Όλοι έχουμε βρεθεί σε μια αντίστοιχη κατάσταση προσπαθούμε να στηρίξουμε κάποιον δικό μας άνθρωπο που περνάει δύσκολα και, αντί να βοηθήσουμε, η κουβέντα καταλήγει να τον κάνει να νιώσει χειρότερα. Όχι επειδή υπήρχε κακή πρόθεση, αλλά επειδή ο τρόπος που ειπώθηκαν κάποια πράγματα έμοιαζε απορριπτικός. Σύμφωνα με τους ειδικούς, ακόμη και μικρές, φαινομενικά «αθώες» φράσεις μπορούν να αλλάξουν εντελώς το συναισθηματικό κλίμα μιας συζήτησης.
Το πιο συχνό λάθος που κάνουμε
Πολλοί άνθρωποι, όταν ακούν κάποιο πρόβλημα, προσπαθούν να δώσουν αμέσως λύση ή να μειώσουν τη σοβαρότητά του. Όμως, για το άτομο που μιλάει, αυτό μπορεί να μοιάζει σαν ακύρωση. Το να νιώθει κάποιος ότι τον απορρίπτουν μοιάζει σαν να του λένε ότι αυτό που νιώθει είναι λάθος, ή υπερβολικό. Ακόμα κι αν δεν το εννοούμε έτσι, ο εγκέφαλος του άλλου μπορεί να το ερμηνεύσει με αυτόν τον τρόπο.
Οι φράσεις που δημιουργούν απόσταση
Υπάρχουν ορισμένες φράσεις που, παρότι λέγονται με καλή πρόθεση, μπορεί να ακουστούν απορριπτικές. Το κοινό τους στοιχείο είναι το μήνυμα: «αυτό που νιώθεις δεν είναι σημαντικό.»
Η κοινωνική απόρριψη ενεργοποιεί στον εγκέφαλο περιοχές που σχετίζονται με τον πόνο. Γι’ αυτό και μια «λάθος» φράση μπορεί να μείνει στο μυαλό πολύ περισσότερο απ’ όσο περιμένουμε. Δεν έχει σημασία μόνο τι λέγεται, αλλά και πώς το αντιλαμβάνεται το νευρικό σύστημα του άλλου. Ένα ουδέτερο σχόλιο μπορεί να ακουστεί ψυχρό, αν δεν συνοδεύεται από ενσυναίσθηση.
- «Το πολυσκέφτεσαι»
Ίσως να έχετε χρησιμοποιήσει αυτή τη φράση προσπαθώντας να καθησυχάσετε κάποιον που αγχώνεται ή ανησυχεί υπερβολικά. Αν και η πρόθεση είναι συνήθως καλή, το άτομο μπορεί να νιώσει ότι οι σκέψεις και οι ανησυχίες του δεν λαμβάνονται σοβαρά υπόψη. Η φράση αυτή συχνά μεταφράζεται ως: «Οι ανησυχίες σου δεν αξίζουν τόση προσοχή».
Αντί γι’ αυτό, μπορείτε να πείτε: «Βλέπω ότι αυτό σε απασχολεί πολύ».
- «Άφησέ το πίσω σου»
Αν ήταν τόσο εύκολο να αφήνουμε πίσω μας δυσάρεστες σκέψεις και συναισθήματα, όλοι θα το κάναμε. Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική. Οι άνθρωποι σπάνια κρατιούνται από επώδυνα συναισθήματα επειδή το επιλέγουν. Όταν λέμε «ξεπέρασέ το», μπορεί άθελά μας να δίνουμε την εντύπωση ότι ο άλλος είναι υπεύθυνος για τη δυσφορία που βιώνει.
- «Δεν είναι και τόσο σοβαρό»
Πρόκειται για μια φράση που συχνά λέγεται με σκοπό να μειώσει το άγχος ή την ένταση της στιγμής. Ωστόσο, ο αποδέκτης μπορεί να ακούσει κάτι εντελώς διαφορετικό: «Αντιδράς υπερβολικά». Μια πιο υποστηρικτική προσέγγιση θα ήταν να πείτε: «Καταλαβαίνω γιατί αυτό είναι σημαντικό για σένα».
