Η λεγόμενη «τρίτη ηλικία» δεν θεωρείται πλέον περίοδος παθητικής απόσυρσης. Αντίθετα, αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως μια ξεχωριστή αναπτυξιακή φάση ζωής με νέες δυνατότητες, νέες ταυτότητες και νέους τρόπους προσωπικής ολοκλήρωσης. Παρότι η μετάβαση είναι συχνά δύσκολη, οι έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που καταφέρνουν να δημιουργήσουν νέα δομή, κοινωνική σύνδεση και αίσθηση σκοπού μετά τη συνταξιοδότηση εμφανίζουν συχνά υψηλά επίπεδα ψυχολογικής ευεξίας. Για αυτό είναι σημαντικό να δημιουργήσουμε το δικό μας Purpose Portfolio.
Η θεωρία του Purpose Portfolio
Το Purpose Portfolio εφαρμόζεται ως η γέφυρα ανάμεσα στην πλήρη απασχόληση και την απόλυτη αδράνεια. Αντί για την παραδοσιακή, απότομη συνταξιοδότηση (όπου σταματάς να δουλεύεις από τη μια μέρα στην άλλη), σχεδιάζεις μια σταδιακή μετάβαση που κρατά το μυαλό και το σώμα σου ενεργά.
Στην πράξη, αντικαθιστάς το 8ωρο της δουλειάς σου με ένα μείγμα δραστηριοτήτων, χωρισμένο σε συγκεκριμένους πυλώνες:
1. Productive Assets — Τα παραγωγικά αποθέματα
Αφορούν όλες τις δεξιότητες, τα ταλέντα και τις γνώσεις που έχει αποκτήσει ένας άνθρωπος στη ζωή του.
Η συνταξιοδότηση δεν σημαίνει απαραίτητα παύση της δημιουργικότητας ή της προσφοράς. Αντίθετα, μπορεί να είναι καλή περίοδος για:
- εκμάθηση νέων δεξιοτήτων,
- ενασχόληση με χόμπι,
- εθελοντισμό,
- συμβουλευτική,
- δημιουργικές δραστηριότητες,
- πνευματική καλλιέργεια.
Η διά βίου μάθηση συνδέεται ισχυρά με τη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας και της νευροπλαστικότητας του εγκεφάλου.
Για πολλά χρόνια πιστεύαμε ότι ο εγκέφαλος «παγώνει» μετά από μια ηλικία. Σήμερα γνωρίζουμε ότι ο εγκέφαλος διατηρεί την ικανότητα προσαρμογής και δημιουργίας νέων νευρωνικών συνδέσεων ακόμη και σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Αυτό ονομάζεται νευροπλαστικότητα.
Νέες δραστηριότητες όπως:
- εκμάθηση γλώσσας,
- μουσική,
- ζωγραφική,
- χορός,
- τεχνολογία,
- κοινωνικές δραστηριότητες,
- πνευματικά παιχνίδια,
- ενεργοποιούν τον εγκέφαλο και βοηθούν στη διατήρηση της γνωστικής ευελιξίας.
2. Vitality Assets — Τα αποθέματα ζωτικότητας
Η κοινωνική σύνδεση αποτελεί βασικό παράγοντα υγιούς γήρανσης.
Μετά τη συνταξιοδότηση, αρκετοί άνθρωποι χάνουν σημαντικό μέρος της καθημερινής κοινωνικής επαφής που προσέφερε η εργασία. Η απομόνωση όμως συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο:
- κατάθλιψης,
- άνοιας,
- καρδιαγγειακών νοσημάτων,
- πρόωρης θνησιμότητας.
Για αυτό οι ειδικοί τονίζουν τη σημασία:
- των φιλικών σχέσεων,
- της συμμετοχής σε κοινότητες,
- της φυσικής δραστηριότητας,
- της διατήρησης ενεργού κοινωνικού δικτύου.
Η άσκηση ειδικά φαίνεται πως λειτουργεί σχεδόν σαν «φάρμακο» για τον εγκέφαλο, βελτιώνοντας τη μνήμη, τη διάθεση και την ποιότητα ύπνου.
3. Transformation Assets — Τα αποθέματα μεταμόρφωσης
Ίσως το πιο βαθύ ερώτημα της συνταξιοδότησης να μην είναι «τι θα κάνω τώρα», αλλά «ποιος θέλω να είμαι τώρα».
Πολλοί άνθρωποι περνούν μεγάλο μέρος της ζωής τους λειτουργώντας με βάση υποχρεώσεις, επαγγελματικούς ρόλους και κοινωνικές προσδοκίες. Η περίοδος μετά τη σύνταξη μπορεί να λειτουργήσει σαν ευκαιρία επαναπροσδιορισμού.
Σε αυτή τη φάση, αρκετοί άνθρωποι:
- επιστρέφουν σε παλιά ενδιαφέροντα,
- αναπτύσσουν πνευματικότητα,
- επενδύουν περισσότερο στις σχέσεις,
- αφιερώνουν χρόνο σε προσωπική ανάπτυξη,
- αναζητούν δραστηριότητες με βαθύτερο νόημα.
Η ψυχολογία ονομάζει αυτή τη διαδικασία “generativity” — την ανάγκη του ανθρώπου να προσφέρει, να μεταδώσει εμπειρίες και να αφήσει ένα ουσιαστικό αποτύπωμα.
vita.gr
