Eκπρόθεσμες φορολογικές δηλώσεις: Τα ψιλά γράμματα που πρέπει να γνωρίζετε για τον αυτόματο καταλογισμό προστίμων

Με αυτόματο τρόπο θα γίνεται ο καταλογισμός προστίμων στα φυσικά και στα νομικά πρόσωπα που υποβάλλουν εκπρόθεσμα την αρχική ή την τροποποιητική δήλωση του φόρου εισοδήματος, ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων.

Αυτό θα γίνεται χωρίς κάποια παρέμβαση από την Φορολογική Διοίκηση.

Εάν λοιπόν προβλέπεται η επιβολή προστίμων από τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ),τότε η βεβαίωση τους θα γίνεται άμεσα μέσω του Πληροφοριακού συστήματος TAXIS και η κοινοποίηση τους ηλεκτρονικά στους φορολογούμενους στην πύλη myAADE, από τη στιγμή που αυτοί θα ολοκληρώνουν την ηλεκτρονική υποβολή των εκπρόθεσμων δηλώσεων φόρου εισοδήματος, δηλώσεις ΦΠΑ, ανακεφαλαιωτικούς πίνακες, δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων, κλπ.).

Υπενθυμίζεται πως υπάρχουν περιπτώσεις εκπρόθεσμων δηλώσεων που εξαιρούνται από την επιβολή προστίμων.

Το νέο πλαίσιο για τα αυτόματα πρόστιμα

Αξίζει να σημειωθεί πως στο Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΑΑΔΕ του 2026 αναφέρεται το νέο πλαίσιο για τα αυτόματα πρόστιμα.

Ειδικότερα επισημαίνονται τα εξής:

Σε όσα φυσικά και νομικά πρόσωπα δεν υποβάλλουν τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος (Ε1 ή Ν) για τις οποίες έχουν σχετική υποχρέωση, η ΑΑΔΕ θα αποστέλλει – με ανάρτηση στους λογαριασμούς που διατηρούν στην ψηφιακή πύλη myAADE (πρώην ΤΑΧΙSnet) – εκκαθαριστικά σημειώματα στα οποία:

• Τα φορολογητέα εισοδήματα θα είναι προσδιορισμένα με βάση στοιχεία για το επίπεδο διαβίωσης και τις οικονομικές δραστηριότητες των εν λόγω φορολογουμένων, τα οποία θα έχει συλλέξει η ΑΑΔΕ από τα δικά της ψηφιακά αρχεία και εφαρμογές (δηλώσεις φόρου εισοδήματος, ΦΠΑ προηγουμένων ετών, πλατφόρμα myData κ.λπ.), καθώς και από τρίτους φορείς (εργοδότες, τράπεζες, εταιρείες παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας κ.λπ.).
• Οι πληρωτέοι φόροι θα προκύπτουν βάσει των προσδιορισμένων από την ΑΑΔΕ φορολογητέων εισοδημάτων και θα είναι προσαυξημένοι με τα αναλογούντα ποσά προστίμων, λόγω μη υποβολής δήλωσης, τα οποία θα ανέρχονται σε ποσοστά 10% έως 50% επί των ποσών των πληρωτέων φόρων.

Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, τα ποσά των προστίμων που επιβάλλονται στους φορολογούμενους πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις είναι από  100 ευρώ και έως και 500 ευρώ και αυτά διαμορφώνονται ανάλογα με την κατηγορία των τηρούμενων βιβλίων. Την ίδια στιγμή ελέγχεται εάν από την εκπρόθεσμη δήλωση προκύπτει ή όχι φόρος για πληρωμή. Αναλυτικά:

