«Κούρεμα» στα τεκμήρια για συνεπείς επαγγελματίες – Ποιες αλλαγές εξετάζει το οικονομικό επιτελείο

Ποιες αλλαγές εξετάζει το οικονομικό επιτελείο ώστε το σύστημα της τεκμαρτής φορολόγησης να καταστεί δικαιότερο για τους φορολογουμένους.

Της ΣΙΣΣΥΣ ΣΤΑΥΡΟΠΙΕΡΡΑΚΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews

Η σύνδεση των φοροελαφρύνσεων με συγκεκριμένους και μετρήσιμους δείκτες φορολογικής συνέπειας αποτελεί το βασικό σενάριο που βρίσκεται στο τραπέζι της κυβέρνησης, προκειμένου το σύστημα τεκμαρτής φορολόγησης να καταστεί δικαιότερο σε σχέση με το σημερινό για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολουμένους, οι οποίοι αποτελούν σημαντικό τμήμα της μεσαίας τάξης.

Οι αλλαγές και οι διορθώσεις στο σύστημα των τεκμηρίων, οι οποίες σχεδιάζεται να εφαρμοστούν από το 2027, εξετάζεται να περιλαμβάνουν «μπόνους συνέπειας» για επαγγελματίες που τηρούν με ακρίβεια και συνέπεια όλες τις φορολογικές και ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις. Βασική επιδίωξη είναι η εφαρμογή ενός νέου μοντέλου, το οποίο θα διατηρεί τον βασικό μηχανισμό του τεκμαρτού συστήματος, περιορίζοντας όμως τις στρεβλώσεις και τις υπέρμετρες επιβαρύνσεις που έχουν καταγραφεί κατά την περίοδο εφαρμογής του. Θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να λαμβάνονται υπ’ όψιν στοιχεία όπως η πλήρης διασύνδεση και χρήση των POS, η ορθή διαβίβαση δεδομένων στο myDATA, η εφαρμογή των ψηφιακών δελτίων διακίνησης, η εμπρόθεσμη καταβολή φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, καθώς και η τήρηση ενεργών ρυθμίσεων. Εφόσον η φορολογική διοίκηση διαθέτει επαρκή και αξιόπιστα στοιχεία για τα πραγματικά έσοδα και έξοδα μιας επιχείρησης, το τεκμαρτό εισόδημα θα μπορεί να μειώνεται σημαντικά ή ακόμη και -στην πράξη- να μην εφαρμόζεται.

Η τεκμαρτή φορολόγηση δεν πρόκειται να καταργηθεί άμεσα, καθώς εξακολουθεί να θεωρείται σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, παρά την κριτική που έχει δεχθεί και παρά το πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση. Βασικός στόχος είναι να αποτρέπονται περιπτώσεις επαγγελματιών ή επιχειρήσεων που δηλώνουν εξαιρετικά χαμηλά εισοδήματα, δυσανάλογα προς την πραγματική οικονομική δραστηριότητά τους, αποκτώντας παράλληλα πρόσβαση σε κοινωνικές παροχές ή επιδόματα. Την ίδια στιγμή, επιδίωξη είναι οι συνεπείς επαγγελματίες να επωφελούνται από σταδιακές μειώσεις των επιβαρύνσεων.

Διορθώσεις

Παράλληλα από το 2027 εξετάζεται η κατάργηση ή ο περιορισμός ορισμένων κριτηρίων που σήμερα μπορεί να οδηγούν σε δυσανάλογη φορολογική επιβάρυνση. Στόχος είναι να διορθωθούν οι περιπτώσεις στις οποίες το σύστημα παράγει υπερβολές, ώστε να γίνει κοινωνικά πιο ανεκτό, ενόψει μάλιστα και των εκλογών, έως ότου ολοκληρωθεί η μετάβαση στο επόμενο μοντέλο φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Και αυτό διότι, όπως εκτιμάται, με την πλήρη ενεργοποίηση όλων των ψηφιακών εργαλείων που θα έχει στη διάθεσή της η ΑΑΔΕ, θα είναι δυνατή η πολύ ακριβέστερη παρακολούθηση των πραγματικών εσόδων και εξόδων των επαγγελματιών μέσω των ψηφιακών συστημάτων. Κατά συνέπεια, το τεκμαρτό σύστημα εκτιμάται ότι μέσα στα επόμενα χρόνια θα καταστεί λιγότερο αναγκαίο και θα μπορούσε σταδιακά να οδηγηθεί προς κατάργηση.

