Η ευτυχία συχνά παρουσιάζεται σαν μια απλή εξίσωση. Τι σημαίνει αυτό; Περισσότερα θετικά συναισθήματα, λιγότερα αρνητικά, άρα και μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή. Ωστόσο, μια νέα μελέτη δείχνει ότι τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Το να νιώθουμε καλά δεν αρκεί από μόνο του για να είμαστε ευτυχισμένοι. Τι άλλο χρειάζεται;
Ένα εξίσου σημαντικό στοιχείο για μια πραγματικά ολοκληρωμένη ζωή είναι η αυτονομία, δηλαδή η αίσθηση ότι οι επιλογές μας είναι δικές μας και όχι αποτέλεσμα πίεσης ή εξαναγκασμού.
Τι έδειξε η έρευνα για την ευτυχία
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό επιστημονικό περιοδικό The Journal of Positive Psychology, εξέτασε πώς η ικανοποίηση από τη ζωή συνδέεται με τρεις βασικές ψυχολογικές ανάγκες: την αυτονομία, την ικανότητα και τη συνδεσιμότητα.
Αυτές οι ανάγκες αποτελούν τον πυρήνα της Θεωρίας Αυτοκαθορισμού, σύμφωνα με την οποία οι άνθρωποι χρειάζονται να αισθάνονται ελεύθεροι, ικανοί και συνδεδεμένοι με τους άλλους για να ευημερούν.
Τα αποτελέσματα της μελέτης ήταν αποκαλυπτικά. Παρόλο που και οι τρεις ανάγκες σχετίζονταν με την ικανοποίηση από τη ζωή, μόνο η αυτονομία είχε άμεση και ανεξάρτητη επίδραση. Ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη τα επίπεδα θετικών και αρνητικών συναισθημάτων των συμμετεχόντων, η αυτονομία συνέχιζε να προβλέπει το πόσο ικανοποιημένοι ένιωθαν από τη ζωή τους.
Αντίθετα, η αίσθηση ικανότητας και οι καλές σχέσεις με άλλους ανθρώπους επηρέαζαν την ικανοποίηση κυρίως έμμεσα, μέσω των συναισθημάτων που προκαλούσαν. Με άλλα λόγια, αυτές οι δύο ανάγκες φαίνεται να μας κάνουν να νιώθουμε καλύτερα και αυτό με τη σειρά του αυξάνει την ικανοποίησή μας. Δεν φαίνεται όμως να έχουν την ίδια ανεξάρτητη βαρύτητα με την αυτονομία.
Η θεμελιώδης ανάγκη να ελέγχουμε τη ζωή μας
Το εύρημα αυτό έχει σημαντικές προεκτάσεις. Δείχνει ότι οι άνθρωποι δεν είναι απλώς «κυνηγοί της ευχαρίστησης». Η ανάγκη να αισθανόμαστε ότι ελέγχουμε τη ζωή μας και ότι οι αποφάσεις μας αντικατοπτρίζουν τις προσωπικές μας αξίες είναι θεμελιώδης. Ακόμη και επιλογές που μπορεί να μας φέρνουν άγχος ή δυσκολίες -όπως μια αλλαγή καριέρας ή το τέλος μιας σχέσης- μπορούν να ενισχύσουν την αίσθηση ικανοποίησης, αν τις έχουμε κάνει με δική μας βούληση.
Παράλληλα, η μελέτη επισημαίνει ότι οι πολιτικές ή οι κοινωνικές συνθήκες που περιορίζουν την ελευθερία επιλογών ενδέχεται να μειώνουν την ευημερία των ανθρώπων, ακόμη κι αν κάποιες από αυτές πιθανόν να βελτιώνουν άλλες πτυχές της ζωής τους.
Και αν συμβαίνει το αντίστροφο;
Βέβαια οι ερευνητές θεωρούν πιθανό να ισχύει και το αντίστροφο, δηλαδή οι άνθρωποι που ήδη νιώθουν ικανοποιημένοι να αντιλαμβάνονται μεγαλύτερη αυτονομία στη ζωή τους. Ωστόσο, τα ευρήματα ανοίγουν έναν σημαντικό διάλογο για το τι σημαίνει πραγματικά «καλή ζωή».
Αυτό που συμπεραίνουμε είναι πω ςη ευτυχία δεν είναι μόνο θέμα συναισθημάτων. Είναι και θέμα ελευθερίας. Και πολλές φορές, η βαθύτερη ικανοποίηση προκύπτει όχι απλώς από το να νιώθουμε καλά, αλλά από το να ζούμε τη ζωή που εμείς επιλέγουμε.
vita.gr
