Η μακροζωία δεν αφορά μόνο τον αριθμό των χρόνων που ζούμε, αλλά και την ποιότητα της ζωής μας. Και παρόλο που η καλή υγεία έχει αναμφισβήτητα σημασία, φαίνεται πως δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που καθορίζει το πώς βιώνουμε τα βαθιά γεράματα.
Επιστημονική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers in Psychology, εξέτασε τη στάση ανθρώπων ηλικίας 100 ετών και άνω απέναντι στη ζωή, αναδεικνύοντας τον ρόλο των κοινωνικών σχέσεων, της ψυχικής ευημερίας και της αίσθησης νοήματος.
Μακροζωία: Τι αποκάλυψαν 121 αιωνόβιοι;
Η Λία Αραούζο και οι συνεργάτες της μελέτησαν 121 ανθρώπους ηλικίας τουλάχιστον 100 ετών, διερευνώντας την ικανοποίησή τους από τη ζωή και την επιθυμία τους να ζήσουν περισσότερο.
Τα αποτελέσματα παρουσίασαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το 31,4% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι ήθελε να συνεχίσει να ζει, το 30,6% εξέφρασε την αντίθετη επιθυμία, ενώ το 38% δεν πήρε ξεκάθαρη θέση.
Τι βρισκόταν πίσω από αυτές τις διαφορετικές απαντήσεις;
Όσοι επιθυμούσαν να ζήσουν περισσότερο ανέφεραν συχνότερα την καλή υγεία, τη θετική στάση απέναντι στη ζωή, την ύπαρξη ενός ανθρώπου εμπιστοσύνης και τη λιγότερο συχνή εμφάνιση πόνου. Αντίθετα, η μοναξιά, η απώλεια νοήματος, η αίσθηση ότι δεν ήταν πλέον χρήσιμοι και η απομάκρυνση από τους άλλους συνδέονταν με μικρότερη επιθυμία για ζωή.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι, ακόμη και σε πολύ προχωρημένη ηλικία, το να αισθάνεται κανείς ότι η καθημερινότητά του έχει αξία παραμένει ιδιαίτερα σημαντικό.
Οι φίλοι που εμπιστευόμαστε κάνουν τη διαφορά
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης αφορούσε τις κοινωνικές σχέσεις. Καθώς μεγαλώνουμε, ο κοινωνικός μας κύκλος συχνά περιορίζεται. Στην ηλικία των 100 ετών, πολλοί άνθρωποι έχουν ήδη βιώσει την απώλεια φίλων, συγγενών και αγαπημένων προσώπων. Ωστόσο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι δεν ήταν το συνολικό μέγεθος του κοινωνικού κύκλου που συνδεόταν σημαντικά με την επιθυμία για ζωή, αλλά ο αριθμός των φίλων που οι συμμετέχοντες θεωρούσαν ανθρώπους εμπιστοσύνης.
Με άλλα λόγια, σημασία δεν έχει απλώς να περιβαλλόμαστε από πολλούς ανθρώπους, αλλά να έχουμε δίπλα μας πρόσωπα με τα οποία μπορούμε να μιλήσουμε ανοιχτά, να μοιραστούμε τις ανησυχίες μας και να αισθανθούμε ότι μας καταλαβαίνουν. Αυτές οι σχέσεις μπορούν να προσφέρουν συναισθηματική ασφάλεια και να βοηθούν στην αντιμετώπιση των απωλειών που συχνά συνοδεύουν τη μεγάλη ηλικία. Αντίθετα, η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά συνδέθηκαν με μειωμένη επιθυμία για ζωή και με την αίσθηση ότι το άτομο αποτελεί βάρος για τους άλλους.
Μπορούμε να αισθανόμαστε καλά ακόμη και με προβλήματα υγείας;
Η καλή σωματική υγεία αποτελεί σημαντικό στοιχείο της ποιότητας ζωής. Ωστόσο, η έρευνα ανέδειξε μια ενδιαφέρουσα διάκριση.
Παρότι η γενική αντίληψη της καλής υγείας και η λιγότερο συχνή εμφάνιση πόνου συνδέονταν με μεγαλύτερη επιθυμία για ζωή, ορισμένοι άλλοι παράγοντες, όπως η παρουσία προβλημάτων υγείας, η κόπωση και η λειτουργική ικανότητα, δεν παρουσίασαν στατιστικά σημαντική συσχέτιση με αυτήν. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι σωματικές δυσκολίες δεν επηρεάζουν την καθημερινότητα. Υποδηλώνει, όμως, ότι η ψυχική ευημερία δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τη σωματική κατάσταση. Ακόμη και όταν υπάρχουν περιορισμοί, ένας άνθρωπος μπορεί να συνεχίσει να αντλεί ικανοποίηση από τις σχέσεις του, τις εμπειρίες του και τις μικρές στιγμές της ημέρας.
Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι, σε πολύ προχωρημένη ηλικία, ορισμένοι στόχοι γίνονται δυσκολότεροι. Η αίσθηση ότι κάποιος εξακολουθεί να είναι χρήσιμος ή ότι έχει πράγματα να περιμένει από το μέλλον μπορεί να επηρεάζει τη στάση του απέναντι στη ζωή.
Η πίστη ως πηγή νοήματος
Η μελέτη ανέδειξε και τον ρόλο της θρησκευτικής πίστης και της πνευματικότητας.
Σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες που δεν εξέφρασαν σαφή επιθυμία σχετικά με το αν ήθελαν να ζήσουν περισσότερο αναφέρθηκαν στον Θεό, εξηγώντας ότι η διάρκεια της ζωής τους δεν βρισκόταν στον δικό τους έλεγχο. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η αποδοχή όσων δεν μπορούμε να ελέγξουμε μπορεί να συμβάλλει στην καλύτερη ψυχολογική προσαρμογή στη γήρανση. Μάλιστα, οι συμμετέχοντες αυτής της ομάδας παρουσίαζαν επίπεδα ικανοποίησης από τη ζωή παρόμοια με εκείνα όσων δήλωσαν ότι επιθυμούσαν να ζήσουν περισσότερο.
Η πίστη και η πνευματικότητα μπορούν, για ορισμένους ανθρώπους, να λειτουργούν ως πηγές παρηγοριάς, ελπίδας και νοήματος, ιδιαίτερα όταν οι αλλαγές της ηλικίας περιορίζουν την αίσθηση του προσωπικού ελέγχου.
Μακροζωία: Τελικά, τι σημαίνει να ζούμε καλά μετά τα 100;
Τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν ότι η ποιότητα ζωής σε πολύ προχωρημένη ηλικία συνδέεται με περισσότερα πράγματα πέρα από τη σωματική υγεία.
Οι ουσιαστικές φιλίες, η συναισθηματική υποστήριξη, η θετική στάση απέναντι στη ζωή και η αίσθηση ότι η καθημερινότητα εξακολουθεί να έχει νόημα φαίνεται να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο.
Φυσικά, η συγκεκριμένη μελέτη δεν αποδεικνύει ότι αυτοί οι παράγοντες εξασφαλίζουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Αναδεικνύει, όμως, τι μπορεί να συνδέεται με την επιθυμία των αιωνόβιων να συνεχίσουν να ζουν.
Ίσως, τελικά, ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα που μπορούμε να πάρουμε από τους ανθρώπους που έχουν ξεπεράσει τα 100 είναι ότι δεν μετρά μόνο πόσα χρόνια προσθέτουμε στη ζωή μας, αλλά και πόση ζωή δίνουμε στα χρόνια μας.
vita.gr
