Μήπως μετά από μια γεμάτη μέρα με κόσμο, θόρυβο και συνεχείς υποχρεώσεις το μόνο που θέλετε είναι να κλείσετε την πόρτα, να χαμηλώσετε τα φώτα και να μείνετε μόνοι; Η ανάγκη για ησυχία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είστε αντικοινωνικοί. Μπορεί να είναι ο τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλος προσπαθεί να αποφορτιστεί από την υπερφόρτωση ερεθισμάτων.
Όταν ο κόσμος γύρω μας γίνεται υπερβολικά «πολύς»
Μια πολυάσχολη ημέρα δεν αποτελείται μόνο από συναντήσεις και συζητήσεις. Ο εγκέφαλος καλείται συνεχώς να επεξεργάζεται ήχους, εικόνες, κινήσεις, αγγίγματα, εκφράσεις προσώπου και κοινωνικές πληροφορίες. Για ορισμένους ανθρώπους, αυτή η συνεχής επεξεργασία μπορεί να είναι ιδιαίτερα απαιτητική.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι άνθρωποι με υψηλή ενσυναίσθηση ή αυξημένη ευαισθησία μπορεί να αντιλαμβάνονται πιο έντονα τη συναισθηματική κατάσταση των άλλων. Για παράδειγμα, μπορεί να παρατηρήσουν ότι κάποιος είναι αγχωμένος ή στενοχωρημένος και να επηρεαστούν οι ίδιοι από αυτό. Όταν αυτό συμβαίνει δεκάδες φορές μέσα στην ίδια ημέρα, η συναισθηματική κόπωση μπορεί να συσσωρευτεί.
Η «αόρατη» προσπάθεια που μας προκαλεί υπερφόρτωση
Σε μια παρέα, ένα επαγγελματικό περιβάλλον ή μια οικογενειακή συγκέντρωση, κάποιοι άνθρωποι δεν συμμετέχουν απλώς στη συζήτηση. Παρατηρούν ποιος αισθάνεται άβολα, προσπαθούν να αποτρέψουν τις εντάσεις, φροντίζουν να μη μείνει κανείς εκτός και προσαρμόζονται συνεχώς στις ανάγκες των γύρω τους.
Παράλληλα, υπάρχουν και τα καθαρά αισθητηριακά ερεθίσματα: η δυνατή μουσική, τα πολλά άτομα που μιλούν ταυτόχρονα, τα έντονα φώτα, η κίνηση και η πολυκοσμία. Όλα αυτά μπορούν να συμβάλουν στην υπερφόρτωση από ερεθίσματα (sensory overload), όταν δηλαδή ο εγκέφαλος δέχεται περισσότερες πληροφορίες από όσες μπορεί να επεξεργαστεί εύκολα εκείνη τη στιγμή. Έτσι, μετά από μια ιδιαίτερα έντονη ημέρα, η σιωπή μπορεί να λειτουργεί σαν απαραίτητο διάλειμμα και όχι σαν απόρριψη των άλλων.
Πώς να ξαναβρείτε την ενέργειά σας χωρίς ενοχές
Αν νιώθετε εξαντλημένοι μετά από μια κοινωνικά ή αισθητηριακά φορτισμένη ημέρα, δεν χρειάζεται να αισθάνεστε ενοχές επειδή θέλετε λίγο χρόνο μόνοι. Η δημιουργία μικρών περιόδων ηρεμίας μέσα στην ημέρα μπορεί να βοηθήσει στην αποφόρτιση.
Χρήσιμο μπορεί να είναι επίσης να θέτετε όρια εκ των προτέρων. Για παράδειγμα, πριν από μια πολυπληθή εκδήλωση μπορείτε να αποφασίσετε πόση ώρα θέλετε να παραμείνετε, αντί να περιμένετε μέχρι να νιώσετε ότι έχετε εξαντληθεί πλήρως.
Τι κάνουμε όταν έχει ήδη ξεκινήσει η υπερφόρτωση;
Όταν η υπερδιέγερση έχει ήδη ξεκινήσει, απλές τεχνικές γείωσης μπορούν να βοηθήσουν. Ένας περίπατος σε ήσυχο χώρο, μερικές βαθιές αναπνοές ή η τεχνική 5-4-3-2-1, κατά την οποία εστιάζετε διαδοχικά σε όσα βλέπετε, αγγίζετε, ακούτε, μυρίζετε και γεύεστε, μπορούν να επαναφέρουν την προσοχή στο παρόν.
Η ανάγκη για ησυχία, λοιπόν, δεν είναι απαραίτητα ένδειξη αντικοινωνικής συμπεριφοράς. Για κάποιους ανθρώπους αποτελεί έναν φυσικό τρόπο επαναφόρτισης μετά από μια ημέρα γεμάτη ερεθίσματα και συναισθηματική προσπάθεια.
vita.gr
