Σημαντικές αλλαγές στη διάρθρωση, την επιχειρησιακή λειτουργία και τον εξοπλισμό των Ενόπλων Δυνάμεων φέρνει η Γ΄ φάση της Νέας Δομής Δυνάμεων, την οποία παρουσίασε το πρωί της Τρίτης (20.10.2026) ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας. Ο σχεδιασμός του υπουργείου προβλέπει συγχωνεύσεις και καταργήσεις 56 μονάδων και 126 στρατοπέδων και εγκαταστάσεων, συγκρότηση νέων σχηματισμών με drones, ενίσχυση του ηλεκτρονικού πολέμου και αξιοποίηση δορυφορικών συστημάτων.
Στόχος της μεταρρύθμισης είναι οι Ένοπλες Δυνάμεις να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις του σύγχρονου πεδίου επιχειρήσεων, όπου τα drones, τα αυτόνομα συστήματα, ο κυβερνοχώρος και οι διαστημικές δυνατότητες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας προχωρά σε αναδιάταξη δομών και προσωπικού, με παράλληλη επιδίωξη την εξοικονόμηση πόρων, την ενίσχυση της ισχύος πυρός και τη βελτίωση της επιχειρησιακής ανθεκτικότητας.
Η τρίτη φάση εντάσσεται στον ευρύτερο μετασχηματισμό των Ενόπλων Δυνάμεων, στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030», με κεντρική επιδίωξη τη μετάβαση σε ένα διακλαδικό και πολυχωρικό μοντέλο επιχειρήσεων. Πρόκειται για έναν σχεδιασμό που δεν περιορίζεται στην αναδιοργάνωση στρατιωτικών σχηματισμών, αλλά επεκτείνεται στον τρόπο διοίκησης, στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και στη διαχείριση ανθρώπινων και οικονομικών πόρων.
Στην παρουσίαση δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη μετάβαση σε ένα αυτοματοποιημένο σύστημα διοίκησης και ελέγχου, γνωστό ως C5ISR-T, το οποίο συνδέεται με τη συλλογή, επεξεργασία και αξιοποίηση πληροφοριών στο επιχειρησιακό πεδίο.
Ένοπλες Δυνάμεις: Συγχωνεύονται και καταργούνται 56 μονάδες και 126 στρατόπεδα
Μία από τις βασικότερες παρεμβάσεις αφορά την αναδιοργάνωση της υφιστάμενης στρατιωτικής δομής, με συγχωνεύσεις και καταργήσεις 56 μονάδων και 126 εγκαταστάσεων και στρατοπέδων.
Η συγκεκριμένη αναδιάρθρωση αποσκοπεί στον εξορθολογισμό της διάταξης των δυνάμεων και στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του διαθέσιμου προσωπικού και των υποδομών.
Η νέα δομή προβλέπει παράλληλα τη συγκρότηση σχηματισμών και μονάδων με εξειδικευμένες αποστολές, προκειμένου να ενσωματωθούν σταδιακά οι νέες τεχνολογικές δυνατότητες και στους τρεις Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάπτυξη νέων επιχειρησιακών δυνατοτήτων, με στόχο την αύξηση της ισχύος πυρός, της αυτοπροστασίας και της ανθεκτικότητας των στρατιωτικών σχηματισμών.
Νέα Ταξιαρχία drones και βάσεις μη επανδρωμένων συστημάτων
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην ενσωμάτωση μη επανδρωμένων και αυτόνομων συστημάτων στον Στρατό Ξηράς, στο Πολεμικό Ναυτικό και στην Πολεμική Αεροπορία.
Στον Στρατό Ξηράς προβλέπεται η συγκρότηση Ταξιαρχίας Μη Επανδρωμένων Συστημάτων, καθώς και ειδικής μονάδας μη επανδρωμένων οχημάτων, η οποία θα αναλαμβάνει αποστολές εφοδιασμού, μεταφορών και υγειονομικής υποστήριξης.
