Η φράση «όµοιος οµοίω αεί πελάζει» δεν είναι τυχαία όταν μιλάμε για ρομαντικές σχέσεις. Κοινές πεποιθήσεις και αξίες ζωής, ακόμη και μουσικά γούστα επηρεάζουν την έλξη και την ικανοποίηση μέσα σε μια σχέση. Ωστόσο, μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Human Behaviour εντόπισε έναν ακόμη απρόσμενο παράγοντα που φαίνεται να φέρνει τα ζευγάρια πιο κοντά. Αυτός δεν είναι άλλος από την ύπαρξη παρόμοιας διάγνωσης ψυχικής υγείας.
Η ιδέα ότι οι ρομαντικοί σύντροφοι μπορεί να μοιράζονται παρόμοιες ψυχιατρικές διαταραχές, δεν είναι καινούρια. Ωστόσο, στην παρούσα έρευνα, οι μελετητές χρησιμοποιώντας δεδομένα από έξι εκατομμύρια ζευγάρια συνολικά, προσπάθησαν να εμβαθύνουν αναλύοντας τον βαθμό στον οποίο οι ψυχιατρικές διαταραχές «μοιράζονται» μέσα στα ζευγάρια. Εξέτασαν στοιχεία από πέντε εκατομμύρια ζευγάρια στην Ταϊβάν, 571.534 ζευγάρια στη Δανία και 707.263 ζευγάρια στη Σουηδία.
Οι ερευνητές ανέλυσαν εννέα ψυχιατρικές διαταραχές, μεταξύ των οποίων η κατάθλιψη, το άγχος, η ΔΕΠΥ, ο αυτισμός κ.α. Διαπίστωσαν, λοιπόν, ότι τα άτομα με διαγνωσμένη ψυχιατρική διαταραχή είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να παντρευτούν κάποιον με την ίδια ή παρόμοια διαταραχή, σε σύγκριση με το να παντρευτούν κάποιον χωρίς διάγνωση. Υπάρχουν αρκετές ψυχολογικές θεωρίες που μπορεί να βοηθήσουν στην κατανόηση αυτού του φαινομένου:
1. Ομοιογαμική επιλογή
Η θεωρία αυτή υποστηρίζει ότι επιλέγουμε συντρόφους που μοιάζουν με εμάς. Συνήθως εφαρμόζεται σε παράγοντες προσωπικότητας και κοινωνικά χαρακτηριστικά, όπως κοινό θρησκευτικό ή κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο. Η πρόσφατη μελέτη, όμως, δείχνει ότι αυτή η επιλογή μπορεί να επεκτείνεται και στον τρόπο σκέψης και ψυχικής λειτουργίας.
Έτσι, ένα άτομο με συγκεκριμένη ψυχιατρική διαταραχή -όπως άγχος ή αυτισμό- μπορεί να έλκεται από κάποιον με παρόμοια διάγνωση, επειδή μοιράζονται κοινά χαρακτηριστικά, αξίες ή τρόπους οργάνωσης της καθημερινότητας (π.χ. ανάγκη για δομή και ρουτίνα).
2. Σχέσεις και εγγύτητα
Οι άνθρωποι τείνουμε να δημιουργούμε σχέσεις με άτομα που βρίσκονται κοντά μας γεωγραφικά ή κοινωνικά. Άτομα με παρόμοιες ψυχιατρικές διαγνώσεις ενδέχεται να κινούνται σε παρόμοια κοινωνικά περιβάλλοντα.
3. Θεωρία δεσμού στις σχέσεις
Η θεωρία του δεσμού υποστηρίζει ότι από τη βρεφική ηλικία αναπτύσσουμε έναν συγκεκριμένο συναισθηματικό δεσμό με τους γονείς μας. Αυτός ο δεσμός επηρεάζει αργότερα τα συναισθηματικά και ψυχολογικά μας μοτίβα και τις προσδοκίες μας στις σχέσεις.
Έτσι, ένα άτομο με αγχώδη τύπο δεσμού, που μπορεί να εκδηλώνεται ως φόβος εγκατάλειψης, έντονη ανάγκη για εγγύτητα ή επιβεβαίωση, είναι πιθανόν να έλκεται από έναν σύντροφο με παρόμοιο στυλ ή από συμπεριφορές που ικανοποιούν αυτές τις ανάγκες, ακόμη κι αν η δυναμική δεν είναι υγιής.
4. Θεωρία κοινωνικής ταυτότητας
Η θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας υποστηρίζει ότι η αυτοεκτίμησή μας ενισχύεται μέσα από την αίσθηση του «ανήκειν» σε κοινωνικές ομάδες. Όταν ξεκινάμε μια σχέση με κάποιον που ανήκει στην ίδια κοινωνική ομάδα με εμάς, ενισχύεται το αίσθημα κατανόησης και αποδοχής. Με λίγα λόγια, το να βρούμε κάποιον που κατανοεί πραγματικά τις δυσκολίες μας, γιατί πιθανόν να έχεις τις ίδιες, μπορεί να ενισχύσει τον δεσμό και το αίσθημα επικύρωσης.
vita.gr
