Πώς μπορεί να αντιδράσουν οι ναρκισσιστές, όταν τους αγνοούν; Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Journal of Psychology δείχνει ότι τα άτομα που εμφανίζουν υψηλά επίπεδα ναρκισσισμού είναι πιο πιθανό να εκδηλώσουν παθητικο-επιθετική συμπεριφορά, όταν νιώθουν ότι αγνοούνται ή αποκλείονται κοινωνικά.
Τι χαρακτηριστικά έχουν οι ναρκισσιστές
Οι ψυχολόγοι ορίζουν τον ναρκισσισμό ως ένα χαρακτηριστικό προσωπικότητας που περιλαμβάνει:
- έντονη εστίαση στον εαυτό
- αίσθηση ανωτερότητας
- ανάγκη για επιβεβαίωση
Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι ναρκισσισμού:
- Μεγαλοπρεπής: υψηλή αυτοεκτίμηση, κυριαρχική στάση
- Ευάλωτος: εύθραυστη αυτοεικόνα, ευαισθησία στην κριτική
Ο ρόλος του κοινωνικού αποκλεισμού για τους ναρκισσιστές
Ο κοινωνικός αποκλεισμός, δηλαδή όταν κάποιος νιώθει ότι τον αγνοούν ή τον αφήνουν απ’ έξω, αποτελεί ισχυρό «trigger» για τα άτομα που έχουν ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά. Ακόμα και μικρά σημάδια, όπως ένα μήνυμα που δεν απαντήθηκε, μπορούν να προκαλέσουν έντονη ψυχολογική δυσφορία. Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα άτομα με ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά έχουν εύθραυστη εικόνα εαυτού. Έτσι, στις περιπτώσεις που νιώθουν ότι αποκλείονται, το εκλαμβάνουν ως σοβαρή απειλή.
Πώς αντιδρούν οι ναρκισσιστές;
Αντί για την άμεση σύγκρουση, η οποία συνήθως έχει συνέπειες, οι ναρκισσιστές συχνά επιλέγουν ένα είδος έμμεσης επιθετικότητας, όπως:
- να προκαλούν έμμεσα κριτική προς άλλους, για παράδειγμα, αποκαλύπτοντας κάτι ντροπιαστικό για εκείνους
- να υπονομεύουν τους άλλους με «διακριτικό» τρόπο
- να χειρίζονται καταστάσεις, ώστε να εκθέσουν κάποιον
Αυτές οι συμπεριφορές είναι δύσκολο να εντοπιστούν, γιατί δεν είναι ανοιχτά επιθετικές.
Τι έδειξε η έρευνα
Η συγκεκριμένη μελέτη, στην οποία συμμετείχαν 219 ενήλικες έδειξε ότι ο ναρκισσισμός συνδέεται με μεγαλύτερη τάση για παθητικο-επιθετικές συμπεριφορές. Επίσης, βρέθηκε ότι το αίσθημα κοινωνικού αποκλεισμού ενισχύει αυτή τη συμπεριφορά και αυξάνει την τάση των ατόμων αυτών να εκθέτουν ή να ταπεινώνουν έμμεσα τους άλλους.
Το εν λόγω φαινόμενο εμφανίστηκε κυρίως σε άτομα με μεγαλοπρεπή ναρκισσισμό. Γιατί, όμως, συμβαίνει αυτό; Όταν αυτά τα άτομα νιώθουν ότι αγνοούνται, αιθάνονται ότι απειλείται η εικόνα ανωτερότητάς τους, γι’ αυτό προσπαθούν να την αποκαταστήσουν και επιλέγουν να το κάνουν υποβαθμίζοντας άλλους, αντί να αντιμετωπίσουν άμεσα την κατάσταση. Η έμμεση επίθεση μοιάζει «ασφαλής» για εκείνους, γιατί:
- δεν εκτίθενται εύκολα
- αποφεύγουν τις κοινωνικές συνέπειες
- διατηρούν μια εικόνα «κανονικότητας»
Σημασία στην καθημερινότητα
Τα ευρήματα βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα:
- τις δυναμικές στον χώρο εργασίας
- τις τοξικές κοινωνικές σχέσεις
- τις έμμεσες μορφές εκφοβισμού
Η αίσθηση ότι κάποιος αγνοείται μπορεί να ενεργοποιήσει μια «κρυφή» μορφή επιθετικότητας στους ναρκισσιστές. Αυτή η συμπεριφορά, αν και λιγότερο ορατή, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις σχέσεις και το κοινωνικό περιβάλλον.
vita.gr
