Μια νέα διεθνής επιστημονική μελέτη δείχνει αυτό ακριβώς. Ότι η ευημερία δεν είναι μία και μοναδική έννοια, αλλά αποτελείται από διαφορετικές διαστάσεις που αποτυπώνονται διαφορετικά ανάλογα με το εργαλείο μέτρησης.

Η έρευνα για την ευημερία

Στη μελέτη, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports, συμμετείχαν 202.898 ενήλικες από 22 χώρες, στο πλαίσιο του Global Flourishing Study, μιας από τις μεγαλύτερες διεθνείς έρευνες για την ανθρώπινη ευημερία.

Οι ερευνητές συνέκριναν τρεις από τους πιο συνηθισμένους τρόπους αξιολόγησης της ευημερίας: την ικανοποίηση από τη ζωή, το αίσθημα ευτυχίας και τη γνωστή «σκάλα του Cantril», όπου οι συμμετέχοντες τοποθετούν τη ζωή τους σε μια κλίμακα από τη χειρότερη έως την καλύτερη δυνατή ζωή.

Δύο ερωτήσεις μοιάζουν περισσότερο μεταξύ τους

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ικανοποίηση από τη ζωή και η ευτυχία συνδέονταν στενά μεταξύ τους. Αντίθετα, η «σκάλα του Cantril» παρουσίαζε αισθητά διαφορετική εικόνα. Αν και όλες οι μετρήσεις σχετίζονταν μεταξύ τους, η ερώτηση με τη σκάλα φαινόταν να αντανακλά περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αξιολογούν την κοινωνική και οικονομική τους θέση.

Ο πλούτος επηρεάζει περισσότερο τη «σκάλα»

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα ήταν ότι οι βαθμολογίες στη «σκάλα του Cantril» συνδέονταν πολύ πιο έντονα με το κατά κεφαλήν Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) κάθε χώρας σε σύγκριση με τις άλλες δύο μετρήσεις. Αντίθετα, η ικανοποίηση από τη ζωή και η ευτυχία παρουσίαζαν ελάχιστη ή και μηδενική συσχέτιση με τον εθνικό πλούτο.

Αυτό σημαίνει ότι όταν οι άνθρωποι σκέφτονται τη ζωή τους σαν μια «σκάλα» προς την επιτυχία, είναι πιθανότερο να λαμβάνουν υπόψη οικονομικούς παράγοντες, όπως το εισόδημα και την κοινωνική τους θέση.

Δεν υπάρχει «σωστή» ή «λάθος» μέτρηση για την ευημερία

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει «σωστή» ή «λάθος» μέτρηση της ευημερίας. Αντίθετα, κάθε ερώτηση φωτίζει μια διαφορετική πλευρά της ανθρώπινης εμπειρίας. Μάλιστα, προηγούμενο πείραμα έδειξε ότι η μεταφορά της σκάλας κάνει τους ανθρώπους να σκέφτονται περισσότερο έννοιες όπως η δύναμη, η επιτυχία και τα χρήματα, ενώ άλλοι τρόποι διατύπωσης στρέφουν την προσοχή στις σχέσεις, την αρμονία και την ψυχική ισορροπία.

Οι μεγαλύτερες διαφορές υπάρχουν μέσα στις ίδιες τις χώρες

Παρότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ των χωρών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι πάνω από το 90% των διαφορών στην ευημερία εμφανίζονται μεταξύ των ανθρώπων που ζουν στην ίδια χώρα και όχι μεταξύ διαφορετικών κρατών. Παράγοντες όπως η εργασία, η οικογενειακή κατάσταση, η εκπαίδευση και η ηλικία σχετίζονταν με υψηλότερα ή χαμηλότερα επίπεδα ευημερίας, όμως οι σχέσεις αυτές δεν ήταν ίδιες σε όλες τις χώρες.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την ευημερία

Οι συγγραφείς προτείνουν ότι, όταν υπάρχει χώρος μόνο για μία ερώτηση σε μια έρευνα, η ικανοποίηση από τη ζωή αποτελεί πιθανότατα την πιο ολοκληρωμένη επιλογή. Αν όμως είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν δύο ερωτήσεις, η προσθήκη της «σκάλας του Cantril» προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες, καθώς αποτυπώνει μια διαφορετική διάσταση της ανθρώπινης ευημερίας.

Η μελέτη υπενθυμίζει ότι η ευημερία δεν μπορεί να συνοψιστεί σε έναν μόνο αριθμό. Ο τρόπος με τον οποίο ρωτάμε τους ανθρώπους για τη ζωή τους επηρεάζει και το τι ακριβώς μετράμε. Επομένως, για να κατανοήσουμε πραγματικά τι σημαίνει «καλή ζωή», χρειάζεται να εξετάζουμε περισσότερες από μία πτυχές της ανθρώπινης εμπειρίας.


vita.gr