Για δεκαετίες, η παραγωγικότητα έχει συνδεθεί με μια συγκεκριμένη εικόνα. Με αυτή του εργαζόμενου που μένει ατελείωτες ώρες στο γραφείο, απαντά άμεσα σε κάθε μήνυμα, δεν κάνει διαλείμματα, εργάζεται ακόμη και όταν είναι εξαντλημένος και φεύγει τελευταίος από τη δουλειά.
Πολλοί θεωρούν ότι αυτή είναι η απόδειξη αφοσίωσης και επαγγελματισμού. Ωστόσο, η σύγχρονη επιστημονική έρευνα δείχνει ότι αυτή η αντίληψη απέχει σημαντικά από το πώς λειτουργεί πραγματικά ο ανθρώπινος εγκέφαλος.
Τι δείχνει η επιστήμη για την παραγωγικότητα και την απόδοση
Μελέτες αποκαλύπτουν ότι ο εγκέφαλος δεν μπορεί να διατηρεί υψηλά επίπεδα συγκέντρωσης για πολλές συνεχόμενες ώρες. Η καλύτερη απόδοση επιτυγχάνεται όταν η εργασία γίνεται σε περιόδους έντονης συγκέντρωσης, οι οποίες εναλλάσσονται με τακτικά διαλείμματα.
Παράλληλα, η ποιοτική ξεκούραση, ο επαρκής ύπνος, η επαφή με ευχάριστα περιβάλλοντα και ακόμη και το παιχνίδι συμβάλλουν στη δημιουργικότητα, τη σωστή λήψη αποφάσεων και τη συνολική παραγωγικότητα. Με απλά λόγια, ο εγκέφαλος χρειάζεται χρόνο για να «επαναφορτίσει τις μπαταρίες του».
Παραγωγικότητα και υπερβολική προσπάθεια
Η συνεχής εργασία χωρίς διακοπές μπορεί αρχικά να δημιουργεί την εντύπωση αυξημένης παραγωγικότητας. Στην πραγματικότητα όμως, μετά από ένα συγκεκριμένο σημείο η απόδοση μειώνεται.
Η προσοχή εξασθενεί, αυξάνονται τα λάθη, η κρίση γίνεται λιγότερο αξιόπιστη και η δημιουργική σκέψη περιορίζεται. Η χρόνια έλλειψη ύπνου και η επαγγελματική εξουθένωση επιδεινώνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Αντίθετα, όταν κάποιος απομακρύνεται προσωρινά από την εργασία, ο εγκέφαλος συνεχίζει να επεξεργάζεται πληροφορίες στο παρασκήνιο. Γι’ αυτό πολλές δημιουργικές ιδέες εμφανίζονται κατά τη διάρκεια μιας βόλτας ή ενός σύντομου διαλείμματος.
Γιατί πολλοί νιώθουν ενοχές όταν ξεκουράζονται
Παρά τα επιστημονικά δεδομένα, πολλοί εργαζόμενοι εξακολουθούν να αισθάνονται ενοχές όταν κάνουν ένα διάλειμμα μέσα στην εργάσιμη ημέρα.
Σε πρόσφατη μελέτη, εργαζόμενοι που είχαν πρόσβαση σε ειδικούς χώρους χαλάρωσης δήλωσαν ότι μετά τη χρήση τους ένιωθαν πιο ήρεμοι, λιγότερο αγχωμένοι και περισσότερο συγκεντρωμένοι. Παρ’ όλα αυτά, περίπου ένας στους πέντε ανέφερε ότι δίσταζε να χρησιμοποιήσει αυτούς τους χώρους, φοβούμενος μήπως θεωρηθεί λιγότερο αφοσιωμένος στη δουλειά του.
Το κοινωνικό στερεότυπο του «σκληρά εργαζόμενου» αποδείχθηκε ισχυρότερο από τα ίδια τα οφέλη της ξεκούρασης.
Η ψευδαίσθηση που σχετίζεται με την παραγωγικότητα
Πολλοί οργανισμοί εξακολουθούν να αξιολογούν τους εργαζομένους με βάση το πόσο απασχολημένοι φαίνονται και όχι με βάση τα πραγματικά αποτελέσματά τους. Έτσι δημιουργείται μια κουλτούρα όπου οι άνθρωποι προσπαθούν περισσότερο να δείχνουν παραγωγικοί παρά να εργάζονται με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο. Το αποτέλεσμα είναι περισσότερη εξουθένωση, μειωμένη δημιουργικότητα, περισσότερα λάθη και αυξημένες αποχωρήσεις προσωπικού.
Τι μπορούν να κάνουν οι ηγέτες
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι επιχειρήσεις χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουν την έννοια της παραγωγικότητας. Δεν αρκεί να επενδύουν σε προγράμματα ευεξίας, αν οι εργαζόμενοι φοβούνται να τα αξιοποιήσουν. Οι ηγέτες που ενθαρρύνουν τα διαλείμματα, σέβονται τα ανθρώπινα όρια και δίνουν το παράδειγμα μπορούν να δημιουργήσουν ομάδες πιο υγιείς, πιο δημιουργικές και τελικά πιο αποδοτικές.
Η πραγματική παραγωγικότητα δεν μετριέται από τις ατελείωτες ώρες εργασίας ή την εικόνα του διαρκώς απασχολημένου εργαζομένου. Η επιστήμη δείχνει ότι η ξεκούραση, η συγκέντρωση και η ισορροπία αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για υψηλή απόδοση. Ίσως, λοιπόν, ήρθε η στιγμή να αφήσουμε πίσω τον μύθο της αδιάκοπης δουλειάς και να υιοθετήσουμε έναν πιο ανθρώπινο και αποτελεσματικό τρόπο εργασίας.
vita.gr
