Στη σύγχρονη κοινωνία η άνεση έχει μετατραπεί σε ιδανικό. Οι τεχνολογίες, οι υπηρεσίες και οι καθημερινές διευκολύνσεις έχουν σχεδιαστεί για να μειώνουν την προσπάθεια και να εξοικονομούν χρόνο. Ωστόσο, η υπερβολική αποφυγή της δυσκολίας μπορεί να περιορίσει τις ευκαιρίες προσωπικής ανάπτυξης. Η δυσκολία δοκιμάζει τα όρια μας, επιτρέποντάς μας να ανακαλύψουμε κρυμμένες δυνάμεις και αδυναμίες που πρέπει να βελτιώσουμε.
Η πρόκληση
Οι ψυχολόγοι χρησιμοποιούν τον όρο «eustress» ή θετικό στρες για να περιγράψουν το είδος της πρόκλησης που κινητοποιεί το άτομο χωρίς να το κατακλύζει. Πρόκειται για το στρες που νιώθει κάποιος πριν από έναν αγώνα, μια σημαντική παρουσίαση ή την έναρξη ενός νέου εγχειρήματος.
Σε αντίθεση με το χρόνιο και εξαντλητικό στρες, το θετικό στρες συνδέεται με αυξημένη συγκέντρωση, καλύτερη απόδοση και αίσθηση επίτευξης.
Οι εμπειρίες που απαιτούν προσπάθεια έχουν επίσης μεγαλύτερη πιθανότητα να αποτυπωθούν στη μνήμη. Ο εγκέφαλος δίνει ιδιαίτερη σημασία σε γεγονότα που συνδέονται με έντονα συναισθήματα, προκλήσεις και προσωπικούς αγώνες. Για τον λόγο αυτό, πολλές από τις πιο σημαντικές αναμνήσεις της ζωής μας σχετίζονται με περιόδους δυσκολίας και όχι με περιόδους απόλυτης άνεσης.
Οι δυσκολίες δίνουν νόημα στις εμπειρίες
Οι άνθρωποι δεν αναζητούν μόνο την ευχαρίστηση. Αναζητούν και το νόημα.
Η ψυχολογική έρευνα δείχνει ότι οι εμπειρίες που απαιτούν κόπο και επιμονή συχνά αξιολογούνται ως πιο πολύτιμες εκ των υστέρων. Το φαινόμενο αυτό σχετίζεται με την αίσθηση προσωπικής υπέρβασης.
Όταν μια δραστηριότητα περιλαμβάνει εμπόδια, αμφιβολίες και προσπάθεια, μετατρέπεται σε ιστορία. Γίνεται μέρος της προσωπικής μας αφήγησης. Αντίθετα, οι εμπειρίες που αποκτώνται χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια συχνά ξεχνιούνται πιο εύκολα.
Η ψυχολογία της αφήγησης υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι κατανοούν τον εαυτό τους μέσα από ιστορίες. Οι δυσκολίες λειτουργούν ως σημεία καμπής που συμβάλλουν στη διαμόρφωση της ταυτότητάς μας.
Δεν είναι τυχαίο ότι όταν θυμόμαστε σημαντικές στιγμές της ζωής μας, σπάνια μιλάμε για καταστάσεις που κύλησαν χωρίς καμία πρόκληση.
Η δυσκολία μάς επαναφέρει στο παρόν
Ένα από τα λιγότερο αναγνωρισμένα οφέλη της δυσκολίας είναι η επίδρασή της στην προσοχή.
Στην καθημερινότητα λειτουργούμε συχνά στον «αυτόματο πιλότο». Το μυαλό μετακινείται διαρκώς ανάμεσα σε υποχρεώσεις, εκκρεμότητες, προβλήματα και μελλοντικά σενάρια. Έρευνες έχουν δείξει ότι ένα σημαντικό ποσοστό του χρόνου μας αφιερώνεται σε σκέψεις που δεν σχετίζονται με τη δραστηριότητα που κάνουμε τη συγκεκριμένη στιγμή.
Οι απαιτητικές εμπειρίες έχουν την ιδιότητα να διακόπτουν αυτή τη διαδικασία.
Όταν βρισκόμαστε σε μια δύσκολη ανάβαση, σε έναν αγώνα αντοχής, σε μια απαιτητική αθλητική δραστηριότητα ή ακόμη και σε μια απαιτητική επαγγελματική πρόκληση, η προσοχή μας επικεντρώνεται στο παρόν.
Η ψυχολογία περιγράφει αυτή την κατάσταση ως αυξημένη ενσυνειδητότητα. Το άτομο γίνεται πλήρως παρόν στις αισθήσεις, στις σκέψεις και στα συναισθήματά του.
Παρότι η δυσφορία δεν είναι ευχάριστη, έχει την ικανότητα να λειτουργεί ως ισχυρή υπενθύμιση ότι η ζωή συμβαίνει στο παρόν και όχι στις ατελείωτες ανησυχίες για το μέλλον.
vita.gr