Η πλήρης εφαρμογή των ψηφιακών εργαλείων αποτελεί τον βασικό παράγοντα που θα καθορίσει την επόμενη ημέρα. Η καθολική χρήση του myDATA, η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS, η ενίσχυση των ηλεκτρονικών πληρωμών, η αξιοποίηση του συστήματος IRIS, η ηλεκτρονική τιμολόγηση, το ψηφιακό δελτίο αποστολής και το ψηφιακό πελατολόγιο δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο διασταυρώσεων. Όσο περισσότερες συναλλαγές καταγράφονται σε πραγματικό χρόνο στην ΑΑΔΕ τόσο λιγότερο αναγκαία θα καθίσταται η χρήση τεκμηρίων για τον προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης.

Παράδειγμα

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση μιας επιχείρησης που εμφανίζει υψηλότερο τζίρο από τον μέσο όρο του κλάδου της ή καταβάλλει υψηλότερες αποδοχές στους εργαζομένους της. Τέτοια στοιχεία μπορούν σήμερα να αυξήσουν το τεκμαρτό εισόδημα, δημιουργώντας την αίσθηση ότι η ανάπτυξη και η συνέπεια «τιμωρούνται» αντί να επιβραβεύονται.

Στο «κάδρο» των αλλαγών μπαίνουν επίσης οι επαγγελματίες που κατοικούν και εργάζονται σε μικρούς οικισμούς ή μικρά νησιά, οι πολύτεκνοι, οι γονείς μονογονεϊκών οικογενειών, τα άτομα με αναπηρία, αλλά και κλάδοι με έντονη εποχικότητα ή περιορισμένη οικονομική δυναμική. Σήμερα προβλέπεται μείωση κατά 50% για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών, όπως άτομα με αναπηρία από 67% έως 79%, επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται και κατοικούν σε οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 500 κατοίκων ή σε μικρά νησιά, γονείς μονογονεϊκών οικογενειών με ανήλικα παιδιά ή εξαρτώμενα τέκνα με αναπηρία τουλάχιστον 67%, καθώς και πολύτεκνοι.

Επίσης, στο τραπέζι βρίσκονται η επέκταση των απαλλαγών από το τεκμήριο για νέους επαγγελματίες και για όσους δραστηριοποιούνται σε περιοχές με χαμηλό πληθυσμό, καθώς και μειώσεις στους συντελεστές προσαύξησης του ελάχιστου τεκμαρτού φορολογητέου εισοδήματος, κυρίως για τις ατομικές επιχειρήσεις.

Σήμερα, όσο αυξάνονται τα χρόνια άσκησης της δραστηριότητας τόσο αυξάνεται και το τεκμαρτό εισόδημα, με αποτέλεσμα επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται επί πολλά χρόνια, αλλά δεν έχουν αντίστοιχα υψηλά εισοδήματα, να επιβαρύνονται δυσανάλογα.

Για παράδειγμα, για επαγγελματίες χωρίς προσωπικό προβλέπεται σήμερα προσαύξηση 10% για δραστηριότητα από 7 έως 9 έτη, 20% για δραστηριότητα από 10 έως 12 έτη και 30% για περισσότερα από 12 έτη λειτουργίας.

Παράλληλα, για επιχειρήσεις που απασχολούν εργαζομένους, το ελάχιστο εισόδημα αυξάνεται κατά 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας, με ανώτατο όριο τα 15.000 ευρώ, καθώς και κατά 5% της διαφοράς μεταξύ του κύκλου εργασιών της επιχείρησης και του μέσου κύκλου εργασιών του κλάδου βάσει ΚΑΔ. Οι προσαυξήσεις αυτές θεωρείται ότι επιβαρύνουν δυσανάλογα ορισμένες επαγγελματικές ομάδες και για τον λόγο αυτόν εξετάζεται η μείωση ή ακόμη και η κατάργησή τους σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.