλέον γνωρίζουμε ότι η αναβλητικότητα δεν είναι απλώς θέμα τεμπελιάς ή έλλειψης πειθαρχίας. Αντίθετα, ο καθένας μπορεί να αναβάλλει για διαφορετικούς λόγους, και το κλειδί βρίσκεται στο να αναγνωρίσουμε ποιο μοτίβο μας κρατάει πίσω.
Παρακάτω θα βρείτε τους 9 πιο συνηθισμένους τύπους αναβλητικότητας και πώς μπορείτε να τους ξεπεράσετε.
Η αναβλητικότητα σε 9 εκδοχές
Αν κάποια από τα παρακάτω σας φαίνονται οικεία, πιθανότατα ανήκετε σε κάποιον από τους 9 τύπους αναβλητικότητας:
- Λέτε συχνά «θα το κάνω αργότερα» ή «αύριο».
- Αργείτε να ξεκινήσετε κάτι που θα μπορούσατε να κάνετε τώρα.
- Υπόσχεστε στον εαυτό σας ότι θα το κάνετε και μετά το καθυστερείτε.
- Θυμώνετε με τον εαυτό σας επειδή δεν ξεκινάτε.
- Περιμένετε την τελευταία στιγμή για να δράσετε.
1. Ο διστακτικός
Αναβάλλει γιατί η δράση μοιάζει επικίνδυνη. Μια σκέψη που μπορεί να γυρίζει στο μυαλό σας είναι «Κι αν κάνω λάθος; Κι αν αποτύχω;».
Τι βοηθά: Διερευνήστε τον φόβο. Γράψτε τι ακριβώς φοβάστε, πόσο πιθανό είναι να συμβεί και τι θα κάνατε αν συνέβαινε. Όταν «σπάμε» μια δύσκολη υποχρέωση σε μικρά κομμάτια, η αίσθηση απειλής μειώνεται σημαντικά.
2. Ο απαισιόδοξος
Ο απαισιόδοξος τείνει να καθυστερεί γιατί θεωρεί ότι η προσπάθεια δεν θα αποδώσει. Ίσως νιώθει πως «δεν έχει νόημα» και ότι το αποτέλεσμα μάλλον δεν θα είναι επιτυχές.
Τι βοηθά: Υπενθυμίστε στον εαυτό σας παλιές επιτυχίες και ρεαλιστικούς λόγους που αξίζει να δοκιμάσετε. Η δράση γίνεται πιο εφικτή όταν νιώθετε ότι έχει πιθανότητες επιτυχίας.
3. Ο τελειομανής
Ο τελειομανής δυσκολεύεται να ξεκινήσει όταν δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι το αποτέλεσμα θα είναι άψογο, με αποτέλεσμα η δράση να μπλοκάρει πριν καν αρχίσει.
Τι βοηθά: Θυμηθείτε ότι στόχος είναι το «αρκετά καλό». Η αποδοχή του λάθους βοηθά να γίνει η αρχή χωρίς υπερβολικές απαιτήσεις.
4. Ο ονειροπόλος
Ο ονειροπόλος ενθουσιάζεται με το όραμα και το τελικό αποτέλεσμα, αλλά δυσκολεύεται να περάσει από τον σχεδιασμό στη δράση, αφήνοντας τα πρακτικά βήματα για αργότερα.
Τι βοηθά: Το όραμα χρειάζεται να μετατραπεί σε συγκεκριμένα, εφαρμόσιμα βήματα. Η έμπνευση είναι χρήσιμη, αλλά η λίστα με τα επόμενα τρία βήματα είναι αυτή που θα κινήσει τη διαδικασία.
5. Ο «ζιγκ-ζαγκ»
Ξεκινά μια εργασία, αλλά σύντομα μεταπηδά σε μια άλλη. Ένα μήνυμα, μια νέα καρτέλα στον υπολογιστή ή μια ξαφνική ιδέα αποσπά την προσοχή του και η αρχική δουλειά παραμένει στη μέση.
Τι βοηθά: Προσθέστε δομή. Καταγράψτε τα βήματα, περιορίστε τις ειδοποιήσεις και ορίστε μία συγκεκριμένη εργασία για ένα σύντομο χρονικό διάστημα.
6. Ο επαναστάτης
Καθυστερεί όταν μια υποχρέωση μοιάζει επιβεβλημένη από άλλους. Η αναβολή λειτουργεί ως ένας έμμεσος τρόπος αντίστασης και ανάκτησης του ελέγχου.
Τι βοηθά: Αναζητήστε τον προσωπικό λόγο για τον οποίο αξίζει να ολοκληρώσετε την εργασία. Τι κερδίζετε εσείς; Σε ποια σημεία μπορείτε να επιλέξετε τον τρόπο ή τον χρόνο εκτέλεσης; Η δράση γίνεται ευκολότερη όταν μοιάζει με συνειδητή επιλογή και όχι αποκλειστικά με υποχρέωση.
7. Ο λάτρης του deadline
Χρειάζεται την πίεση της προθεσμίας για να μπει σε δράση. Καταφέρνει να ολοκληρώνει τις εργασίες του, αλλά συχνά πληρώνει το τίμημα με άγχος, λιγότερο ύπνο και περιορισμένο χρόνο για διορθώσεις.
Τι βοηθά: Δημιουργήστε μικρότερες, ενδιάμεσες προθεσμίες. Δώστε στον εαυτό σας καθημερινές «αποστολές» και προσθέστε ένα στοιχείο πρόκλησης, ώστε να δημιουργήσετε μια υγιή αίσθηση επείγοντος.
8. Ο λάτρης της ευχαρίστησης
Επιλέγει αυτό που προσφέρει άμεση ευχαρίστηση, όπως scrolling, παιχνίδια, φαγητό, ύπνο ή οποιαδήποτε δραστηριότητα φαίνεται πιο ελκυστική από την υποχρέωση που τον περιμένει.
Τι βοηθά: Μειώστε τους αντιπερισπασμούς και κάντε την δραστηριότητα πιο ευχάριστη. Αφήστε το κινητό σε άλλο δωμάτιο, συνδυάστε μια μονότονη δουλειά με μουσική ή υποσχεθείτε στον εαυτό σας μια μικρή ανταμοιβή αφού ολοκληρώσετε το πρώτο βήμα.
9. Ο εξουθενωμένος
Δεν αναβάλλει επειδή δεν ενδιαφέρεται, απλώς δεν έχει πλέον αρκετή ενέργεια. Αυτή η εκδοχή της αναβλητικότητας εμφανίζεται συχνά σε ανθρώπους υψηλών επιδόσεων, οι οποίοι εργάζονται για μεγάλο διάστημα με ρυθμούς που δεν μπορούν να διατηρήσουν.
Τι βοηθά: Η ξεκούραση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ανταμοιβή που έρχεται μόνο όταν τελειώσουν όλες οι υποχρεώσεις. Πρέπει να είναι μέρος του προγράμματος. Ύπνος, κίνηση, τακτικά γεύματα και υποστήριξη μπορούν να βοηθήσουν, μαζί με τον περιορισμό περιττών ή εξαντλητικών εργασιών.
vita.gr
