Πόλεμος στη Μέση Ανατολή – Καύσιμα: Σε ποια περίπτωση θα επαναφέρει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών το Fuel Pass

Στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης φαίνεται πως βρίσκεται η επαναφορά του Fuel Pass στην περίπτωση που η τιμή του αργού πετρελαίου (brent) “σκαρφαλώσει” πάνω από τα επίπεδα των 100 δολαρίων το βαρέλι και παραμείνει σε αυτά για 30 ημέρες. Δηλαδή η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα

Υπενθυμίζεται πως το μέτρο αυτό είχε εφαρμοστεί το 2022 για την επιδότηση στις τιμές των καυσίμων με εισοδηματικά κριτήρια, ωστόσο πληροφορίες αναφέρουν πως το μοντέλο θα είναι πιο στοχευμένο σε σχέση με το παρελθόν, προκειμένου να περιοριστεί το δημοσιονομικό κόστος και να κατευθυνθεί η ενίσχυση κυρίως σε χαμηλά εισοδήματα, επαγγελματίες οδηγούς και κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών.

Ουσιαστικά ήταν ένα πρόγραμμα στήριξης το οποίο αφορούσε συγκεκριμένες κατηγορίες νοικοκυριών και του οποίου ο στόχος ήταν να ανακουφίσει τους πολίτες από τις αυξήσεις των τιμών στα καύσιμα.

Τι άλλο εξετάζεται

Επιπλέον σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το υπουργείο επεξεργάζεται και άλλα έκτακτα μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Κάποια από αυτά αφορούν τη χορήγηση των κρατικών επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας των καταναλωτών, σε περίπτωση που η άνοδος του πετρελαίου συμπαρασύρει και τις τιμές χονδρικής στο ρεύμα.

Ο στόχος του μέτρου είναι η μείωση των τιμών για τους καταναλωτές.

To επικρατέστερο σενάριο είναι να υπάρξει ένας μηχανισμός αυτόματης παρέμβασης, με κρατική επιδότηση ανά κιλοβατώρα, ώστε να απορροφάται μέρος της αύξησης. Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τις διεθνείς αγορές σημαίνει ότι οποιαδήποτε διαταραχή στη Μέση Ανατολή μεταφέρεται γρήγορα στις τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού. Αξίζει να σημειωθεί πως βασικό ζήτημα συζήτησης στο Eurogroup της προσεχούς Δευτέρας θα είναι το ενεργειακό ζήτημα. Ακόμη επισημαίνεται πως το 2022 εφαρμόστηκε και το Market Pass, το οποίο κάλυπτε ένα μέρος των αναγκών για τρόφιμα.

Ωστόσο πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφέρουν πως πολύ νωρίς ακόμα για να ληφθούν αποφάσεις αναφορικά με τα έκτακτα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων. «Το υπουργείο διαθέτει τα απαραίτητα δημοσιονομικά και θεσμικά εργαλεία και εφόσον απαιτηθεί θα προστατεύσει την πραγματική οικονομία με υπεύθυνες παρεμβάσεις. Ωστόσο, βρισκόμαστε ακόμη σε σημαντική απόσταση από ένα τέτοιο ενδεχόμενο» σημειώνουν.

Η θέση του υπουργείου

Σε κάθε περίπτωση η ηγεσία του υπουργείου παρακολουθεί με ψυχραιμία και ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. «Μέχρι στιγμής, η αντίδραση των αγορών παραμένει συγκρατημένη, καθώς η τιμή του πετρελαίου διαπραγματεύεται μέχρι στιγμής στην περιοχή των 80 δολαρίων ανά βαρέλι. Η ελληνική οικονομία έχει αποδείξει την ανθεκτικότητά της απέναντι σε εξωγενείς κρίσεις, οι οποίες άλλωστε έχουν προβλεφθεί ως σενάρια ευαισθησίας και στον Προϋπολογισμό του 2026, καταδεικνύοντας ότι η ενδεχόμενη αρνητική επίδραση εκτιμάται ως διαχειρίσιμη. Παράλληλα, το υφιστάμενο δημοσιονομικό πλαίσιο και ο ευρωπαϊκός κανόνας δαπανών διασφαλίζουν τη σταθερότητα του προγραμματισμού, επιτρέποντας τη συνέχιση των βασικών προτεραιοτήτων της οικονομικής πολιτικής ακόμη και σε δυσμενείς συγκυρίες. Οι όποιες επιπτώσεις στην οικονομία θα εξαρτηθούν πρωτίστως από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης» τονίζουν αρμόδιες πηγές.

Πάντως, η έκταση και η διάρκεια της σύγκρουσης θα καθορίσουν εάν οι επιπτώσεις θα είναι διαχειρίσιμες ή αν η ελληνική οικονομία θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν νέο κύκλο ισχυρών εξωτερικών κλυδωνισμών, όπως συνέβη και με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Όσον αφορά στον φετινό προϋπολογισμό, επισημαίνεται πως έχει συμπεριληφθεί και το δυσμενές σενάριο σε περίπτωση που η τιμή του πετρελαίου υπερβεί το επίπεδο των 100 δολαρίων το βαρέλι. Αν επιβεβαιωθεί:

• Η ιδιωτική κατανάλωση θα μειωθεί κατά 0,7% σε σχέση με το βασικό σενάριο (που προβλέπει αύξηση 1% το 2026), ενώ οι επενδύσεις θα υποχωρήσουν κατά 0,9%.
• Σε πραγματικούς όρους οι εισαγωγές θα μειωθούν λόγω πτώσης της εγχώριας ζήτησης, αλλά σε ονομαστικούς όρους θα αυξηθούν κατά περίπου 7,4%, με το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών να επιδεινώνεται κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Ο πληθωρισμός θα ανέβει στο 4,7% έναντι 2,2% στο βασικό σενάριο, και:

• Το πραγματικό ΑΕΠ θα επιβραδυνθεί στο 1,9% έναντι πρόβλεψης 2,4%, αν και το ονομαστικό ΑΕΠ θα αυξηθεί λόγω πληθωρισμού. Αυτό θα βελτιώσει οριακά το δημοσιονομικό ισοζύγιο και θα υπάρξει μείωση του λόγου χρέους κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το βασικό σενάριο.