Ληξιπρόθεσμες οφειλές στην εφορία: Τι δείχνει η νέα ακτινογραφία – Πόσες και πότε χαρακτηρίζονται ανεπίδεκτες είσπραξης

Η ΑΑΔΕ προχωράει σε ακόμη ένα ξεκαθάρισμα στα ληξιπρόθεσμα χρέη συνολικού ύψους 114,516 δισ. ευρώ. Παράλληλα η Αρχή χαρακτηρίζει ως ανεπίδεκτα είσπραξης τα επιπλέον 6 δισ. ευρώ, τα οποία μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους θα προστεθούν στα 35,2 δισ. ευρώ που ήδη έχουν μπει στο «ψυγείο».

Κατά αυτόν τρόπο, ανεβαίνει το σύνολο στα 41,264 δισ. ευρώ (δηλαδή στο 36% των οφειλών προς την Φορολογική Διοίκηση).

Είναι οφειλές που έχουν δημιουργηθεί εδώ και πολλά χρόνια και που η Φορολογική Αρχή δεν κατάφερε να τις εισπράξει παρά τις προσπάθειες της και το πιθανότερο είναι ότι δεν θα εισπραχθούν ποτέ.

Οι οφειλές

Αυτό αφορά κυρίως παλαιές οφειλές πτωχευμένων επιχειρήσεων ή φορολογούμενους που έχουν αποβιώσει και αυτές είναι εγγεγραμμένες για δεκαετίες στα μητρώα των φορολογικών και τελωνειακών υπηρεσιών. Μια οφειλή λοιπόν, για να καταχωριστεί στα ειδικά βιβλία ως ανεπίδεκτη είσπραξης, απαιτείται συγκεκριμένη διαδικασία και εγκριτικές αποφάσεις. Αυτό γίνεται ανάλογα με το ύψος της βασικής ληξιπρόθεσμης οφειλής. Ειδικότερα:

• Ο Προϊστάμενος της ΔΟΥ ή του Τελωνείου θα πρέπει να εκδώσει απόφαση για χρέη έως 300.000 ευρώ, αφού προηγουμένως προηγηθεί σχετική εισήγηση του Δικαστικού Τμήματος.
• Ο διοικητής της ΑΑΔΕ θα πρέπει να βγάλει απόφαση για ποσά από 300.000 έως 3 εκατ. ευρώ, ύστερα από σχετική εισήγηση του αρμόδιου προϊσταμένου ΚΕ.Β.ΕΙΣ. (Κέντρα Βεβαίωσης και Είσπραξης), ΔΟΥ ή Τελωνείου.
• Είναι αναγκαία η απόφαση του διοικητή για οφειλές άνω των 3 εκατ. ευρώ, κατόπιν εισήγησης της Επιχειρησιακής Μονάδας Είσπραξης.

Ο Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ)

Σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ), ως ανεπίδεκτες είσπραξης χαρακτηρίζονται οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και οι συμβεβαιωμένες οφειλές προς τρίτους που συντρέχουν σωρευτικά τα παρακάτω.Ειδικότερα: 

• Έχουν ολοκληρωθεί έρευνες  χωρίς να εντοπιστούν τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη και των συνυπόχρεων ή απαιτήσεων αυτών έναντι τρίτων.
• Έχει γίνει υποβολή ποινικής δίωξης ή έχει υπάρξει αδυναμία σε αυτή τη διαδικασία.
• Έχει διαπιστωθεί αντικειμενική αδυναμία είσπραξης, ύστερα από έλεγχο.

Με νεότερες διατάξεις που ψηφίστηκαν το περασμένο καλοκαίρι από τη Βουλή και επέφεραν τροποποιήσεις στον ΚΕΔΕ, προστέθηκαν κι άλλα κριτήρια και επιτρέπεται πλέον να χαρακτηρίζονται ως «ανεπίδεκτες είσπραξης» και οφειλές, παρά την ύπαρξη περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη ή συνυπόχρεου προσώπου, αν για τα υφιστάμενα περιουσιακά στοιχεία συντρέχουν σωρευτικά προϋποθέσεις, όπως :

• Η συνολική αξία της κυριότητας και των λοιπών εμπράγματων δικαιωμάτων επί ακινήτων του οφειλέτη και των συνυπόχρεων προσώπων είναι ιδιαίτερα μικρής αξίας σε σχέση με τη συνολική βασική ληξιπρόθεσμη οφειλή, δεν υπερβαίνει το 5% του ύψους της οφειλής και σε κάθε περίπτωση το ποσό των 100.000 ευρώ, όπως η αξία αυτή προκύπτει, κατά σειρά, από εκτίμηση πιστοποιημένου εκτιμητή, όπου υπάρχει, ή από το ποσό του αθροίσματος της φορολογητέας αξίας των δικαιωμάτων αυτών για τον υπολογισμό του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων
• Η συνολική αξία της κινητής περιουσίας του οφειλέτη και των συνυπόχρεων προσώπων, ακόμα και αν η κατάσχεση αυτής δεν κατέστη δυνατόν να επιβληθεί παρά την έγγραφη παραγγελία της αρμόδιας φορολογικής ή τελωνειακής αρχής, είναι ιδιαίτερα μικρής αξίας σε σχέση με το ύψος της συνολικής βασικής ληξιπρόθεσμης οφειλής και δεν υπερβαίνει το ποσό των 30.000 ευρώ.

Οι οφειλές που δεν διαγράφονται

Δεν διαγράφονται οι οφειλές που καταχωρούνται ως ανεπίδεκτες, απλώς τίθενται σε αναστολή ενεργειών είσπραξης για 10 χρόνια από το τέλος του έτους καταχώρισης.

Ειδικότερα, από την ημερομηνία καταχώρισης της οφειλής στα βιβλία των ανεπίδεκτων είσπραξης και για χρονικό διάστημα 10  ετών:

• Αναστέλλεται αυτοδίκαια η παραγραφή της οφειλής.
• Δεν χορηγείται στον οφειλέτη και σε όλα τα συνυπόχρεα πρόσωπα, αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας για οποιαδήποτε αιτία (μόνο βεβαίωση οφειλής), και:
• Δεν χορηγείται στον οφειλέτη και σε όλα τα συνυπόχρεα πρόσωπα, άλλο, προβλεπόμενο από το νόμο πιστοποιητικό για μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, εκτός αν πρόκειται για εκποίηση περιουσιακών στοιχείων, το προϊόν των οποίων θα διατεθεί για τον ίδιο σκοπό.

Ταυτόχρονα, δεσμεύονται στο σύνολό τους οι τραπεζικοί και επενδυτικοί λογαριασμοί και το περιεχόμενο των θυρίδων σε τράπεζες ή άλλα πιστωτικά ιδρύματα όλων των παραπάνω προσώπων ενώ το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα λήψης όλων των προβλεπόμενων από τις κείμενες διατάξεις αναγκαστικών ή μη μέτρων και διενέργειας συμψηφισμού σε περίπτωση διαπίστωσης ύπαρξης περιουσιακών στοιχείων και μετά την καταχώριση της οφειλής στο ειδικό βιβλίο ανεπίδεκτων είσπραξης.