Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Social Psychological and Personality Science αμφισβητεί όσα γνώριζε μέχρι σήμερα η επιστημονική κοινότητα σχετικά με τη σχέση ανάμεσα στον αυτοέλεγχο και την ευτυχία. Τα ευρήματα της εν λόγω μελέτης δείχνουν ότι η ψυχολογική ευεξία λειτουργεί ως προϋπόθεση για τον αυτοέλεγχο και όχι ως αποτέλεσμά του.
Ευτυχία και αυτοέλεγχος: Τι προηγείται
Η έρευνα υποστηρίζει ότι τα άτομα που δίνουν προτεραιότητα στη συναισθηματική τους υγεία είναι καλύτερα εξοπλισμένα για να επιδιώκουν μακροπρόθεσμους στόχους από εκείνους που βασίζονται αποκλειστικά στη δύναμη της θέλησης.
Παραδοσιακά, η ψυχολογία θεωρεί τον αυτοέλεγχο μια ιδιαίτερα πολύτιμη ανθρώπινη ικανότητα, απαραίτητη για μια επιτυχημένη ζωή. Η κυρίαρχη αντίληψη υποστηρίζει ότι η ικανότητα να αντιστέκεται κανείς σε βραχυπρόθεσμους πειρασμούς προς όφελος μακροπρόθεσμων στόχων οδηγεί σε καλύτερη υγεία, επαγγελματική επιτυχία και οικονομική ασφάλεια. Κατ’ επέκταση, πολλοί υποθέτουν ότι ο υψηλός αυτοέλεγχος οδηγεί και σε μεγαλύτερη ευτυχία και ικανοποίηση από τη ζωή.
Παρά τη δημοφιλία αυτής της άποψης, τα επιστημονικά δεδομένα είναι ασαφή. Πολλές προηγούμενες μελέτες δείχνουν απλώς ότι δύο μεταβλητές σχετίζονται, χωρίς να αποκαλύπτουν ποια προκαλεί την άλλη.
Τι ρόλο παίζουν τα θετικά συναισθήματα
Για χρόνια πιστευόταν ότι ο αυτοέλεγχος αποτελεί βασικό μοχλό της ευεξίας. Δηλαδή όσο πιο πειθαρχημένος είναι κάποιος, τόσο πιο ευτυχισμένος θα γίνει. Όμως τα θετικά συναισθήματα διευρύνουν τον τρόπο σκέψης μας και μας βοηθούν να «χτίσουμε» ψυχολογικούς πόρους, οι οποίοι με τη σειρά τους μπορεί να ενισχύουν τον αυτοέλεγχο.
Τι έδειξε η έρευνα
Συμμετείχαν 377 εργαζόμενοι ενήλικες από μία ασιατική χώρα. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν σε τρία χρονικά σημεία, με απόσταση έξι μηνών το καθένα. Ο αυτοέλεγχος μετρήθηκε με κλίμακα 20 ερωτήσεων, ενώ η ευεξία αξιολογήθηκε με ένα εργαλείο που εξέταζε την ευτυχία, την αυτοεκτίμηση και την εκτίμηση της ζωής. Έτσι, οι ερευνητές μπόρεσαν να εξετάσουν αν μια αύξηση της ευεξίας σε μία χρονική στιγμή προβλέπει αύξηση του αυτοέλεγχου αργότερα.
Τα αποτελέσματα ανέτρεψαν την παραδοσιακή άποψη. Ο αυτοέλεγχος δεν προέβλεπε μελλοντική βελτίωση της ευεξίας. Αντίθετα, η υψηλότερη ευεξία προέβλεπε αυξημένο αυτοέλεγχο έξι μήνες αργότερα. Το «να νιώθει κάποιος καλά» φάνηκε να προηγείται του «να λειτουργεί καλά».
Για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, συμμετείχαν 1.299 εργαζόμενοι ενήλικες στις ΗΠΑ. Οι μετρήσεις έγιναν μηνιαία, για τρεις συνεχόμενους μήνες. Τα αποτελέσματα ήταν σχεδόν ταυτόσημα με εκείνα της πρώτης μελέτης. Ο αυτοέλεγχος δεν οδήγησε σε μεγαλύτερη ευεξία, αλλά η αισιοδοξία, η ενέργεια και τα θετικά συναισθήματα προέβλεπαν καλύτερο αυτοέλεγχο τον επόμενο μήνα.
Ο αυτοέλεγχος φέρνει την ευτυχία
Οι ερευνητές προτείνουν ότι τα θετικά συναισθήματα αναπληρώνουν την ψυχική ενέργεια που απαιτείται για την αντίσταση στους πειρασμούς και την επιμονή σε δύσκολες εργασίες. Το βασικό μήνυμα είναι να επανεξετάσουμε την προσέγγισή μας στην αυτοβελτίωση. Αντί να βασιζόμαστε αποκλειστικά στη σκληρή πειθαρχία, ίσως είναι πιο αποτελεσματικό να επενδύουμε πρώτα στην ευεξία μας.
Η ευτυχία δεν είναι απλώς ανταμοιβή μετά την επίτευξη στόχων, είναι το «καύσιμο» που τροφοδοτεί τον αυτοέλεγχο. Καλλιεργώντας χαρά, ενέργεια, αισιοδοξία και νόημα στη ζωή, οι άνθρωποι δεν αισθάνονται μόνο καλύτερα, αλλά «χτίζουν» και τους ψυχολογικούς πόρους που χρειάζονται για να είναι πιο αποτελεσματικοί και επιτυχημένοι στο μέλλον.
vita.gr
