Αύριο, Δευτέρα 2 Νοεμβρίου υπογράφεται η Διακρατική Συμφωνία με την Πορτογαλία για την προμήθεια τριών αεροσκαφών KC 390 EMBRAER για την Πολεμική Αεροπορία, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια και του Πορτογάλου ομολόγου του Νούνο Μέλο (Nuno Melo).
Όπως ανακοινώθηκε από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ο κ. Δένδιας θα υποδεχθεί τον Πορτογάλο υπουργό ‘Αμυνας στις 10.30 π.μ., ο οποίος θα πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στην Ελλάδα με την Πολεμική Αεροπορία να μπαίνει σε νέα εποχή.
Οι συζητήσεις μεταξύ των αντιπροσωπειών θα επικεντρωθούν στις δυνατότητες συνεργασίας, ανταλλαγής τεχνογνωσίας και ανάπτυξης κοινών τεχνολογικών έργων, με έμφαση στην προηγμένη αμυντική τεχνολογία, στην υποστήριξη της αμυντικής βιομηχανίας και στην καινοτομία. Θα συζητηθούν επίσης θέματα περιφερειακής και διεθνούς ασφάλειας. Ακολούθως θα πραγματοποιηθούν κοινές δηλώσεις στον τύπο περί τις 11:50.
Η εξέλιξη αυτή ολοκληρώνει την πορεία επιλογής των C-390 Millenium και ανοίγει τον δρόμο για να ανανεώσει η Πολεμική Αεροπορία τις δυνατότητες αερομεταφορών, με νέα μεταγωγικά αεροσκάφη πολλαπλών αποστολών, μεγαλύτερης ταχύτητας και υψηλής μεταφορικής ικανότητας.
Οι διαδικασίες προχώρησαν και πλέον η απόφαση για το βραζιλιάνικο αεροσκάφος της Embraer αποκτά συμβατική βάση, ενώ η πτήση του πορτογαλικού C-390 κατά τη διάρκεια της παρέλασης της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη ήταν το τελευταίο συμβολικό μήνυμα πριν τις υπογραφές.
Πρόκειται για καινούργια αεροσκάφη που θα αποκτηθούν μέσω του πορτογαλικού πλαισίου συνεργασίας με την κατασκευάστρια εταιρεία. Η επιλογή της συγκεκριμένης διαδρομής επιτρέπει στην Αθήνα να αξιοποιήσει την εμπειρία της Πορτογαλικής Αεροπορίας, η οποία ήδη επιχειρεί με τον τύπο, τόσο στην εκπαίδευση όσο και στην υποστήριξη.
Στόχος παραμένει η πρώτη ελληνική παραλαβή μέσα στο 2027, με το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα να αποτυπώνεται στη συμφωνία.
Από το αρχικό ενδιαφέρον στην τελική επιλογή
Το OnAlert.gr είχε καταγράψει από τα πρώτα στάδια το έντονο ενδιαφέρον του Αεροπορικού Επιτελείου για το C-390. Η αναζήτηση νέου μεταγωγικού συνδεόταν με την ανάγκη αντιμετώπισης της γήρανσης των C-130 και των δυσκολιών που προκαλεί η υποστήριξή τους στον καθημερινό προγραμματισμό αποστολών.
Σταδιακά, το ενδιαφέρον μετατράπηκε σε συγκεκριμένο σχέδιο. Ήδη στις 6 Μαΐου 2026, το OnAlert αποκάλυπτε τη λύση της διακρατικής συμφωνίας με την Πορτογαλία για τρία αεροσκάφη και τη δυνατότητα αξιοποίησης του πορτογαλικού προγράμματος για ταχύτερη πρόσβαση στην παραγωγή. Ακολούθησαν οι εξελίξεις στην έγκριση του προγράμματος, η προετοιμασία της συνεργασίας και η τελική διαπραγμάτευση
Η ζυγαριά έγερνε σταθερά υπέρ του Millennium, καθώς στην αξιολόγηση συνυπολογίζονταν η ταχύτητα, το μεταφερόμενο φορτίο, το κόστος του πακέτου και η οργάνωση της υποστήριξης. Η συμφωνία της Δευτέρας αποτελεί το καθοριστικό βήμα αυτής της διαδρομής.
