Υπάρχουν άνθρωποι που φαίνεται να έχουν μια ήρεμη σχέση με τον εαυτό τους. Δεν χρειάζονται διαρκώς να αποδεικνύουν ότι είναι οι καλύτεροι, δεν αναζητούν συνεχώς επιβεβαίωση και μπορούν να ακούσουν μια διαφορετική άποψη χωρίς να αισθανθούν ότι απειλείται η αξία τους. Στην ψυχολογική έρευνα υπάρχει μια έννοια που περιγράφει αυτή την ισορροπία: το «ήσυχο εγώ» (quiet ego).
Η έννοια αναπτύχθηκε από τους Heidi A. Wayment και Jack J. Bauer και περιγράφει έναν τρόπο να σχετιζόμαστε με τον εαυτό μας που συνδυάζει την αυτογνωσία και την προσωπική ανάπτυξη με το ενδιαφέρον για τους άλλους.
Τι σημαίνει «quiet ego»;
Οι ερευνητές αντιπαραβάλλουν το «ήσυχο εγώ» με αυτό που θα μπορούσαμε απλά να ονομάσουμε ένα έντονα εγωκεντρικό εγώ: την κατάσταση στην οποία η ανάγκη για αναγνώριση, επιβεβαίωση, κυριαρχία ή προσωπική προβολή μπορεί να καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της σκέψης μας.
Όταν η προσωπική αξία εξαρτάται υπερβολικά από το πώς μας βλέπουν οι άλλοι, μια διαφωνία μπορεί να μοιάζει με προσωπική επίθεση.
Μια κριτική μπορεί να γίνει προσβολή.
Η επιτυχία κάποιου άλλου μπορεί να μοιάζει με δική μας αποτυχία.
Και μια απλή συζήτηση μπορεί να μετατραπεί σε αγώνα για το ποιος έχει δίκιο.
Το «ήσυχο εγώ» είναι διαφορετικό.
Τα 4 βασικά στοιχεία του «quiet ego»
1. Παρατηρώ χωρίς να αντιδρώ αμέσως
Το πρώτο στοιχείο είναι η αποστασιοποιημένη επίγνωση (detached awareness).
Με απλά λόγια, σημαίνει ότι μπορούμε να παρατηρήσουμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας χωρίς να τα αφήνουμε να καθορίζουν αμέσως τη συμπεριφορά μας.
Υπάρχει ένα μικρό αλλά σημαντικό διάστημα ανάμεσα στο συναίσθημα και στην αντίδραση.
2. Νιώθω ότι ανήκω
Το δεύτερο στοιχείο είναι η inclusive identification, δηλαδή η αίσθηση σύνδεσης με τους άλλους.
Το άτομο δεν βλέπει τον εαυτό του μόνο ως μια ξεχωριστή μονάδα που πρέπει να προστατεύει συνεχώς τα δικά του συμφέροντα.
Αντιλαμβάνεται ότι έχει κοινά στοιχεία με τους άλλους ανθρώπους.
Όλοι φοβόμαστε.
Όλοι απογοητευόμαστε.
Όλοι θέλουμε να αγαπηθούμε και να αναγνωριστούμε.
Όλοι κάνουμε λάθη.
Αυτή η αίσθηση σύνδεσης μπορεί να κάνει έναν άνθρωπο λιγότερο αμυντικό απέναντι στους άλλους και περισσότερο πρόθυμο να συνεργαστεί.
Δεν σημαίνει ότι πρέπει να συμφωνούμε με όλους.
Σημαίνει ότι μπορούμε να διαφωνούμε χωρίς να θεωρούμε τον άλλον εχθρό.
3. Μπορώ να δω τον κόσμο και από τη δική σου πλευρά
Το τρίτο στοιχείο είναι η ικανότητα να παίρνουμε την οπτική του άλλου (perspective-taking).
Είναι η δυνατότητα να προσπαθούμε να καταλάβουμε πώς μπορεί να βλέπει μια κατάσταση ένας άλλος άνθρωπος.
Αυτή η ικανότητα μπορεί να μειώσει τις συγκρούσεις και να βελτιώσει την επικοινωνία, επειδή μας επιτρέπει να ακούμε πραγματικά αντί να περιμένουμε απλώς τη σειρά μας για να απαντήσουμε.
Η αναθεώρηση μιας άποψης δεν είναι πάντα αδυναμία. Μερικές φορές είναι ένδειξη πνευματικής ευελιξίας.
4. Ενδιαφέρομαι για την ανάπτυξη, όχι μόνο για το άμεσο κέρδος
Το τέταρτο στοιχείο είναι η νοοτροπία ανάπτυξης (growth-mindedness).
Εδώ η προσοχή μετακινείται από το «τι θα κερδίσω τώρα;» στο:
«Τι άνθρωπος θέλω να γίνω;»
Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι επιλέγουμε να μάθουμε κάτι αντί να αποδείξουμε ότι ήδη το γνωρίζουμε.
vita.gr
