Αν αισθάνεσαι μπλοκαρισμένος/η στη δουλειά, κουρασμένος/η στις σχέσεις, μπερδεμένος/η με τα οικονομικά, αποσυνδεδεμένος/η από το σώμα σου και ταυτοχρόνως συναισθηματικά μη διαθέσιμος/η, μην ανησυχείς. Δεν πρόκειται για προσωπική αποτυχία- συμβαίνει σχεδόν σε όλους μας, ίσως πιο συχνά απ’ ό,τι παραδεχόμαστε. Το να αισθάνεσαι «κολλημένος/η» σε πολλά επίπεδα, δεν έχει να κάνει με τεμπελιά ή έλλειψη φιλοδοξίας. Η έρευνα δείχνει ότι το παρατεταμένο άγχος και η «κόπωση από αποφάσεις» αποτελούν δυο στοιχεία που μπορούν να βάλουν τον εγκέφαλο σε λειτουργία επιβίωσης. Όταν συμβαίνει αυτό, το κίνητρο χάνεται και η πρόοδος επιβραδύνεται σε πολλούς, αν όχι σε όλους τους τομείς της ζωής.
Πιο συγκεκριμένα, μελέτες από την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία αποκαλύπτουν ότι το χρόνιο άγχος μειώνει τη δραστηριότητα στον προμετωπιαίο φλοιό — το τμήμα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για τον προγραμματισμό, το κίνητρο και τη λήψη αποφάσεων. Όταν αυτό το σύστημα είναι υπερφορτωμένο, ο εγκέφαλος βάζει σε προτεραιότητα την ασφάλεια έναντι της μακροπρόθεσμης αλλαγής.
Για το λόγο αυτό μπορεί να:
- Ξέρεις τι πρέπει να κάνεις, αλλά να νιώθεις αδύναμος/η να ξεκινήσεις
- Θέλεις να αλλάξεις, αλλά να νιώθεις σωματικά ανήμπορος
- Είσαι απασχολημένος/η αλλά να νιώθεις αδιάφορος/η
- Σκέφτεσαι υπερβολικά απλές αποφάσεις
- Χάνεις το ενδιαφέρον σου για πράγματα που κάποτε σου άρεσαν
Δεν πρόκειται για σύγχυση αλλά για μια νευρολογική «κατάρρευση» από υπερφόρτωση και οι γυναίκες είναι πιο ευάλωτες σε αυτό καθώς αυτές συνήθως αναλαμβάνουν τη λεγόμενη «αόρατη εργασία», προσπαθώντας να ανταπεξέλθουν σε πολλαπλούς ρόλους καθημερινά.
Ο μύθος που μας κρατά “κολλημένους” περισσότερο
«Πρέπει να διορθώσω τα πάντα ταυτόχρονα». Αυτή η σκέψη δεν λειτουργεί, σύμφωνα με την επιστήμη. Η προσπάθεια να γίνουν ταυτόχρονα μεγάλες αλλαγές αυξάνει τα ποσοστά αποτυχίας αφού ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται το «όλα πρέπει να αλλάξουν» ως απειλή. Γι’ αυτό, η προσπάθεια να βελτιώσεις ταυτόχρονα καριέρα, υγεία, σχέσεις, νοοτροπία και οικονομικά, συνήθως οδηγεί σε παραίτηση. Η «κολλημένη» κατάσταση βαθαίνει όταν η πίεση αυξάνεται.
Οι συμβουλές που έχουν να κάνουν με το κίνητρο, επίσης δεν φαίνεται να λειτουργούν. Το κίνητρο αξιοποιείται όταν υπάρχει ενέργεια. Όταν η ενέργεια εξαντλείται, το κίνητρο γίνεται θόρυβος… Χαρακτηριστικά, μια μελέτη δημοσιευμένη στο Frontiers in Psychology έδειξε ότι τα άτομα που αντιμετωπίζουν άγχος σε πολλούς τομείς, ανταποκρίνονται καλύτερα σε στρατηγικές σταθεροποίησης παρά στο κίνητρο.
Με απλά λόγια: όταν πολλά πράγματα πάνε στραβά ταυτόχρονα, ο εγκέφαλος χρειάζεται πρώτα ασφάλεια και μετά φιλοδοξία.
Το πρώτο βήμα που πρέπει πραγματικά να κάνεις
Το πρώτο βήμα δεν είναι η δράση. Είναι ο περιορισμός…
Περιορισμός σημαίνει να επιλέξεις να σταθεροποιήσεις έναν τομέα της ζωής σου. Όχι να τον βελτιώσεις ή να τον βελτιστοποιήσεις — απλά να τον σταθεροποιήσεις.
Κίνητρο: Οι μικρές αλλαγές, μετρούν
Όταν είσαι «κολλημένος/η», τα μικρά βήματα ίσως φαίνονται πολύ μικρά για να έχουν σημασία. Αλλά η συμπεριφορική επιστήμη επιβεβαιώνει ότι οι μικρές επιτυχίες ξαναχτίζουν την ικανότητα δράσης. Η ικανότητα δράσης είναι η πίστη ότι οι ενέργειές σου, κάνουν τη διαφορά. Χωρίς αυτή την πίστη, τίποτα δεν προχωρά.
Εν τω μεταξύ, μην περιμένεις να αισθανθείς έτοιμος/η για να κάνεις ένα πρώτο βήμα. Οι άνθρωποι που περιμένουν να νιώσουν έτοιμοι παραμένουν «κολλημένοι» περισσότερο, γιατί η ετοιμότητα ακολουθεί τη δράση, όχι το αντίστροφο. Μια δράση ήρεμη, όχι δραματική…
Όταν σταματάς να πιέζεις την αλλαγή:
- Το νευρικό σου σύστημα ηρεμεί
- Η σκέψη σου γίνεται πιο καθαρή
- Η ανοχή σου στην αβεβαιότητα αυξάνεται
- Η εμπιστοσύνη στον εαυτό σου επιστρέφει
- Οι επιθυμίες σου εστιάζονται
Έτσι, η αλλαγή είναι βιώσιμη.
Τελικά, δεν έχεις μείνει πίσω. Ίσως είσαι απλά υπερφορτωμένος/η και η υπερφόρτωση είναι αναστρέψιμη.
Ξεκίνα με λιγότερα, στόχευσε στη σταθερότητα και είναι βέβαιο πως η πρόοδος θα ακολουθήσει.
vita.gr
