Στις ταινίες, οι πολύ δυναμικές γυναίκες συχνά παρουσιάζονται ως «κακές» ή «απειλητικές». Σκεφτείτε την εμβληματική Miranda Priestly στο The Devil Wears Prada, η οποία προκαλεί φόβο και δυσαρέσκεια απλώς επειδή είναι απαιτητική και φιλόδοξη. Παρόμοια στερεότυπα εμφανίζονται και στην πραγματική ζωή, όπως στο φαινόμενο «tall poppy syndrome», ή αλλιώς το «σύνδρομο του ψηλής παπαρούνας». Πρόκειται για τον σιωπηλό θυμό εκείνων που ζηλεύουν την επιτυχία των συναδέλφων τους και εκδηλώνουν άσχημη συμπεριφορά, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει από αγνόηση ή απόρριψη έως άδικη κριτική, ειρωνεία, υπονόμευση, ακόμα και εκφοβισμό. Μάλιστα, τέτοιες συμπεριφορές πιθανώς να προέρχονται όχι μόνο από συναδέλφους, αλλά και από άτομα σε υψηλότερες θέσεις στη δουλειά, από πελάτες ή/και από το οικογενειακό- φιλικό περιβάλλον, όπως φάνηκε σε σχετική έρευνα. Η έρευνα έδειξε επίσης ότι το «tall poppy syndrome» ενδέχεται να επηρεάζει δυσανάλογα το γυναικείο φύλο. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι γυναίκες αναφέρουν ότι δέχονται υψηλότερα επίπεδα αγενούς μεταχείρισης στον εργασιακό χώρο, που εντείνεται όσο πιο ανοδική είναι η επαγγελματική τους πορεία.
Μια πιθανή εξήγηση για όλα αυτά είναι ότι οι γυναίκες που δείχνουν αυτοπεποίθηση και δυναμισμό «παραβιάζουν» τις κοινωνικές προσδοκίες που θέλουν το γυναικείο φύλο ήπιο και τρυφερό. Άλλη μια θεωρία είναι ότι οι γυναίκες σε ηγετικές θέσεις κυρίως ανδροκρατούμενων χώρων μπορεί να απομακρύνονται από άλλες γυναίκες ή ακόμα και να περιορίζουν την πρόοδό τους για να προστατεύσουν τη θέση τους. Ταυτόχρονα, οι νεότερες γυναίκες μπορεί να κρίνουν αυστηρότερα τις ανώτερές τους και να δείχνουν λιγότερη υποστήριξη.
Δυναμικές γυναίκες: Το πρόβλημα δεν είναι η φιλοδοξία αυτή καθαυτή
Η κοινωνική επιστήμη δείχνει ότι η αρνητική στάση απέναντι στις δυναμικές γυναίκες εξαρτάται από το πλαίσιο. Αν η ανταγωνιστικότητα αφορά εμάς ή κοντινές μας φίλες, μπορεί να προκαλέσει εντάσεις. Αν όμως αφορά άλλες γυναίκες, πιο μακρινούς ή άγνωστους ανθρώπους, γίνεται συνήθως αποδεκτή. Με άλλα λόγια, το πρόβλημα δεν είναι η φιλοδοξία αυτή καθαυτή, αλλά η εγγύτητα, το πόσο κοντά μας τη νιώθουμε να μας απειλεί…
Αυτό έχει βαθιές ρίζες στην κοινωνική εξέλιξη: οι γυναίκες συνήθιζαν να βασίζονται σε στενές συνεργασίες για υποστήριξη και προστασία. Αν υπάρχουν μεγάλες διαφορές στην επιτυχία ή τη θέση, αυτό μπορεί να απειλήσει την εμπιστοσύνη και τη συνεργασία, γι’ αυτό τα κοινωνικά πρότυπα συνήθως ενθαρρύνουν την ισότητα και την ταπεινότητα.
Η συναισθηματική προσπάθεια της επιτυχίας σημαίνει ότι οι γυναίκες συχνά μαθαίνουν να «μαλακώνουν» την εικόνα τους και εν μέρει να υποτιμούν τον εαυτό τους, για παράδειγμα με φράσεις όπως «ήμουν απλώς τυχερή που πήρα τη δουλειά».
Όταν οι ηγετικές θέσεις είναι λίγες, η άνοδος μιας γυναίκας μπορεί να φαίνεται σαν απώλεια για κάποια άλλη. Όταν όμως υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες και κοινή πρόοδος, η φιλοδοξία και η συνεργασία μπορούν να συνυπάρχουν χωρίς να προκαλούν κοινωνικές εντάσεις.
Συμπερασματικά, οι γυναίκες δεν αντιπαθούν τις φιλόδοξες ή δυναμικές γυναίκες γενικά· αντιδρούν στην εγγύτητα και στο αίσθημα απειλής για τις δικές τους θέσεις ή των στενών τους φίλων. Η κατανόηση αυτού του μηχανισμού μας βοηθά να δούμε ότι η υποστήριξη, η ισότητα και η ανακατανομή ευκαιριών μπορούν να μετατρέψουν τη φιλοδοξία από απειλή σε κοινή επιτυχία.
vita.gr
