Οι ομάδες υπάρχουν παντού… Στον χώρο εργασίας, στον αθλητισμό, στην εκπαίδευση, ακόμη και μέσα στην οικογένεια. Όταν τα μέλη τους συνεργάζονται αρμονικά, οι διαφορετικές δεξιότητες αξιοποιούνται, το κλίμα παραμένει θετικό και η δουλειά προχωρά αποτελεσματικά. Όταν, όμως, εμφανίζονται διαφωνίες, αλλαγές στους ρόλους ή δυσκολίες στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων, η ισορροπία μπορεί εύκολα να διαταραχθεί. Μια ένταση μεταξύ δύο μελών μπορεί για παράδειγμα να επηρεάσει ολόκληρη την ομάδα.
Παρότι δεν υπάρχει μια λύση για κάθε είδους σύγκρουση, τα 3 C – Compassion (Συμπόνια), Communication (Επικοινωνία) και Coming back to commitments (Επιστροφή στις δεσμεύσεις) – μπορούν να βοηθήσουν τις περισσότερες ομάδες να περάσουν από την ένταση στη σύμπνοια.
Compassion
Για να βλέπουμε και την πλευρά του άλλου
Όταν ερχόμαστε σε σύγκρουση, είναι εύκολο να επικεντρωθούμε αποκλειστικά στο γιατί εμείς έχουμε δίκιο και ο άλλος άδικο. Όσο περισσότερο επιμένουμε σε αυτή την ερμηνεία, τόσο περιορίζεται η δυνατότητά μας να αντιληφθούμε τι πραγματικά συμβαίνει. Το πρώτο C σε αυτό το πλαίσιο μπορεί να αποδοθεί ως κατανόηση, ενσυναίσθηση και διάθεση να εξετάσουμε και την οπτική του άλλου. Δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε μαζί του, δικαιολογούμε μια προβληματική συμπεριφορά ή παραμερίζουμε τα όριά μας. Σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε πως κάθε μέλος βλέπει την κατάσταση από διαφορετική θέση.
Σε μια ποδοσφαιρική ομάδα, για παράδειγμα, ένας παίκτης μπορεί να θεωρεί ότι ο τερματοφύλακας θα μπορούσε εύκολα να αποκρούσει την μπάλα. Ο τερματοφύλακας, όμως, έχει διαφορετική οπτική γωνία και αντιλαμβάνεται την ταχύτητα ή την απόσταση με άλλον τρόπο. Αντίστοιχα, σε ένα επαγγελματικό περιβάλλον, δύο άνθρωποι μπορεί να αντιμετωπίζουν την ίδια αλλαγή, αλλά να καλούνται να ανταποκριθούν σε εντελώς διαφορετικές απαιτήσεις. Η προσπάθεια να κατανοήσουμε αυτή τη διαφορά δημιουργεί περισσότερο χώρο για συζήτηση, περιορίζει την αμυντική στάση και συμβάλλει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ των μελών.
Communication
Για να μιλάμε ανοιχτά, όχι επιθετικά
Κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουσης, αρκετοί άνθρωποι αποσύρονται, σταματούν να επικοινωνούν ή εκφράζονται με θυμό και υπαινιγμούς. Είναι, όμως, ακριβώς η στιγμή που η ομάδα χρειάζεται σαφή, ήρεμη και ανοιχτή επικοινωνία. Τα υπόλοιπα μέλη δεν μπορούν να γνωρίζουν τι σκεφτόμαστε, τι μας ενόχλησε ή τι περιμένουμε εάν δεν το διατυπώσουμε. Οι υπαινιγμοί και η σιωπηλή δυσαρέσκεια σπάνια οδηγούν σε λύση. Συνήθως επιδεινώνουν την κατάσταση αντί να λύνουν το αρχικό πρόβλημα.
Παράλληλα η αποτελεσματική επικοινωνία δεν περιορίζεται στην έκφραση παραπόνων. Χρειάζεται να αποσαφηνιστεί τι συνέβη, πώς επηρεάστηκε η ομάδα και τι πρέπει να αλλάξει. Μετά από ένα σημαντικό λάθος ή μια αποτυχία του συστήματος, μπορεί να είναι χρήσιμη μια ανασκόπηση για να διαπιστωθεί από κοινού τι πήγε στραβά, τι λειτούργησε σωστά και ποια συγκεκριμένα βήματα θα ακολουθήσει κάθε μέλος. Για να είναι αποτελεσματική αυτή η διαδικασία, ο τόνος πρέπει να παραμένει συνεργατικός. Η περιέργεια, η σαφήνεια και η σύνδεση δημιουργούν καλύτερες προϋποθέσεις επίλυσης από την επίθεση ή την επίρριψη ευθυνών.
Coming back
Για να επιστρέψουμε στους κοινούς μας στόχους
Ακόμη και αφού μια σύγκρουση έχει συζητηθεί, η επιστροφή στη συνεργασία δεν είναι πάντοτε εύκολη. Η απογοήτευση μπορεί να παραμείνει ειδικά εάν η τελική απόφαση δεν ικανοποιεί όλα τα μέλη. Η ομάδα, ωστόσο, χρειάζεται κάποια στιγμή να επιστρέψει στο έργο, στους ρόλους και στον κοινό της σκοπό. Αυτό σημαίνει ότι κάθε μέλος θα κληθεί να επανέλθει στις υποχρεώσεις του, με σεβασμό στα όρια των υπολοίπων.
Η σύγκρουση στην ομάδα δεν σημαίνει αποτυχία
Οι διαφωνίες δεν αποτελούν απαραίτητα ένδειξη ότι μια ομάδα δεν λειτουργεί. Μπορούν να φέρουν στην επιφάνεια ασαφείς ρόλους, ανεπαρκείς διαδικασίες ή προσδοκίες που δεν είχαν ποτέ διατυπωθεί ξεκάθαρα. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο τρόπος με τον οποίο θα αξιοποιηθεί αυτή η πληροφορία.
Τα 3 C δεν θα επιλύσουν κάθε πρόβλημα, μπορούν όμως να προσφέρουν μια εναλλακτική μέθοδο διαχείρισης όπου:
- Ξεκινάμε με κατανόηση.
- Επικοινωνούμε με σαφήνεια.
- Επιστρέφουμε συνειδητά στις κοινές μας δεσμεύσεις.
Έτσι, μια ομάδα δεν αποφεύγει απλώς την κατάρρευση αλλά μπορεί να βγει από μια δυσκολία πιο συνδεδεμένη.
vita.gr
