Η λιγότερη ηλιοφάνεια και τα σκοτεινά απογεύματα μπορεί να επηρεάσουν τη διάθεση, τον ύπνο και την ενέργειά μας. Οι ειδικοί εξηγούν τι συμβαίνει στον εγκέφαλο και ποιες συνήθειες μπορούν να βοηθήσουν.
Μικρότερες μέρες, λιγοτερη διάθεση
Καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, οι ημέρες μικραίνουν, το φως λιγοστεύει και σκοτεινιάζει νωρίτερα. Για ορισμένους ανθρώπους, αυτή η αλλαγή δεν σημαίνει απλώς λιγότερες ώρες ηλιοφάνειας, αλλά συνοδεύεται από αισθητή πτώση της διάθεσης, μειωμένη ενέργεια και δυσκολία συγκέντρωσης.
Πρόκειται για την εποχική συναισθηματική διαταραχή (Seasonal Affective Disorder – SAD), μια μορφή κατάθλιψης που εμφανίζεται συνήθως το φθινόπωρο και υποχωρεί την άνοιξη ή το καλοκαίρι.
Η διαταραχή περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1984 από τον δρα Νόρμαν Ρόζενταλ και την ερευνητική του ομάδα στα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (NIH). Υπάρχει επίσης μια ηπιότερη μορφή, ενώ έχουν καταγραφεί και περιπτώσεις εποχικής κατάθλιψης που εμφανίζονται τους καλοκαιρινούς μήνες.
Γιατί η έλλειψη φωτός επηρεάζει τη διάθεση;
Μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπιστεί μία συγκεκριμένη αιτία για την εποχική συναισθηματική διαταραχή. Οι επιστήμονες, ωστόσο, εξετάζουν τον ρόλο που παίζει το φυσικό φως στη λειτουργία του εγκεφάλου.
Ειδικά κύτταρα στα μάτια μας αντιλαμβάνονται το μπλε μήκος κύματος του φωτός και μετατρέπουν τα ερεθίσματα σε νευρικά σήματα που επηρεάζουν την εγρήγορση και τη διάθεση. Το ηλιακό φως είναι πλούσιο σε αυτό το μήκος κύματος, ενεργοποιώντας περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την εγρήγορση.
Έρευνα στο Psychiatry Research έδειξε ότι, ως ομάδα, τα άτομα με εποχική κατάθλιψη παρουσιάζουν μικρότερη ευαισθησία στο μπλε φως σε σύγκριση με όσους δεν εμφανίζουν τη διαταραχή, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες. Το εύρημα αυτό υποδεικνύει έναν πιθανό μηχανισμό που συνδέεται με την εμφάνιση των συμπτωμάτων.
Οι 2 τρόποι για να αντιμετωπίσουμε τη χειμερινή μελαγχολία
1. Σταθερό πρόγραμμα ύπνου και περισσότερη κίνηση
Η διατήρηση ενός σταθερού ωραρίου ύπνου και οι καθημερινές βόλτες σε εξωτερικούς χώρους μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της διάθεσης. Ακόμη και τις ημέρες με συννεφιά, η έκθεση στο φυσικό φως έχει αξία.
Επιπλέον, η επαφή με φίλους, ένας καφές εκτός σπιτιού ή μια ευχάριστη δραστηριότητα μπορούν να μας βοηθήσουν να αποφύγουμε την απομόνωση και την αίσθηση χειμερινής αδράνειας.
2. Ψυχοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή
Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT) μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να αναγνωρίσουν και να τροποποιήσουν αρνητικά μοτίβα σκέψης που επιβαρύνουν τη διάθεσή τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι γιατροί μπορεί να συστήσουν και αντικαταθλιπτική αγωγή.
Πότε χρειάζεται να ζητήσουμε βοήθεια;
Εάν η πεσμένη διάθεση επιμένει, επηρεάζει την καθημερινότητα, συνοδεύεται από απώλεια ενδιαφέροντος ή δυσκολία συγκέντρωσης, είναι σημαντικό να απευθυνθούμε σε ειδικό ψυχικής υγείας. Η εποχική κατάθλιψη δεν είναι απλώς μια συνηθισμένη χειμερινή μελαγχολία και υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές.
vita.gr
