Κάθε νέα χρονιά στοχεύουμε να επαναπροσδιορίσουμε τον εαυτό μας. Το πρόβλημα, για πολλούς, είναι ότι έχουμε δοκιμάσει όλα τα συνήθη «υγιεινά» -τρέξιμο, γιόγκα, διαλογισμό, καλή διατροφή- ακόμη και αν δεν τα απολαμβάναμε πραγματικά, με στόχο να βελτιώσουμε το μυαλό και το σώμα μας. Αλλά έχουμε σκεφτεί ποτέ σοβαρά πώς μπορεί να μας επηρεάσει η τέχνη και η δημιουργικότητα;
Η συμμετοχή στη δημιουργικότητα μπορεί να μειώσει την κατάθλιψη, να βελτιώσει την ανοσία και να καθυστερήσει τη γήρανση, όλα αυτά την ίδια στιγμή που θα περνάμε καλά. Αυτό δεν είναι κάποιο μυστικό ή κάτι καινούριο. Από τότε που οι πρόγονοί μας άρχισαν να ζωγραφίζουν σπήλαια, να σκαλίζουν φιγούρες, να χορεύουν και να τραγουδούν, η εμπλοκή στις τέχνες ήταν πάντα συνδεδεμένη με την υγεία και την ίαση.
Τέχνη και οφέλη
Έρευνες για τη σύνδεση της τέχνης με την ψυχική υγεία, δείχνουν ότι το τραγούδι, ο χορός, η ανάγνωση, οι χειροτεχνίες και οι πολιτιστικές δραστηριότητες μειώνουν τα συμπτώματα άγχους, κατάθλιψης και στρες σε όλες τις ηλικίες.
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι ο συνδυασμός θεραπειών δημιουργικής τέχνης, όπως η μουσικοθεραπεία, με φαρμακευτική αγωγή -όταν αυτή συσταθεί βέβαια από γιατρό- και συμβουλευτική, μπορεί σχεδόν να διπλασιάσει τη βελτίωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης σε σύγκριση με τις τυπικές θεραπείες.
Οι τέχνες είναι επίσης ωφέλιμες προληπτικά. Τι σημαίνει αυτό; Οι άνθρωποι που τακτικά επισκέπτονται θέατρο, συναυλίες, μουσεία και γκαλερί φαίνεται σε έρευνες να έχουν σχεδόν μισό κίνδυνο να εμφανίσουν κατάθλιψη. Αυτό δεν οφείλεται απλώς στο ότι τείνουν να είναι πιο ευκατάστατοι, υγιείς ή να ακολουθούν άλλες συνήθειες υγείας, είναι ανεξάρτητο από κοινωνικο-δημογραφικά χαρακτηριστικά, τρόπο ζωής, ακόμη και από τη γενετική.
Η τέχνη ως θεμέλιο για ψυχική και σωματική υγεία
Η νευροεπιστήμη και τα ψυχολογικά πειράματα δείχνουν ότι όταν ασχολούμαστε με τις τέχνες, δίνουμε στον εγκέφαλό μας αυτό που θέλει για να είναι χαρούμενος, ενεργοποιούμε τα ίδια δίκτυα ανταμοιβής που ενεργοποιούνται από το φαγητό και βιώνουμε οφέλη από ορμόνες όπως η ντοπαμίνη που βελτιώνουν τη διάθεση.
Παράλληλα, οι τέχνες καλύπτουν τις βασικές ψυχολογικές ανάγκες που είναι θεμέλια για την ψυχική μας υγεία, όπως η αυτονομία, ο έλεγχος και η αίσθηση ικανότητας. Επιπλέον, παρέχουν έναν αποτελεσματικό τρόπο ρύθμισης των συναισθημάτων, βοηθώντας μας να αντιμετωπίζουμε πιο αποτελεσματικά το στρες της καθημερινής ζωής.
Για τον εγκέφαλό μας, είναι μια αποδοτική γυμναστική, που ενεργοποιεί περιοχές που σχετίζονται με την αίσθηση, τη μνήμη, την κίνηση, την αναγνώριση προτύπων και τα συναισθήματα. Με τον καιρό, η τακτική εμπλοκή στις τέχνες ενισχύει τις συνδέσεις μεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου και αυξάνει ακόμη και τον όγκο της φαιάς ουσίας.
Ακόμη και οι ερασιτέχνες μουσικοί και καλλιτέχνες έχουν ισχυρότερες εγκεφαλικές συνδέσεις σε περιοχές που είναι ευάλωτες στη γήρανση, οι οποίες φαίνονται σε απεικονίσεις εγκεφάλου ως «νεότερες».
Βάλτε την τέχνη στη ζωή σας
1. Βρείτε τη δημιουργική σας «ένεση»
Ακούστε μουσική ή διαβάστε βιβλίο για να βελτιώσετε τη διάθεσή σας. Αντικαταστήστε τον πρωινό εκνευριστικό ήχο του ξυπνητηριού με ένα τραγούδι ή το doomscrolling με ένα μυθιστόρημα. Η ντοπαμίνη από τις ιστορίες και τα τραγούδια αυξάνει τη χαρά μας, ειδικά στις κορυφώσεις και την προσμονή των γεγονότων.
2. Δοκιμάστε ένα νέο δημιουργικό χόμπι
Μπορείτε να αφιερώσετε 30-60 λεπτά την εβδομάδα; Μελέτη δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Perspectives in Public Health δείχνει ότι, αν συμβεί αυτό, μόλις μέσα σε περίπου έξι εβδομάδες η ευημερία σας μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά. Αν θέλετε να έχετε τον έλεγχο, διαλέξτε ένα χόμπι όπως σχέδιο, δημιουργική γραφή ή πηλοπλαστική.
3. Επισκεφτείτε μια έκθεση
Ζωγραφική, γλυπτά, σύγχρονη τέχνη ή street art -μην κοιτάτε απλώς επιφανειακά. Αφιερώστε χρόνο για να δείτε, να σκεφτείτε και να αισθανθείτε πραγματικά το έργο.
4. Χρησιμοποιήστε τον ρυθμό στη γυμναστική σας
Μουσική και χορός συγχρονίζουν κινήσεις, αναπνοή και καρδιακό ρυθμό. Σύμφωνα με έρευνα στο Perceptual and Motor Skills, ένα ρυθμικό τραγούδι μπορεί να αυξήσει την απόδοσή σας κατά 20%.
5. Αφεθείτε στη φαντασία
Το παιχνίδι και η φαντασία δεν είναι μόνο για παιδιά. Το προσωρινό «πάγωμα» των κοινωνικών κανόνων βοηθά τον εγκέφαλο να γίνει πιο ευέλικτος και να αντιμετωπίσει αλλαγές στη ζωή.
vita.gr