Για το Πολεμικό Ναυτικό προβλέπεται η δημιουργία βάσεων μη επανδρωμένων και αυτόνομων θαλάσσιων συστημάτων, ενώ στην Πολεμική Αεροπορία σχεδιάζονται αντίστοιχες βάσεις μη επανδρωμένων αεροχημάτων και συνεργατικών αεροσκαφών.
Παράλληλα, συγκροτούνται δύο εξειδικευμένα εκπαιδευτικά κέντρα: ένα Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων στην Πολεμική Αεροπορία και ένα Κέντρο Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Πολεμικό Ναυτικό.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται επίσης το 309 Εργοστάσιο Κατασκευής Μη Επανδρωμένων Μέσων, με διακλαδικό χαρακτήρα.
Στην παρουσίαση γίνεται ειδική αναφορά σε συστήματα όπως ο «Πυρπολητής», σε θαλάσσια μη επανδρωμένα συστήματα τύπου Saronic και σε συνεργατικά αεροσκάφη, τα οποία εντάσσονται στον σχεδιασμό για τη διεύρυνση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων.
Δορυφόροι, κυβερνοχώρος και ηλεκτρονικός πόλεμος
Σημαντικό σκέλος της Γ΄ φάσης αποτελεί η ενίσχυση των δυνατοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων στο Διάστημα, στον κυβερνοχώρο και στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα.
Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας προβλέπει τη δημιουργία Διοίκησης Κυβερνοχώρου και Σχολής Υπολογιστών, με στόχο την ενσωμάτωση των συγκεκριμένων δυνατοτήτων στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη εθνικών διαστημικών δυνατοτήτων, που περιλαμβάνουν έναν γεωστατικό τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο, τρεις επιπλέον τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους, έξι δορυφόρους οπτικής παρατήρησης, τρεις συλλογής ηλεκτρονικών σημάτων και τρεις δορυφόρους παρατήρησης με τεχνολογία Synthetic Aperture Radar (SAR).
Η τελευταία τεχνολογία επιτρέπει την παρατήρηση της επιφάνειας της Γης με χρήση ραντάρ, ακόμη και υπό συνθήκες περιορισμένης ορατότητας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, υπάρχουν ήδη 16 οπτικοί δορυφόροι χαμηλής τροχιάς διττής χρήσης.
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται η συγκρότηση Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος στην Πολεμική Αεροπορία, καθώς και Διοίκησης Ηλεκτρονικού Πολέμου στο Πολεμικό Ναυτικό.
Οι παρεμβάσεις αυτές συνδέονται με τη μετάβαση σε ένα διακλαδικό πολυχωρικό πεδίο επιχειρήσεων, στο οποίο οι πληροφορίες, οι επικοινωνίες και η ηλεκτρονική επιτήρηση αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Εξοικονόμηση άνω του 1,1 δισ. ευρώ από τις αλλαγές
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην οικονομική διάσταση της μεταρρύθμισης, με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας να παρουσιάζει δύο βασικές πηγές δυνητικής εξοικονόμησης πόρων.
Η πρώτη αφορά τις οργανωτικές μεταβολές, από τις οποίες εκτιμάται ότι μπορούν να εξοικονομηθούν 530 εκατ. ευρώ εντός πενταετίας.
Από το ποσό αυτό, 360 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στο Γενικό Επιτελείο Στρατού, 120 εκατ. ευρώ στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού και 50 εκατ. ευρώ στο Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας.
Η δεύτερη πηγή αφορά την αξιοποίηση υλικού χαμηλής ή μειωμένης επιχειρησιακής ικανότητας, από την οποία προβλέπεται δυνητική εξοικονόμηση 600 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα, 250 εκατ. ευρώ αφορούν τον Στρατό Ξηράς, 100 εκατ. ευρώ το Πολεμικό Ναυτικό και 250 εκατ. ευρώ την Πολεμική Αεροπορία.