• Εκπρόθεσμη δήλωση ΦΠΑ, πιστωτική ή μηδενική: 100 ευρώ ανεξάρτητα από την κατηγορία των τηρούμενων βιβλίων (απλογραφικών ή διπλογραφικών).
• Εκπρόθεσμη τροποποιητική ΦΠΑ ή παρακρατούμενου φόρου, εφόσον η αρχική ήταν εμπρόθεσμη: Δεν επιβάλλεται πρόστιμο.
• Εκπρόθεσμη τροποποιητική ή αρχική δήλωση φόρου εισοδήματος, φυσικού προσώπου ή νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας με ποσό φόρου έως 100 ευρώ. Δεν επιβάλλεται πρόστιμο.
• Εκπρόθεσμη αρχική ή τροποποιητική δήλωση παρακρατούμενου φόρου (Φ.Μ.Υ., φόρου επιχειρηματικής δραστηριότητας, φόρου μερισμάτων, φόρου εργολάβων κ.λπ.) πλην τυχερών παιγνίων, με ποσό έως 100 ευρώ: Δεν επιβάλλεται πρόστιμο.
• Εκπρόθεσμη αρχική ή τροποποιητική δήλωση έμμεσων φόρων (π.χ. Ψηφιακού Τέλους Συναλλαγής, τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση κ.λπ) πλην των δηλώσεων ΦΠΑ και ΦΜΑ, τελών, εισφορών και ειδικών φορολογιών (π.χ. ψηφιακό τέλος συναλλαγής, φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίων, τέλος συνδρομητών κινητής και σταθερής τηλεφωνίας/ συνδρομητικής τηλεόρασης κλπ) από τις οποίες προκύπτει φόρος έως 100 ευρώ: Δεν επιβάλλεται πρόστιμο.
• Εκπρόθεσμη υποβολή οποιασδήποτε δήλωσης για λογαριασμό ανηλίκου, ή δήλωσης εισοδήματος γονέα για εισοδήματα ανήλικων τέκνων: Δεν επιβάλλεται πρόστιμο.
• Μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα από τις οποίες δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων: Πρόστιμο 100 ευρώ για κάθε παράβαση.
• Παράλειψη υποβολής ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9): Πρόστιμο 100 ευρώ. Σε περίπτωση υποβολής Ε9 για περισσότερα του ενός (1) έτη, επιβάλλεται ένα μόνο πρόστιμο, εφόσον στις δηλώσεις αυτές επαναλαμβάνονται οι ίδιες μεταβολές.
• Μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολής φορολογικής δήλωσης ή δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, με εξαίρεση τις δηλώσεις που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα από την οποία προκύπτει ποσό φόρου για καταβολή: Πρόστιμο 250 ευρώ ανά παράβαση για όσους τηρούν απλογραφικό λογιστικό σύστημα και 500 ευρώ ανά παράβαση για τηρούντες διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.
• Μη υποβολή ή υποβολή εκπρόθεσμης δήλωσης παρακράτησης φόρου ή δήλωσης Φ.Π.Α., από την οποία προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή: Πρόστιμο 250 ευρώ ανά παράβαση για όσους τηρούν απλογραφικό λογιστικό σύστημα και 500 ευρώ ανά παράβαση για τηρούντες διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.

Η καθυστέρηση

Σήμερα, οι αρμόδιες φορολογικές υπηρεσίες (τα Ελεγκτικά Κέντρα και οι ΔΟΥ) χρειάζονται πολλούς μήνες ή ακόμη και  1-2 έτη για να ελέγξουν περιπτώσεις υποβολής εκπρόθεσμων δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος ή παρακρατούμενων φόρων ή ΦΠΑ, στις οποίες προβλέπεται η επιβολή προστίμων. Και εάν εντοπίσουν τέτοιες περιπτώσεις, μετά προχωρούν στην έκδοση σχετικών πράξεων επιβολής προστίμων.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, η βεβαίωση των προστίμων να γίνεται με μεγάλη καθυστέρηση και μάλιστα προσαυξημένα έως και κατά 2,5%, λόγω της συσσώρευσης τόκων εκπρόθεσμης καταβολής από την ημερομηνία που θα έπρεπε να είχε υποβληθεί η δήλωση μέχρι και την ημερομηνία της καθυστερημένης βεβαίωσης.