Η μάχη με το C-130J
Ο βασικός ανταγωνιστής ήταν το αμερικανικό C-130J Super Hercules. Ένα καταξιωμένο μεταγωγικό, με μεγάλη διεθνή παρουσία και σύγχρονα συστήματα, το οποίο προσέφερε το πλεονέκτημα της συνέχειας στην οικογένεια Hercules. Για μια Αεροπορία με δεκαετίες εμπειρίας στα C-130, αυτή η παράμετρος είχε ιδιαίτερη σημασία.
Ωστόσο, η ελληνική αξιολόγηση επεκτάθηκε στο σύνολο της πρότασης. Σύμφωνα με τα προηγούμενα ρεπορτάζ του OnAlert, η αμερικανική προσφορά εμφανιζόταν έως και 60% ακριβότερη σε επίπεδο συνολικού πακέτου. Το ποσοστό αφορούσε τις συγκεκριμένες προτάσεις που είχαν εξεταστεί και δεν αποτελεί γενικό τιμοκατάλογο των δύο αεροσκαφών. Ακόμη και η βελτιωμένη αμερικανική προσφορά, όπως είχε καταγραφεί, δεν ανέτρεψε το προβάδισμα του C-390.
Η οικονομική διαφορά συνδυάστηκε με την υψηλότερη ταχύτητα του αεριωθούμενου Millennium, τη μεταφορική του ικανότητα και την προοπτική αξιοποίησής του σε περισσότερους ρόλους.
Ιδιαίτερο βάρος είχε η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού στη διαμόρφωση KC-390, με τον κατάλληλο εξοπλισμό, καθώς το αμερικανικό πακέτο που εξεταζόταν δεν περιλάμβανε αντίστοιχη δυνατότητα. Έτσι, το βραζιλιάνικο αεροσκάφος επικράτησε στην ελληνική επιλογή με βάση τον συνδυασμό επιχειρησιακής απόδοσης και οικονομικών δεδομένων.
Το πιλοτήριο στη Βραζιλία
Τον περασμένο Ιούνιο, το OnAlert βρέθηκε στις εγκαταστάσεις της Embraer στη Βραζιλία και είχε τη δυνατότητα να γνωρίσει το αεροσκάφος από κοντά. Η αποστολή περιλάμβανε πτήση διάρκειας περίπου μίας ώρας, από το Σάο Ζοζέ ντος Κάμπος προς το Γκαβιάο Πεισότο, όπου βρίσκονται εγκαταστάσεις δοκιμών της εταιρείας.
Η παρουσία στο πιλοτήριο ανέδειξε τη διαφορετική τεχνολογική γενιά του Millennium. Μεγάλες ψηφιακές οθόνες, συγκεντρωμένη παρουσίαση πληροφοριών και ηλεκτρονικός έλεγχος πτήσης fly-by-wire διαμορφώνουν ένα σύγχρονο περιβάλλον εργασίας για τους χειριστές.
Στη διάρκεια της πτήσης, στελέχη και δοκιμαστές της Embraer παρουσίασαν τις επιδόσεις και τη φιλοσοφία σχεδίασης του αεροσκάφους. Η δυνατότητα άμεσης παρατήρησης του πιλοτηρίου και του χώρου φορτίου επέτρεψε στο OnAlert να μεταφέρει μια σαφή εικόνα της πλατφόρμας που είχε ήδη αποκτήσει προβάδισμα για τις ελληνικές ανάγκες.
Έως 26 τόνοι φορτίου και ταχύτητα 870 χιλιομέτρων
Το C-390 είναι δικινητήριο στρατιωτικό μεταγωγικό με μέγιστο ωφέλιμο φορτίο έως 26 τόνους και μέγιστη ταχύτητα περίπου 470 κόμβων, δηλαδή 870 χιλιομέτρων την ώρα. Το επιχειρησιακό ύψος φτάνει περίπου τα 36.000 πόδια.
Το μήκος του είναι 35,2 μέτρα, το εκπέτασμα 35,05 μέτρα και το ύψος 11,84 μέτρα. Μπορεί να μεταφέρει έως 80 επιβάτες ή 66 αλεξιπτωτιστές, ανάλογα με τη διαμόρφωση. Η πίσω ράμπα και το σύστημα διαχείρισης φορτίου υποστηρίζουν τη μεταφορά παλετών, οχημάτων και στρατιωτικού εξοπλισμού, καθώς και τις αποστολές ρίψης εφοδίων.
