Πολλοί άνθρωποι παραμένουν σε σχέσεις που δεν τους ικανοποιούν πλήρως μόνο και μόνο επειδή τους φαίνεται πως θα μπορούσαν να είναι καλές… Όταν όμως ερωτευόμαστε το τι θα μπορούσε να γίνει κάποιος, συνδεόμαστε με μια φαντασίωση του μέλλοντος και όχι με την πραγματική παρούσα κατάσταση. Ψυχολογικά, αυτό το μοτίβο δεν έχει να κάνει με αφέλεια ή παράλογη σκέψη. Αντιθέτως, συνδέεται με τον τρόπο που ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τη σύνδεση, την ανταμοιβή και το νόημα όταν αντιμετωπίζει αβεβαιότητα. Έρευνες δείχνουν ότι η έλξη προς τις ενδεχόμενες δυνατότητες κάποιου συνδέεται με προβλέψιμους γνωστικούς και συναισθηματικούς μηχανισμούς που επηρεάζουν τις ερωτικές αποφάσεις, ανεξάρτητα από την πραγματική συμπεριφορά του ατόμου.
Ακολουθούν 4 βασικοί λόγοι που εξηγούν γιατί ερωτευόμαστε πιο εύκολα την προοπτική παρά την προσωπικότητα:
- Ο εγκέφαλος υπερτιμά τις δυνατότητες εξέλιξης
Τα ανθρώπινα συστήματα που έχουν να κάνουν με το κίνητρο είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στην προσδοκία. Η ντοπαμίνη, ο «νευροδιαβιβαστής της κινητοποίησης», απελευθερώνεται συνήθως πιο έντονα κατά την αναμονή μιας ανταμοιβής παρά κατά τη λήψη της.
Στον έρωτα, η ιδέα του ποιος θα μπορούσε να γίνει κάποιος μπορεί να προκαλέσει περισσότερο ενθουσιασμό από το ποιος είναι στην πραγματικότητα.
Επιπλέον, όταν κάποιος δείχνει θετική συμπεριφορά μόνο περιστασιακά, αντί να είναι σταθερά καλός, η σύνδεση που νιώθουμε μαζί του μπορεί να γίνει ακόμα πιο δυνατή. Ο εγκέφαλος παραμένει «κολλημένος», περιμένοντας πότε θα ξαναδεί αυτή τη θετική συμπεριφορά. Γι’ αυτό φαντάζει πιο δύσκολο να φύγουμε από μια «ασυνεπή» σχέση, παρότι δεν μας ικανοποιεί.
-
Οι παιδικές εμπειρίες μπορούν να κάνουν την ασυνέπεια ελκυστική
Η έρευνα δείχνει ότι τα άτομα που έχουν αγχώδη δεσμό συχνά επικεντρώνονται περισσότερο σε μικρές ενδείξεις εγγύτητας παρά στην πραγματική φροντίδα από τον σύντροφό τους. Όταν η φροντίδα είναι ασυνεπής, η ελπίδα ότι τα πράγματα θα βελτιωθούν κάνει τη σχέση να αντέχει. Με τον καιρό, η σχέση μπορεί να βασίζεται περισσότερο στην αναμονή για το τι θα μπορούσε να γίνει παρά στην πραγματική επικοινωνία, με την «προοπτική» του συντρόφου να παίρνει κεντρική θέση.
Ο αγχώδης δεσμός έχει να κάνει με την προσκόλληση (attachment) και πώς ένα άτομο αναπτύσσει σχέσεις από την παιδική του ηλικία. Αν ένα παιδί δεν λαμβάνει σταθερά φροντίδα από τους γονείς του, μπορεί να αναπτύξει ένα αίσθημα ανασφάλειας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αγχώδη προσκόλληση στην ενήλικη ζωή. Πρακτικά, αυτό σημαίνει το άτομο να αναζητά συνεχώς επιβεβαίωση από τους συντρόφους του και να φοβάται την εγκατάλειψη ή την απόρριψη.
3. Οι γνωστικές προκαταλήψεις μετατρέπουν το ενδεχόμενο σε «απόδειξη αγάπης»
Ορισμένες γνωστικές προκαταλήψεις ενισχύουν την τάση να παραμένει κάποιος προσκολλημένος σε αυτό που θα μπορούσε να γίνει ένας σύντροφος, αντί σε αυτό που είναι:
- Η λογική του «έχω ήδη επενδύσει»: Συνεχίζουμε να αφιερώνουμε χρόνο, συναίσθημα και να δίνουμε αγάπη, απλά και μόνο επειδή έχουμε ήδη δώσει πολλά.
- Προκατάληψη αισιοδοξίας: Υποθέτουμε ότι ο σύντροφος θα αλλάξει προς το καλύτερο και ξεχνάμε ότι τα προβλήματα μπορεί να συνεχιστούν.
- Προκατάληψη επιβεβαίωσης των προσδοκιών μας: Δίνουμε σημασία μόνο στις στιγμές που δείχνουν ότι ο/η σύντροφος μπορεί να αλλάξει και αγνοούμε τα σημάδια που δείχνουν το αντίθετο.
Συνδυαστικά, αυτές οι προκαταλήψεις κάνουν την πιθανότητα να μοιάζει με απόδειξη αγάπης.
-
Η συναισθηματική εργασία αντικαθιστά την αγάπη
Κάποιοι κοπιάζουν πολύ για τη «συντήρηση» της σχέσης, αναλαμβάνοντας τη ρύθμιση των συναισθημάτων, την επίλυση προβλημάτων, την ανάπτυξη του/της συντρόφου κ.λπ.
Όσο περισσότερο δουλεύει κανείς για να κρατήσει τη σχέση ζωντανή, τόσο πιο σημαντική φαίνεται. Η προσωπική προσπάθεια γίνεται απόδειξη αφοσίωσης και βάθους.
Με τον καιρό, αυτή η προσπάθεια να κρατήσει κανείς τη σχέση ζωντανή μπορεί να γίνει αυτο-θυσία- αρχικά φαίνεται σαν αληθινή δέσμευση, αλλά στην πραγματικότητα είναι περισσότερο προσωπική υπερπροσπάθεια παρά αμοιβαία αγάπη.
Σχέσεις: Η συμπεριφορά είναι ο πιο αξιόπιστος δείκτης αγάπης
Η σταθερή ανταπόκριση, η αξιοπιστία και η συναισθηματική διαθεσιμότητα προβλέπουν την ικανοποίηση από τη σχέση σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από τις προθέσεις ή τις λεκτικές δεσμεύσεις.
Η αλλαγή είναι δυνατή μόνο όταν προέρχεται από εσωτερικό κίνητρο, έχει διάρκεια στον χρόνο και υποστηρίζεται από πράξεις. Χωρίς αυτά, η ελπίδα γίνεται τρόπος αποφυγής της πραγματικότητας των ανικανοποίητων αναγκών. Οι σύντροφοι που εστιάζουν στο τι θα μπορούσε να γίνει, συχνά καταλήγουν σε χρόνια δυσαρέσκεια και συναισθηματική εξάντληση.
vita.gr