Η συνολική δυνητική εξοικονόμηση πόρων από τις παρεμβάσεις που προβλέπει η Γ΄ φάση της Νέας Δομής Δυνάμεων ανέρχεται σε 1,13 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Από το ποσό αυτό, τα 530 εκατ. ευρώ εκτιμάται ότι θα προκύψουν από τις οργανωτικές μεταβολές σε ορίζοντα πενταετίας, ενώ επιπλέον 600 εκατ. ευρώ υπολογίζεται ότι μπορούν να εξοικονομηθούν μέσω της αξιοποίησης υλικού χαμηλής ή μειωμένης επιχειρησιακής ικανότητας.
Ενδεικτικό της επιδιωκόμενης μείωσης του λειτουργικού κόστους είναι το παράδειγμα των φρεγατών FDI, για τις οποίες παρουσιάζεται εκτίμηση ετήσιου κόστους λειτουργίας 2 εκατ. ευρώ, έναντι 7,3 εκατ. ευρώ για τις παλαιότερες φρεγάτες τύπου S. Η διαφορά αντιστοιχεί σε μείωση περίπου 73%.
Αντίστοιχα, η εφαρμογή πρότυπης μεθόδου κατασκευής οχυρωματικών έργων εκτιμάται ότι μπορεί να μειώσει το κόστος κατά 68%, με εξοικονόμηση 44 εκατ. ευρώ σε ορίζοντα πενταετίας.
Αλλαγές στο προσωπικό και νέες προσλήψεις
Η αναδιοργάνωση περιλαμβάνει και παρεμβάσεις στη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού, με επαναξιολόγηση των υφιστάμενων ειδικοτήτων και καθορισμό νέων, προσαρμοσμένων στις σύγχρονες επιχειρησιακές ανάγκες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, τα νεότερα οπλικά συστήματα απαιτούν σε αρκετές περιπτώσεις σημαντικά μικρότερο αριθμό χειριστών σε σύγκριση με τα παλαιότερα.
Ενδεικτικά, οι φρεγάτες FDI προβλέπεται να διαθέτουν πλήρωμα 125 ατόμων, έναντι 200 στις φρεγάτες τύπου S, διαφορά που αντιστοιχεί σε μείωση 38%.
Αντίστοιχα, για τη λειτουργία των συστημάτων πυροβολικού PULS απαιτούνται δύο άτομα, έναντι έξι στα παλαιότερα αυτοκινούμενα πυροβόλα M109, ενώ τα νέα αντιαρματικά συστήματα SPIKE χρειάζονται δύο χειριστές, έναντι τεσσάρων στα παλαιότερα ITV.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός προβλέπει 1.000 προσλήψεις για το 2026, εκ των οποίων οι 350 αφορούν Επαγγελματίες Οπλίτες στο Πολεμικό Ναυτικό. Στην παρουσίαση γίνεται επίσης αναφορά σε 2.000 προσλήψεις το 2025.
Παρεμβάσεις στο Υγειονομικό και την εφεδρεία
Η Γ΄ φάση της Νέας Δομής περιλαμβάνει και αλλαγές στο υγειονομικό σύστημα των Ενόπλων Δυνάμεων.
Ειδικότερα, προβλέπεται η δημιουργία εξελιγμένης Μονάδας Τραύματος, καθώς και αλλαγές στο Υγειονομικό Σώμα, με το 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο να αποκτά διακλαδικό χαρακτήρα.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται επίσης η δημιουργία Διακλαδικού Κέντρου Αποκατάστασης Απωλειών Υγείας στην Πεντέλη.
Παράλληλα, προβλέπονται η αναδιοργάνωση του Οικονομικού Σώματος και της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ), καθώς και παρεμβάσεις στην ενεργό εφεδρεία, με τη συγκρότηση Λόχου Ειδικών Αποστολών.
Πηγή