Η διαθέσιμη εμβέλεια εξαρτάται από το βάρος του φορτίου, τα καύσιμα και το προφίλ πτήσης. Αντίστοιχα, η δυνατότητα επιχειρήσεων από ημιπροετοιμασμένους διαδρόμους αξιοποιείται με βάση τις αντοχές του εδάφους, το μήκος του διαδρόμου και τις συνθήκες της αποστολής.
Για την ελληνική πλευρά, το ενδιαφέρον βρίσκεται στο συνολικό μεταφορικό έργο. Η μετακίνηση περισσότερων υλικών σε μικρότερο χρόνο μπορεί να περιορίσει τις απαιτούμενες εξόδους και να επιτρέψει ταχύτερη διάθεση του αεροσκάφους στην επόμενη αποστολή.
Δύο κινητήρες και σύγχρονη τεχνική υποστήριξη
Το Millennium χρησιμοποιεί δύο κινητήρες turbofan IAE V2500-E5, ώσης περίπου 31.330 λιβρών ο καθένας. Προέρχονται από μια ευρέως χρησιμοποιούμενη οικογένεια κινητήρων της εμπορικής αεροπορίας, με αναπτυγμένη διεθνή τεχνική υποδομή.
Η προέλευση αυτή προσφέρει πρόσβαση σε συσσωρευμένη εμπειρία συντήρησης. Η στρατιωτική έκδοση έχει, βεβαίως, τις δικές της απαιτήσεις και πιστοποιήσεις. Σε συνδυασμό με την ψηφιακή παρακολούθηση των συστημάτων, η σχεδίαση επιτρέπει καλύτερο προγραμματισμό εργασιών και έγκαιρο εντοπισμό τεχνικών προβλημάτων.
Για την Πολεμική Αεροπορία, η διαθεσιμότητα βρίσκεται στο επίκεντρο. Σε έναν αρχικό στόλο τριών αεροσκαφών, η απουσία ακόμη και ενός επηρεάζει αισθητά το διαθέσιμο μεταφορικό έργο. Συνεπώς, τα ανταλλακτικά, η τεχνική βοήθεια και η εκπαίδευση των μηχανικών έχουν άμεση επιχειρησιακή αξία.
Η Πορτογαλία και το πραγματικό εύρος του πακέτου
Η πορτογαλική απόφαση που δημοσιεύθηκε στις 22 Οκτωβρίου προσδιόρισε δαπάνες περίπου 590 εκατομμυρίων ευρώ, προ του προβλεπόμενου ΦΠΑ, για τα τρία αεροσκάφη και τις συνοδευτικές παροχές προς την Ελλάδα.
Περίπου 532,9 εκατομμύρια αφορούν την απόκτηση των αεροσκαφών και το αρχικό πακέτο υποστήριξης. Άλλα 57,1 εκατομμύρια καλύπτουν εξοπλισμό ηλεκτρονικού πολέμου, εκπαίδευση, πρόσθετη υποστήριξη, τεχνικές ομάδες στην Ελλάδα και διαχείριση του προγράμματος. Τα ποσά αποτυπώνουν το εύρος του εγκεκριμένου πορτογαλικού σχήματος και δεν αποτελούν τιμή αγοράς τριών αεροσκαφών χωρίς εξοπλισμό και υπηρεσίες.
Η συνεργασία με τη Λισαβόνα προσφέρει επίσης εκπαιδευτική βάση. Η εμπειρία που έχει αποκτηθεί στην Beja μπορεί να αξιοποιηθεί για την προετοιμασία των ελληνικών πληρωμάτων και τεχνικών, ώστε η ένταξη του νέου τύπου να προχωρήσει οργανωμένα.
Η προοπτική ανεφοδιασμού των Rafale
Ξεχωριστή διάσταση αποτελεί ο εναέριος ανεφοδιασμός. Στη διαμόρφωση KC-390, το Millennium χρησιμοποιεί ατρακτίδια με εύκαμπτο σωλήνα και καλάθο, το σύστημα hose-and-drogue. Η δυνατότητα παρουσιάζει ενδιαφέρον για τα ελληνικά Rafale, τα οποία χρησιμοποιούν αντίστοιχη μέθοδο ανεφοδιασμού.
Η επιχειρησιακή αξιοποίηση απαιτεί τον προβλεπόμενο εξοπλισμό, πιστοποιημένο συνδυασμό αεροσκαφών και εκπαιδευμένα πληρώματα. Το ακριβές περιεχόμενο της ελληνικής σύμβασης θα καθορίσει τις δυνατότητες που θα παραδοθούν.
