Η συνεχής ενασχόληση με τις ειδήσεις, κυρίως τις «σοκαριστικές» και η αίσθηση ότι είμαστε «κολλημένοι» σε έναν ατελείωτο κύκλο ανανέωσης πληροφοριών από τον οποίο αδυνατούμε να ξεφύγουμε, χαρακτηρίζεται ως «doomscrolling». Αυτός ο «κύκλος» της αδιάκοπης αναζήτησης μας κάνει να νιώθουμε ενοχές αν χάσουμε κάτι που συμβαίνει γύρω μας. Το κακό όμως δεν ξεκινά από εκεί. Πίσω από αυτήν την τάση, κρύβεται ένας φόβος και μια αβεβαιότητα, επισημαίνουν οι ειδικοί.
Η ψυχολογία πίσω από το doomscrolling
Η αβεβαιότητα και ο φόβος για το μέλλον και γύρω από παγκόσμια ή προσωπικά γεγονότα είναι ένα ισχυρό κίνητρο που μας κάνει να επιστρέφουμε ξανά και ξανά στο να τσεκάρουμε ειδήσεις. Όταν δεν γνωρίζουμε τι θα συμβεί στη συνέχεια, η ανάγκη μας για πληροφόρηση γίνεται πιο επιτακτική, σχεδόν σαν ένα «καθήκον». Αυτή η ανάγκη για ακριβείς και έγκυρες πληροφορίες γίνεται εντονότερη λόγω του φόβου του «να μην χάσουμε κάτι σημαντικό». Αλλά η συνεχής παρακολούθηση ειδήσεων, ειδικά εκείνων που μας αγχώνουν ή μας κάνουν να νιώθουμε αβοήθητοι, ενδέχεται να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα — να εντείνει τη δυσφορία και να μας αφήσει με το αίσθημα ότι το πρόβλημα δεν έχει τελειώσει και ότι η λύση δεν υπάρχει τελικά πουθενά.
Η ψυχολογία πίσω από το doomscrolling έχει να κάνει κυρίως με την ανάγκη μας για έλεγχο και τη δυσφορία που νιώθουμε όταν δεν γνωρίζουμε τι πρόκειται να συμβεί. Όταν παρακολουθούμε τις ειδήσεις, δεν το κάνουμε πάντα επειδή περιμένουμε να μάθουμε κάτι νέο. Στην πραγματικότητα, συχνά αντιδράμε σε μια υποσυνείδητη ανάγκη να «προετοιμαστούμε» για το επόμενο μεγάλο γεγονός — ελπίζοντας ότι οι πληροφορίες θα μας βοηθήσουν να νιώσουμε λιγότερο αβοήθητοι ή αβέβαιοι. Η αβεβαιότητα, φυσικά, εντείνει τη σημασία του να συνεχίσουμε να ελέγχουμε, προσπαθώντας να βρούμε ένα σημάδι ότι τα πράγματα θα ηρεμήσουν ή θα αλλάξουν.
Αυτή η «αρνητική προκατάληψη», η τάση μας να εστιάζουμε σε αρνητικές ειδήσεις και γεγονότα, διαμορφώνει τον τρόπο που ανταποκρινόμαστε στην πληροφορία. Η συναισθηματική μας αντίδραση στις ειδήσεις, ειδικά όταν αυτές είναι αρνητικές, έχει μεγάλο ψυχολογικό βάρος, κάτι που εξηγεί γιατί οι «έκτακτες ειδήσεις» συχνά φαίνονται τόσο επείγουσες και τρομακτικές.
Πώς μπορούμε να ξανακερδίσουμε τον έλεγχο
Υπάρχουν τρόποι να πάρουμε ξανά τον έλεγχο και να μειώσουμε τη δυσφορία που προκαλεί η υπερβολική ενασχόληση με τις κακές ειδήσεις:
- Συνειδητότητα: Το πρώτο βήμα είναι να καταλάβουμε τη στιγμή που η προσοχή μας αποσπάται πριν κάνουμε «κλικ». Συχνά, το σώμα μας αντιδρά πριν πάρουμε κάποια συνειδητή απόφαση — μπορεί να νιώσουμε ένα σφίξιμο στο στόμα ή να αναστενάξουμε. Αν παρατηρήσουμε αυτές τις σωματικές αντιδράσεις, μπορούμε να καταλάβουμε πότε η προσοχή μας «φεύγει» χωρίς λόγο.
- Εξέταση: Σπάνια κοιτάζουμε τις ειδήσεις με την προσδοκία να μάθουμε κάτι νέο. Συνήθως, αναζητούμε μια αίσθηση ασφάλειας ή εκδηλώνουμε την ανάγκη να μην «χάσουμε» κάτι σημαντικό. Ρωτήστε τον εαυτό σας: Τι περιμένω να μου προσφέρει η επόμενη ανανέωση; Τι θα άλλαζε αν τελικά έβλεπα κάτι καινούργιο ή διαφορετικό στις ειδήσεις;»
- Επανερμηνεία: Κάντε μια μικρή παύση και αναρωτηθείτε: «Ποιος είναι ο πραγματικός ρόλος των ειδήσεων αυτή τη στιγμή; Ανανεώνοντάς τες ξανά & ξανά, προετοιμάζομαι καλύτερα για κάτι;» Αναγνωρίζοντας ότι η πληροφορία έχει τα όριά της, μπορούμε να σταματήσουμε να επιστρέφουμε συνεχώς στο «σκρολάρισμα» και να πάρουμε πίσω τον έλεγχο της προσοχής μας.
Η επιλογή να περιορίσουμε την υπερβολική έκθεση στις ειδήσεις μπορεί να φαίνεται δύσκολη, αλλά η συνειδητή απόφαση για το πού θα εστιάσουμε την προσοχή μας είναι αυτή που καθορίζει την εσωτερική μας εμπειρία και τον τρόπο που κινούμαστε στον κόσμο. Αξίζει λοιπόν να το προσπαθήσουμε.
vita.gr
