Οι περισσότεροι από εμάς παρατηρούμε πολύ περισσότερα όμορφα πράγματα μέσα στη μέρα απ’ όσα τελικά εκφράζουμε. Ένα ενδιαφέρον χρώμα, ο τρόπος ομιλίας ενός ανθρώπου, μια μικρή πράξη ευγένειας. Η σκέψη περνά από το μυαλό μας, αλλά σπάνια μετατρέπεται σε λόγο. Κι όμως, η επιστήμη δείχνει ότι αυτές οι μικρές, αυθόρμητες εκφράσεις εκτίμησης έχουν μεγάλη επίδραση στην ψυχολογία, τόσο του ατόμου που τις λαμβάνει όσο και εκείνου που τις προσφέρει.
έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι τείνουν να υποτιμούν το πόσο θετικά βιώνεται ένα κομπλιμέντο από τον αποδέκτη. Όσοι διστάζουν να εκφράσουν μια φιλοφρόνηση φοβούνται ότι θα φανούν αμήχανοι ή παρεμβατικοί. Στην πραγματικότητα, οι αποδέκτες αναφέρουν πολύ υψηλότερα επίπεδα χαράς και θετικού συναισθήματος από αυτά που προβλέπουν οι «δότες».
Το χάσμα αυτό μεταξύ προσδοκίας και πραγματικότητας εξηγεί εν μέρει γιατί κρατάμε συχνά τη θετική σκέψη για τον εαυτό μας: βασιζόμαστε σε λανθασμένες προβλέψεις για το κοινωνικό κόστος.
Η επίδραση δεν αφορά μόνο εκείνον που λαμβάνει το κομπλιμέντο. Έρευνες της Sonja Lyubomirsky και των συνεργατών της έχουν δείξει ότι οι σκόπιμες πράξεις καλοσύνης –ακόμη και μικρές– συνδέονται με αυξημένα επίπεδα ευτυχίας και ικανοποίησης από τη ζωή όταν επαναλαμβάνονται συστηματικά.
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι αυτές οι παρεμβάσεις δεν απαιτούν χρόνο, χρήμα ή ειδικές δεξιότητες. Απαιτούν απλώς παρατήρηση και λεκτική έκφραση.
Γιατί διστάζουμε να φτιάξουμε τη μέρα κάποιου;
Ένας βασικός λόγος είναι το κοινωνικό άγχος: ο φόβος της παρεξήγησης ή της απόρριψης. Παράλληλα, λειτουργεί και ένα βαθύτερο πολιτισμικό μοτίβο. Έχουμε μάθει να επισημαίνουμε το πρόβλημα, το λάθος, το επικίνδυνο. Σπάνια εκπαιδευόμαστε στο να επισημαίνουμε το καλό.
Κι όμως, η ανάγκη να νιώθουμε ότι μας βλέπουν και μας αναγνωρίζουν είναι θεμελιώδης ανθρώπινη ανάγκη. Ένα κομπλιμέντο μπορεί να λειτουργήσει ως μικρή υπενθύμιση αξίας μέσα σε μια κατά τα άλλα ανώνυμη καθημερινότητα.
Τι κάνει ένα κομπλιμέντο «αποτελεσματικό»
Η έρευνα γύρω από τον έπαινο δείχνει ότι ο συγκεκριμένος και ειλικρινής λόγος έχει μεγαλύτερη επίδραση από τις γενικόλογες διατυπώσεις.
«Μου άρεσε πολύ ο τρόπος που το εξήγησες»
«Παρατήρησα πόσο υπομονετικός ήσουν»
«Αυτό το χρώμα σου πηγαίνει εξαιρετικά»
Όταν κατονομάζουμε κάτι συγκεκριμένο, δείχνουμε ότι όντως προσέξαμε. Και η προσοχή, στη σύγχρονη εποχή, είναι από μόνη της ένα σπάνιο δώρο.
Πώς μας αλλάζει
Η συστηματική πρακτική μικρών πράξεων εκτίμησης φαίνεται να μετατοπίζει τον τρόπο με τον οποίο σαρώνουμε το περιβάλλον μας. Αντί να αναζητούμε τι δεν πάει καλά, αρχίζουμε να αναζητούμε τι αξίζει αναγνώριση.
Η θεωρία broaden-and-build της Barbara Fredrickson υποστηρίζει ότι τα θετικά συναισθήματα διευρύνουν τον τρόπο σκέψης μας και, με την πάροδο του χρόνου, χτίζουν ψυχολογικούς και κοινωνικούς πόρους. Με απλά λόγια, γινόμαστε πιο ανοιχτοί, πιο δεκτικοί και πιο συνδεδεμένοι.
Ένα απλό πείραμα
Για μία εβδομάδα, εκφράστε καθημερινά ένα ειλικρινές κομπλιμέντο σε κάποιον που δεν γνωρίζετε καλά. Χωρίς υπερβολή. Χωρίς προσδοκία ανταπόδοσης. Μόνο παρατήρηση και διατύπωση.
Πιθανότατα θα διαπιστώσετε ότι η μεγαλύτερη αλλαγή συμβαίνει πρώτα μέσα σας και στο πώς διαμορφώνεται η διάθεσή σας την υπόλοιπη μέρα.
vita.gr