- «Τουλάχιστον…»
«Τουλάχιστον έχεις δουλειά», «Τουλάχιστον δεν έγινε κάτι χειρότερο», «Τουλάχιστον είσαι υγιής». Παρότι η προσπάθεια να αναδείξουμε τη θετική πλευρά μιας κατάστασης είναι συχνά καλοπροαίρετη, μπορεί να οδηγήσει τον άλλον στο να νιώσει ότι τα αρνητικά του συναισθήματα δεν έχουν χώρο να εκφραστούν.
Η αισιοδοξία είναι σημαντική, αλλά χρειάζεται πρώτα να αναγνωριστεί και να γίνει αποδεκτό αυτό που νιώθει ο άνθρωπος απέναντί μας.
- «Ξέρω ακριβώς πώς νιώθεις»
Ακόμη κι αν έχετε περάσει μια παρόμοια εμπειρία, η συγκεκριμένη φράση μπορεί να απομακρύνει τη συζήτηση από τον άνθρωπο που αυτή τη στιγμή χρειάζεται να ακουστεί. Ενώ η πρόθεση είναι συνήθως η έκφραση ενσυναίσθησης, πολλές φορές το αποτέλεσμα είναι να μετατοπίζεται η προσοχή στη δική μας εμπειρία.
Αντί να υποθέσετε ότι γνωρίζετε πώς αισθάνεται, δοκιμάστε να κάνετε περισσότερες ερωτήσεις και να ακούσετε πραγματικά την ιστορία του.
- «Ηρέμησε»
Λίγες φράσεις έχουν τόσο μικρή πιθανότητα να πετύχουν τον σκοπό τους όσο αυτή. Όταν κάποιος είναι αναστατωμένος, συνήθως δεν ηρεμεί επειδή του το ζητούν. Ηρεμεί όταν νιώθει ότι τον ακούν, τον καταλαβαίνουν πραγματικά και γίνεται αποδεκτός.
- «Είσαι πολύ ευαίσθητος/η»
Το μήνυμα που μεταφέρει αυτή η φράση είναι ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην κατάσταση που προκάλεσε την αντίδραση, αλλά στον τρόπο που αισθάνεται το άτομο. Με άλλα λόγια, ότι τα συναισθήματά του είναι υπερβολικά ή αδικαιολόγητα. Όμως, ακόμη κι αν κάποιος είναι πιο ευαίσθητος από άλλους ανθρώπους, η απόρριψη των συναισθημάτων του δεν τον βοηθά να τα διαχειριστεί καλύτερα. Αντίθετα, το να νιώθει κανείς ότι αυτό που αισθάνεται είναι «υπερβολικό» ή «αχρείαστο» συνήθως εντείνει τη δυσφορία του.
Η δύναμη της επιβεβαίωσης
Η εναλλακτική δεν είναι να συμφωνούμε με όλα, αλλά να αναγνωρίζουμε το συναίσθημα του άλλου. Η επιβεβαίωση μπορεί να είναι απλή:
- «Καταλαβαίνω ότι αυτό σε δυσκόλεψε»
- «Ακούγεται πραγματικά δύσκολο για σένα»
- «Είναι λογικό να νιώθεις έτσι σε αυτή την κατάσταση»
Αυτές οι φράσεις δεν λύνουν το πρόβλημα, αλλά κάνουν κάτι εξίσου σημαντικό: δημιουργούν ασφάλεια. Η συναισθηματική επικοινωνία είναι άλλωστε λιγότερο θέμα «σωστών λέξεων» και περισσότερο θέμα παρουσίας: να δείχνουμε ότι ακούμε πραγματικά. Δεν χρειάζεται να καταλαβαίνουμε απόλυτα τα συναισθήματα κάποιου για να τα σεβαστούμε. Αρκεί να τα αναγνωρίσουμε ως πραγματικά για εκείνον.
vita.gr
