Οι 200 της Καισαριανής: Η συγκινητική τοιχογραφία με τους εκτελεσμένους στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών

Ιδιαίτερη συγκίνηση προκαλεί η τοιχογραφία που δημιουργήθηκε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ), εμπνευσμένη από μία από τις φωτογραφίες των 200 εκτελεσμένων στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, την Πρωτομαγιά του 1944 – στην πλειονότητά τους στελέχη και μέλη του ΚΚΕ. Το έργο φιλοτεχνήθηκε από φοιτητές της Σχολής, σε μια παρέμβαση που συνδέει ευθέως την καλλιτεχνική δημιουργία με τη συλλογική μνήμη και το ιστορικό τραύμα.

Η τοιχογραφία αναπαριστά μία από τις πλέον εμβληματικές εικόνες της υπόθεσης που έχει συγκλονίσει το τελευταίο διάστημα την ελληνική κοινωνία: φωτογραφικό τεκμήριο με μελλοθάνατους αγωνιστές, λίγες στιγμές πριν από την εκτέλεσή τους από τις κατοχικές δυνάμεις, την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή.

Η υπόθεση απέκτησε ιδιαίτερη δημοσιότητα όταν έγινε γνωστό ότι οι 12 φωτογραφίες, οι οποίες λίγο έλειψε να δημοπρατηθούν στο eBay, εντοπίστηκαν και τεκμηριώθηκαν ως αυθεντικές. Οι φωτογραφίες με τους 200 -στην πλειονότητά τους στελέχη και μέλη του ΚΚΕ- που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή, αναμένεται να έρθουν στην Ελλάδα, καθώς η αντιπροσωπεία του Υπουργείου Πολιτισμού, η οποία μετέβη πρόσφατα στο Βέλγιο, υπέγραψε προσύμφωνο με τον συλλέκτη Τιμ Ντε Κράνε για την απόκτησή τους.

Η ανάδειξη των συγκεκριμένων τεκμηρίων έχει προκαλέσει έντονη συγκινησιακή φόρτιση, καθώς επαναφέρει στο προσκήνιο μία από τις πιο φορτισμένες στιγμές της κατοχής και της εθνικής Αντίστασης. Ογδόντα δύο χρόνια μετά, η μνήμη των 200 εκτελεσμένων παραμένει ενεργή και μέσα από νέες μορφές δημόσιας έκφρασης, όπως η τοιχογραφία στην ΑΣΚΤ.

Η απήχηση της υπόθεσης, πάντως, δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Διεθνή μέσα ενημέρωσης έχουν επίσης ασχοληθεί με την ανακάλυψη, αναδεικνύοντας τη σημασία των φωτογραφιών ως σπάνιων ιστορικών ντοκουμέντων και τον ευρύτερο συμβολισμό τους για τη μνήμη της αντιναζιστικής αντίστασης.