Νέα δεδομένα από έρευνες αμφισβητούν τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία αντιμετωπίζει την απώλεια κατοικιδίων. Αν και στη σύγχρονη πραγματικότητα, πολλοί άνθρωποι βρίσκουν συντροφιά και παρηγοριά στα αγαπημένα τους κατοικίδια, όταν αυτά φεύγουν από τη ζωή, ο πόνος που νιώθουν συχνά υποτιμάται. Συχνά απορρίπτεται ως «μη αναγνωρισμένο πένθος», ένα είδος θλίψης που δεν αναγνωρίζεται ούτε επικυρώνεται κοινωνικά στον ίδιο βαθμό με άλλες απώλειες.
Κι όμως, για τους περισσότερους κηδεμόνες ζώων, τα κατοικίδιά τους είναι οικογένεια. Μια έρευνα που διεξήχθη από μεγάλη βρετανική φιλοζωική οργάνωση έδειξε ότι το 99% θεωρεί το κατοικίδιό του μέλος της οικογένειας και όχι «απλώς ένα ζώο». Στο Instagram, μάλιστα, μόνο το hashtag #dogsarefamily έχει 3,4 εκατομμύρια αναρτήσεις.
Κατοικίδια και πένθος
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One και στην οποία συμμετείχαν 975 Βρετανοί ενήλικες, αποκάλυψε κάτι εντυπωσιακό. Περίπου 7,5% όσων έχασαν κατοικίδιο πληρούσε τα κλινικά κριτήρια για διαταραχή παρατεταμένου πένθους, ποσοστό συγκρίσιμο με αυτό που παρατηρείται μετά από πολλούς ανθρώπινους θανάτους. Το πένθος συνήθως περιλαμβάνει ένα εύρος συναισθημάτων, όπως θυμό, άρνηση, ανακούφιση, ενοχή και θλίψη.
Η διαταραχή παρατεταμένου πένθους, όμως, είναι πιο σοβαρή. Ορίζεται από τους επιστήμονες ως «έντονα και επίμονα συμπτώματα πένθους, τα οποία δεν είναι μόνο οδυνηρά από μόνα τους, αλλά συνδέονται και με προβλήματα στη λειτουργικότητα», που διαρκούν 12 μήνες ή περισσότερο μετά την απώλεια.
Σήμερα, μόνο οι ανθρώπινοι θάνατοι πληρούν τα κριτήρια αυτής της διάγνωσης. Ωστόσο, η εν λόγω έρευνα δεν βρήκε καμία μετρήσιμη διαφορά στον τρόπο που εκδηλώνονται τα συμπτώματα της διαταραχής, είτε η απώλεια αφορά άνθρωπο είτε κατοικίδιο. Η απώλεια κατοικιδίου αντιστοιχούσε στο 8,1% όλων των περιπτώσεων παρατεταμένου πένθους στη μελέτη. Επιπλέον, όσοι είχαν χάσει κατοικίδιο είχαν 27% μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν συμπτώματα παρατεταμένου πένθους σε σύγκριση με όσους δεν είχαν τέτοια απώλεια.
Τα κατοικίδια και η στενή μας σχέση μαζί τους
Τα ευρήματα υποδηλώνουν τη σημασία που έχει η ποιότητα και το νόημα της σχέσης με εκείνον που χάθηκε, ενώ φαίνεται ότι ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου για τη διαταραχή παρατεταμένου πένθους είναι η έλλειψη κοινωνικής υποστήριξης μετά την απώλεια.
Οι άνθρωποι που πενθούν ένα κατοικίδιο συχνά περνούν αυτή τη δύσκολη περίοδο χωρίς επαρκή κατανόηση από το περιβάλλον τους, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη της διαταραχής. Πολλοί συμμετέχοντες στη μελέτη ανέφεραν ακόμη και ντροπή και αμηχανία στο να μοιραστούν τα συναισθήματά τους. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε απομόνωση και να δυσκολέψει την επεξεργασία της απώλειας.
Έλλειψη αναγνώρισης και υποστήριξης
Η έλλειψη αναγνώρισης μπορεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο μια ήδη επώδυνη εμπειρία. Ο θάνατος ενός κατοικιδίου έχει και μοναδικές προκλήσεις. Οι κηδεμόνες συχνά συμμετέχουν στην απόφαση της ευθανασίας. Για κάποιους, αυτό προσφέρει παρηγοριά, καθώς νιώθουν ότι στήριξαν το ζώο τους μέχρι το τέλος. Για άλλους, όμως, είναι τραυματικό, ιδιαίτερα αν ένιωσαν ότι αποκλείστηκαν από την απόφαση του κτηνιάτρου ή αν φοβούνται ότι ενήργησαν πολύ νωρίς. Οι τραυματικές συνθήκες αποτελούν ακόμη έναν παράγοντα κινδύνου για παρατεταμένο πένθος.
vita.gr
