Πόσες φορές έχεις πει στον εαυτό σου: «Μόλις πάρω εκείνη την προαγωγή, τότε θα είμαι πραγματικά ευτυχισμένος» ή «Όταν αποκτήσω το σπίτι των ονείρων μου, θα νιώσω επιτέλους ολοκληρωμένος»; Οι περισσότεροι άνθρωποι συνδέουμε την ευτυχία με έναν μελλοντικό στόχο. Πιστεύουμε ότι μόλις φτάσουμε εκεί, όλα θα μπουν στη θέση τους. Ωστόσο, η πραγματικότητα συχνά είναι διαφορετική. Η χαρά διαρκεί λίγο και σύντομα αρχίζουμε να κυνηγάμε τον επόμενο στόχο. Αυτό το φαινόμενο είναι γνωστό ως «πλάνη της άφιξης» (arrival fallacy).

Τι είναι η πλάνη της άφιξης και πώς επηρεάζει την ευτυχία μας;

Η πλάνη της άφιξης περιγράφει την πεποίθηση ότι η επίτευξη ενός σημαντικού στόχου θα μας χαρίσει μόνιμη ευτυχία και πληρότητα. Όμως, όταν τελικά φτάσουμε εκεί, διαπιστώνουμε ότι το συναίσθημα είναι πιο σύντομο από όσο περιμέναμε.

Η νέα δουλειά, η οικονομική άνεση, η επιτυχία στις σπουδές ή ακόμη και μια ιδανική σχέση μπορούν να προσφέρουν χαρά και ικανοποίηση. Ωστόσο, αυτές οι θετικές αισθήσεις συνήθως εξασθενούν γρήγορα, καθώς ο εγκέφαλός μας προσαρμόζεται στη νέα πραγματικότητα.

Σύμφωνα μάλιστα με πρόσφατη έρευνα βρετανικής εταιρείας, ενώ το 77% των ανθρώπων με υψηλές επιδόσεις θεωρούν τον εαυτό τους επιτυχημένο, το 81% εξακολουθεί να αισθάνεται ότι υστερεί σε τουλάχιστον έναν τομέα της ζωής του. Αυτό υποδηλώνει ότι, ακόμη και όταν οι άνθρωποι επιτυγχάνουν τους στόχους που έχουν θέσει για την επιτυχία, πολλοί συνεχίζουν να δυσκολεύονται να αισθανθούν πραγματικά ολοκληρωμένοι.

Γιατί συμβαίνει;

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι προγραμματισμένος να αναζητά συνεχώς νέους στόχους. Καθώς πλησιάζουμε στην επίτευξή τους, αυξάνεται η προσμονή και η κινητοποίησή μας. Μόλις όμως ο στόχος κατακτηθεί, ο ενθουσιασμός υποχωρεί και αναζητούμε κάτι νέο που θα μας δώσει ξανά κίνητρο.

Παράλληλα, πολλές φορές φορτώνουμε έναν στόχο με υπερβολικές προσδοκίες. Πιστεύουμε ότι θα λύσει όλα μας τα προβλήματα ή ότι θα μας κάνει επιτέλους να νιώσουμε αρκετοί. Όταν αυτό δεν συμβαίνει, εμφανίζεται η απογοήτευση.

Η πλάνη της άφιξης παρατηρείται συχνά σε ανθρώπους με υψηλές φιλοδοξίες. Πρόκειται για άτομα που θέτουν συνεχώς νέους στόχους και εργάζονται ασταμάτητα για να τους πετύχουν. Το παράδοξο είναι ότι, ακόμη και μετά από σημαντικές επιτυχίες, πολλοί αισθάνονται ότι υστερούν σε κάποιον άλλο τομέα της ζωής τους. Αντί να απολαύσουν όσα κατάφεραν, στρέφουν αμέσως την προσοχή τους στο επόμενο βήμα.

Πώς να αναγνωρίσετε ότι το βιώνετε;

Aν:

  • δυσκολεύεστε να χαρείς τις επιτυχίες σας
  • μόλις πετύχετε έναν στόχο βάζετε αμέσως τον επόμενο
  • νιώθετε ότι τίποτα δεν είναι ποτέ αρκετό
  • συγκρίνετε συνεχώς τον εαυτό σας με τους άλλους
  • πιστεύετε ότι η ευτυχία βρίσκεται πάντα «στο επόμενο επίπεδο»

Ψάχνοντας την ευτυχία: Πώς να ξεφύγουμε από αυτή την παγίδα;

Η λύση δεν είναι να σταματήσουμε να ονειρευόμαστε ή να θέτουμε στόχους. Είναι να μάθουμε να απολαμβάνουμε τη διαδρομή. Αφιερώστε χρόνο για να αναγνωρίσετε όσα έχετε ήδη καταφέρει. Γιορτάστε ακόμη και τις μικρές νίκες της καθημερινότητας και μην περιμένετε μόνο τις μεγάλες επιτυχίες για να νιώσετε περήφανοι.

Εξίσου σημαντικό είναι να αναρωτηθείτε όχι μόνο τι θέλετε να πετύχετε, αλλά και πώς θέλετε να αισθάνεστε στην καθημερινότητά σας. Ένας τρόπος ζωής που περιλαμβάνει ξεκούραση, ουσιαστικές σχέσεις, προσωπική ανάπτυξη και χρόνο για τον εαυτό μας συμβάλλει περισσότερο στη μακροχρόνια ευεξία από οποιοδήποτε επαγγελματικό επίτευγμα.

Η σύνδεση με άλλους ανθρώπους μπορεί επίσης να λειτουργήσει προστατευτικά. Όταν μοιραζόμαστε τις σκέψεις και τις αμφιβολίες μας, συνειδητοποιούμε ότι δεν είμαστε οι μόνοι που νιώθουμε έτσι.


vita.gr