Η απόκτηση οργανικής δυνατότητας ανεφοδιασμού θα διεύρυνε τις επιλογές στον σχεδιασμό αποστολών στην Ανατολική Μεσόγειο, αυξάνοντας την παραμονή των συμβατών μαχητικών στην περιοχή ενδιαφέροντος. Τα F-16 και F-35 απαιτούν σύστημα άκαμπτου σωλήνα, επομένως ο ανεφοδιασμός τους δεν καλύπτεται από τη συγκεκριμένη διαμόρφωση.
Αεροδιακομιδές, ενισχύσεις και επιχειρήσεις εκκένωσης
Η χρησιμότητα των Millennium εκτείνεται στο σύνολο των Ενόπλων Δυνάμεων. Η μεταφορά προσωπικού και εξοπλισμού προς νησιωτικές μονάδες, η υποστήριξη αεροπορικών αποσπασμάτων και η ανάπτυξη δυνάμεων στο εξωτερικό αποτελούν αποστολές στις οποίες η ταχύτητα και το διαθέσιμο φορτίο επηρεάζουν άμεσα τον χρόνο αντίδρασης.
Ο χώρος φορτίου μπορεί να αναδιαμορφώνεται για υγειονομικές μεταφορές, με φορεία, ιατρικό εξοπλισμό και συνοδούς. Παράλληλα, το αεροσκάφος μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε απομάκρυνση πολιτών από περιοχές κρίσης και σε μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας.
Η αυξημένη ταχύτητα αποκτά ιδιαίτερη αξία στις μεγαλύτερες αποστάσεις. Στις σύντομες διαδρομές, καθοριστικοί παραμένουν και οι χρόνοι φόρτωσης, εξυπηρέτησης και προετοιμασίας. Η αποτελεσματική αξιοποίηση απαιτεί, συνεπώς, συνολική οργάνωση της αλυσίδας αερομεταφορών.
Το στοίχημα της ΕΑΒ και της πρώτης παραλαβής
Η επόμενη ημέρα περιλαμβάνει και την ελληνική αμυντική βιομηχανία. Embraer και ΕΑΒ υπέγραψαν τον Μάιο μνημόνιο συνεργασίας για την ανάπτυξη δυνατοτήτων συντήρησης, επισκευής και γενικής επισκευής του C-390 στην Ελλάδα.
Η μετατροπή αυτής της προοπτικής σε συγκεκριμένο τεχνικό έργο απαιτεί εκπαίδευση, υποδομές και πιστοποιήσεις. Μπορεί, όμως, να ενισχύσει την αυτονομία υποστήριξης της Πολεμικής Αεροπορίας και να συγκρατήσει τεχνογνωσία στη χώρα.
Η ανανέωση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι μεταφορικές απαιτήσεις παραμένουν συνεχείς. Ασκήσεις, μετασταθμεύσεις, ανεφοδιασμός μονάδων και έκτακτες αποστολές διεκδικούν τα ίδια διαθέσιμα αεροσκάφη. Η ένταξη του νέου τύπου θα πρέπει να συνδυαστεί με τη συνεχιζόμενη υποστήριξη των υφιστάμενων μέσων κατά τη μεταβατική περίοδο.
Τα τρία πρώτα Millennium αποτελούν αφετηρία ανανέωσης και χρειάζονται χρόνο για να αναλάβουν πλήρες έργο. Η πραγματική ενίσχυση θα αποτυπωθεί όταν αεροσκάφη, πληρώματα και τεχνικοί μπορούν να ανταποκρίνονται σταθερά στον επιχειρησιακό προγραμματισμό, διατηρώντας ταυτόχρονα περιθώριο για απρόβλεπτες ανάγκες.
Αυτό θα είναι το μέτρο της επιτυχίας μετά την πρώτη προσγείωση με ελληνικά εθνόσημα. Με τις υπογραφές, το βάρος μεταφέρεται στην εφαρμογή.
Στην προετοιμασία των πληρωμάτων, στην εξασφάλιση ανταλλακτικών και στην τήρηση των παραδόσεων. Η διαδρομή που παρακολούθησε το OnAlert, από το αρχικό ενδιαφέρον και την επικράτηση έναντι του C-130J έως την πτήση στη Βραζιλία, φτάνει πλέον στη συμφωνία που δίνει στην Πολεμική Αεροπορία το επόμενο μεταγωγικό της.
Πηγή: OnAlert.gr / Κώστας Σαρικάς
Πηγή
