Κάθε Ιούνιο συμβαίνει κάτι περίεργο στο κινητό σου. Οι εφαρμογές γνωριμιών ξυπνάνε, οι παλιές συζητήσεις αναστήνονται, και κάποιος που είχε εξαφανιστεί από τον Νοέμβριο σου στέλνει ένα αθώο «τι κάνεις». Δεν φταις εσύ, ούτε η παρέα σου, ούτε κάποια κοσμική σύμπτωση. Πρόκειται για ένα φαινόμενο αρκετά σταθερό ώστε να το μελετούν ψυχολόγοι, βιολόγοι και κοινωνιολόγοι, με δεδομένα που επαναλαμβάνονται χρόνο με τον χρόνο. Το καλοκαίρι λειτουργεί σαν καταλύτης, όχι επειδή γίνεσαι ξαφνικά πιο γοητευτικός, αλλά επειδή αλλάζουν ταυτόχρονα τρία πράγματα, η χημεία σου, η γεωγραφία σου και η αντίληψή σου για τον χρόνο. Πάμε να τα δούμε ένα ένα, γιατί μόλις καταλάβεις τον μηχανισμό, σταματάς να θεωρείς τυχαίο αυτό που σου συμβαίνει κάθε Ιούλιο.
Το φως αλλάζει τη χημεία σου πριν προλάβεις να το αποφασίσεις
Το φως δεν σε ξυπνάει μόνο νωρίτερα, ρυθμίζει ολόκληρο το ορμονικό σου ταμπλό. Όταν οι ώρες ηλιοφάνειας αυξάνονται, η επίφυση μειώνει την παραγωγή μελατονίνης, οπότε νιώθεις λιγότερη ανάγκη για φώλιασμα και περισσότερη διάθεση για κίνηση. Παράλληλα, η έκθεση στο φως συνδέεται με αυξημένη δραστηριότητα της σεροτονίνης, ενώ η βιταμίνη D, που παράγεται στο δέρμα σου, εμπλέκεται στη ρύθμιση των ορμονών του φύλου. Μελέτες σε πληθυσμούς βόρειων γεωγραφικών πλατών δείχνουν εποχικές διακυμάνσεις στη λίμπιντο, ακριβώς επειδή ο οργανισμός σου διαβάζει το φως σαν πληροφορία επιβίωσης. Με απλά λόγια, το σώμα σου καταλαβαίνει ότι υπάρχει τροφή, ασφάλεια και χρόνος, και ανοίγει τον διακόπτη της κοινωνικότητας. Δεν αποφασίζεις εσύ πρώτος, αποφασίζει η βιολογία και μετά το ανακοινώνεις στον εαυτό σου.
Η γεωγραφία της καθημερινότητάς σου ξαφνικά ανοίγει
Η δεύτερη εξήγηση είναι πιο πεζή και γι’ αυτό πιο ισχυρή. Τον χειμώνα η ζωή σου συμβαίνει σε κλειστά κουτιά, γραφείο, σπίτι, αυτοκίνητο, με τα ίδια δέκα πρόσωπα. Το καλοκαίρι η καθημερινότητά σου ξεχειλώνει σε παραλίες, πλατείες, φεστιβάλ και ταξίδια, όπου συναντάς ανθρώπους εκτός του στενού σου κύκλου. Η κοινωνική ψυχολογία το ονομάζει αρχή της εγγύτητας, δηλαδή την τάση σου να ερωτεύεσαι όποιον βρίσκεται φυσικά κοντά σου και τον βλέπεις επανειλημμένα. Πρόσθεσε και το φαινόμενο της λανθασμένης απόδοσης της διέγερσης, το κλασικό πείραμα με τη γέφυρα, όπου ο εγκέφαλος μπερδεύει την ένταση της περίστασης με ερωτική έλξη. Ζέστη, μουσική, αδρεναλίνη και κάποιος απέναντί σου, το σώμα σου βγάζει το πιο βολικό συμπέρασμα, και συνήθως το πιστεύεις.
Ο χρόνος με ημερομηνία λήξης σε κάνει πιο τολμηρό
Το τρίτο κομμάτι είναι το πιο υποτιμημένο. Το καλοκαίρι έχει ορατή ημερομηνία λήξης, και αυτό αλλάζει ριζικά τους υπολογισμούς σου. Όταν ξέρεις ότι κάτι τελειώνει σε δύο εβδομάδες, το κόστος του ρίσκου πέφτει κατακόρυφα, οπότε λες πράγματα που τον Φεβρουάριο δεν θα τολμούσες. Οι ψυχολόγοι μιλούν για μεταβατικές καταστάσεις, χρονικά παράθυρα όπου οι συνηθισμένοι ρόλοι σου χαλαρώνουν και δοκιμάζεις εκδοχές του εαυτού σου. Παράλληλα, η θεωρία της αυτοδιεύρυνσης εξηγεί γιατί σε τραβούν άνθρωποι που σου προσθέτουν καινούριες εμπειρίες, και το καλοκαίρι είναι γεννήτρια καινούριων εμπειριών. Η παγίδα βρίσκεται ακριβώς εκεί, συχνά δεν ερωτεύεσαι το πρόσωπο, ερωτεύεσαι την εκδοχή σου που εμφανίζεται δίπλα του τον Αύγουστο. Και όταν γυρίσεις στη ρουτίνα σου, ψάχνεις να τη βρεις ξανά.
Αυτό που κρατάς δεν είναι ότι το καλοκαίρι σε κάνει ερωτικό, αλλά ότι αφαιρεί τα εμπόδια που όλο τον χρόνο νόμιζες πως ήταν χαρακτήρας σου. Η ντροπαλότητά σου ήταν εν μέρει έλλειψη ευκαιριών, η απόστασή σου ήταν εν μέρει κούραση, η διάθεσή σου ήταν εν μέρει φως. Το ενδιαφέρον ερώτημα δεν είναι γιατί ερωτεύεσαι τον Ιούλιο, αλλά τι κάνεις τον Οκτώβριο με όσα ανακάλυψες. Αν κάτι άντεξε μέσα στη ρουτίνα, στη βροχή και στα ωράρια, τότε δεν ήταν εποχικό. Αν δεν άντεξε, δεν σημαίνει ότι ήταν ψεύτικο, σημαίνει ότι σου έδειξε τι σου λείπει. Χρησιμοποίησέ το σαν πληροφορία, όχι σαν νοσταλγία. Γιατί ο ήλιος φεύγει κάθε Σεπτέμβριο, οι επιλογές σου όμως μένουν εκεί που τις άφησες.
Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock
Πηγή
