Μπορεί ένα χαμόγελο να βελτιώσει τη διάθεσή μας, αλλά τι συμβαίνει όταν αναγκαζόμαστε να χαμογελάμε ξανά και ξανά; Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι η επαναλαμβανόμενη, επιβεβλημένη έκφραση χαράς μπορεί τελικά να μειώσει την ευτυχία και να ενισχύσει τον εκνευρισμό.
Το χαμόγελο θεωρείται μία από τις πιο απλές κινήσεις που μπορούν να μας κάνουν να αισθανθούμε καλύτερα. Συνδέεται με τη θετική διάθεση, ενισχύει τις κοινωνικές σχέσεις και συχνά αντιμετωπίζεται ως ένας εύκολος τρόπος να βελτιώσουμε την ψυχολογία μας.
]Ωστόσο, νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η επίδρασή του δεν είναι πάντα θετική. Μάλιστα, όταν το χαμόγελο γίνεται υποχρέωση, μπορεί να έχει το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα. Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Experimental Social Psychology, εξέτασε πώς επηρεάζονται τα συναισθήματα όταν κάποιος χαμογελά σκόπιμα, ιδιαίτερα όταν βρίσκεται υπό πίεση.
Τι έδειξε το πείραμα με τους 1.174 συμμετέχοντες
Οι ερευνητές ήθελαν να μελετήσουν αν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες χαμογελάμε αλλάζουν την επίδραση της έκφρασης στη διάθεσή μας. Στο πείραμα συμμετείχαν 1.174 άτομα, τα οποία κλήθηκαν να παρακολουθήσουν ευχάριστες εικόνες, όπως γατάκια και λουλούδια, αλλά και δυσάρεστες εικόνες. Ορισμένοι έπρεπε να χαμογελούν, ενώ άλλοι μπορούσαν να αντιδρούν αυθόρμητα. Επιπλέον, η διαδικασία επαναλήφθηκε είτε μία, είτε δέκα φορές.
Οι ερευνητές εισήγαγαν και έναν ακόμη παράγοντα. Στους μισούς συμμετέχοντες αναφέρθηκε ότι θα έχαναν δύο δολάρια από την αμοιβή των έξι δολαρίων εάν δεν ακολουθούσαν τις οδηγίες και δεν χαμογελούσαν. Τελικά, όλοι έλαβαν ολόκληρη την αμοιβή τους.
Πότε το χαμόγελο βελτιώνει και πότε επιβαρύνει τη διάθεση
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ένα μεμονωμένο, προσποιητό χαμόγελο μπορούσε να προκαλέσει μια μικρή αύξηση της ευτυχίας σε όσους παρακολουθούσαν δυσάρεστες εικόνες. Ωστόσο, όταν οι συμμετέχοντες αναγκάζονταν να επαναλάβουν την ίδια έκφραση, το θετικό αποτέλεσμα εξασθενούσε. Όταν, μάλιστα, η επανάληψη συνδυαζόταν με την απειλή οικονομικής απώλειας, το όφελος εξαφανιζόταν.
Διαφορετική ήταν η εικόνα για όσους παρακολουθούσαν ευχάριστες εικόνες. Σε αυτή την περίπτωση, το υποχρεωτικό χαμόγελο δεν βελτίωνε ιδιαίτερα τη διάθεση. Αντίθετα, η επανάληψή του και η εξωτερική πίεση συνδέθηκαν με χαμηλότερα επίπεδα ευτυχίας, ενώ παρατηρήθηκε και τάση αύξησης του εκνευρισμού και του θυμού.
Τι σημαίνει αυτό για τον χώρο εργασίας
Τα ευρήματα έχουν ιδιαίτερη σημασία για επαγγέλματα στα οποία οι εργαζόμενοι καλούνται να διατηρούν διαρκώς μια ευχάριστη έκφραση, όπως στην εξυπηρέτηση πελατών. Ένα χαμόγελο που προσφέρεται αυθόρμητα μπορεί να ενισχύσει την επικοινωνία. Όταν, όμως, αποτελεί εργασιακή απαίτηση και πρέπει να επαναλαμβάνεται ανεξάρτητα από την πραγματική συναισθηματική κατάσταση του εργαζομένου, μπορεί να γίνει πηγή πίεσης.
Στην έρευνα επισημαίνεται, επίσης, ότι ως κοινωνία δίνουμε υπερβολική έμφαση στην προσπάθεια να γίνουμε διαρκώς πιο ευτυχισμένοι, αντί να μάθουμε να αισθανόμαστε ικανοποιημένοι με όσα ήδη έχουμε.
Ίσως, τελικά, δεν χρειάζεται να χαμογελάμε συνεχώς για να αισθανόμαστε καλά. Μερικές φορές, το να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να αισθάνεται αυτό που πραγματικά νιώθει είναι εξίσου σημαντικό.
vita.gr









