Οι «αρκετά καλές» αποφάσεις μειώνουν τη νοητική υπερφόρτωση. Η στρατηγική του satisficing βοηθά να σταματήσει η υπερανάλυση, μετατοπίζοντας την εστίαση από την τέλεια επιλογή σε μια επιλογή που καλύπτει τις ανάγκες σας αυτή τη στιγμή, απελευθερώνοντας ψυχική ενέργεια και δίνοντας ώθηση.
Το άγχος φέρνει overthinking, το satisficing αυτοπεποίθηση
Το άγχος και η τελειομανία τροφοδοτούν την αναποφασιστικότητα. Όταν οι επιλογές μοιάζουν «υψηλού ρίσκου», ο εγκέφαλος περνά σε λειτουργία προστασίας. Τι κάνει; Αναζητά βεβαιότητα, αποφεύγει τα λάθη και ανακυκλώνει εναλλακτικά σενάρια, κάνοντας ακόμη και απλές αποφάσεις να φαίνονται συντριπτικές.
Η ολοκλήρωση είναι το «κλειδί» για να σταματήσει η μηρυκαστική σκέψη. Αν δεν γίνει αυτό, οι αποφάσεις συσσωρεύονται γρήγορα και το μυαλό αρχίζει να γυρίζει ασταμάτητα, ζυγίζοντας επιλογές και φανταζόμενο κάθε πιθανό αποτέλεσμα.
Με τόσες επιλογές να ανταγωνίζονται για την προσοχή μας, είναι εύκολο να παγιδευτούμε στην υπερανάλυση, στη διαρκή αμφιβολία ή ακόμη και στις ενοχές για το αν κάναμε τη «λάθος» κίνηση.
Τι προστάζει το satisficing; Θέτουμε ένα σαφές όριο που αξιολογούμε ως «αρκετά καλό» και αποφασίζουμε, όταν φτάσουμε σε αυτό. Το satisficing μειώνει τις τύψεις, περιορίζει τη δεύτερη σκέψη και αφήνει χώρο για ικανοποίηση και ξεκούραση.
Οι ειδικοί λένε ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, το να δώσουμε προτεραιότητα στην πρόοδο αντί για την τελειότητα -μέσω της στρατηγικής λήψης αποφάσεων του satisficing, μπορεί να κάνει εντυπωσιακή διαφορά. Ελαφραίνει το νοητικό φορτίο και μας δίνει τη διαύγεια να προχωρήσουμε με περισσότερη αυτοπεποίθηση.
Τι είναι ακριβώς το satisficing;
Όταν οι αποφάσεις αρχίζουν να μοιάζουν συντριπτικές, το satisficing μπορεί να μειώσει την υπερανάλυση και το άγχος. Είναι μια προσέγγιση που εστιάζει στην επιλογή μιας λύσης που καλύπτει τις ανάγκες σας, αντί να ξοδεύετε υπερβολικό χρόνο και ενέργεια αναζητώντας την τέλεια.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι όταν επικεντρωνόμαστε στο να βρούμε την «καλύτερη» επιλογή, συχνά παρεισφρέει ο φόβος -φόβος για τύψεις, φόβος μήπως κάνουμε λάθος- και αυτό μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε παράλυση. Η νοοτροπία του satisficing θέτει το πιο ήπιο ερώτημα: ποια επιλογή λειτουργεί για μένα τώρα;
Αυτή η μετατόπιση βοηθά τους ανθρώπους να προχωρούν από ένα πιο ήρεμο και καθαρό σημείο, αντί να μένουν κολλημένοι στην υπερανάλυση που τροφοδοτείται από εξωτερικές και εσωτερικές πιέσεις.
Γιατί οι αποφάσεις μπορεί να φαίνονται τόσο δύσκολες
Οι πολλές επιλογές μπορούν να υπερφορτώσουν το νευρικό σύστημα, ωθώντας τον εγκέφαλο σε αντίδραση «παγώματος». Αντί να νιώθουμε ενδυναμωμένοι, η επιλογή αρχίζει να μοιάζει επικίνδυνη, σαν κάθε απόφαση να μπορεί να οδηγήσει σε αποτυχία, απογοήτευση ή να πληγώσει κάποιον.
Για ανθρώπους με ιστορικό τελειομανίας, υπερβολικής προσαρμογής στους άλλους ή τοξικών σχέσεων, οι πολλαπλές επιλογές μπορεί να μοιάζουν με κατάσταση «χάνεις ό,τι κι αν κάνεις», όπου κάθε επιλογή φέρνει ενοχή, ντροπή, κριτική ή αυτομομφή. Σε αυτό το σημείο, ο εγκέφαλος περνά σε λειτουργία προστασίας, δίνοντας προτεραιότητα στην αποφυγή βλάβης αντί για την πρόοδο.
Οι αποφάσεις που συνδέονται με την ταυτότητα, την ευθύνη ή το πώς θα μας δουν οι άλλοι είναι ιδιαίτερα δύσκολες. Για παράδειγμα, αν κάποιος μεγάλωσε ως ο άριστος μαθητής ή ο «υπεύθυνος», οι επιλογές που επηρεάζουν άλλους μπορεί να είναι φορτισμένες με πίεση. Ο εγκέφαλος τις αντιμετωπίζει ως υψηλού ρίσκου, κάτι που τροφοδοτεί τη μηρυκαστική σκέψη.
Πώς το άγχος τα κάνει όλα δυσκολότερα
Όταν το άγχος αυξάνεται -όπως σε περιόδους εξουθένωσης- το νευρικό σύστημα μπαίνει σε λειτουργία επιβίωσης και η δημιουργικότητα περνά σε δεύτερη μοίρα, μειώνοντας τα γνωστικά, συναισθηματικά και σωματικά αποθέματα.
Αντί να μας βοηθά να δράσουμε, ο εγκέφαλος εστιάζει στην αποφυγή λαθών, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε «μπλοκάρισμα». Η υπερανάλυση και η αναποφασιστικότητα είναι στην πραγματικότητα προστατευτικές αντιδράσεις.
vita.gr
