Όταν η οργή χτυπάει κόκκινο, η πρώτη μας παρόρμηση είναι συνήθως να «τα βγάλουμε από μέσα μας». Από τις φωνές και το χτύπημα μιας πόρτας μέχρι τη δημοφιλή τάση των rage rooms, πολλοί συμφωνούν ότι ο θυμός χρειάζεται εκτόνωση, όπως ο ατμός σε μια χύτρα ταχύτητας.
Η επιστήμη, όμως, έχει διαφορετική άποψη. Μια εκτενής μετα-ανάλυση από το Πανεπιστήμιο του Οχάιο, που δημοσιεύθηκε στο Clinical Psychology Review και εξέτασε 154 μελέτες με περισσότερους από 10.000 συμμετέχοντες, έρχεται να καταρρίψει τη θεωρία της κάθαρσης, υποστηρίζοντας ότι όχι μόνο δεν τον μειώνει, αλλά μπορεί ακόμα και να τον τροφοδοτεί.
Ένταση και θυμός φαύλος κύκλος
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο θυμός έχει τόσο ψυχική (τι σκεφτόμαστε) όσο και σωματική διάσταση (πώς αντιδρά το σώμα, όπως η αύξηση της πίεσης). Συνοδεύεται συχνά από ταχύτερους παλμούς, μυϊκή ένταση και την αίσθηση ότι πρέπει να αντιδράσουμε αμέσως. Όταν προσπαθούμε να τον αντιμετωπίσουμε με μια ακόμη πιο έντονη δραστηριότητα, όπως για παράδειγμα το γρήγορο jogging, το σώμα μπορεί να παραμένει σε κατάσταση συναγερμού αντί να ηρεμεί.
Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι πρέπει να καταπιέζουμε όσα αισθανόμαστε ή να αποφεύγουμε να μιλάμε γι’ αυτά. Η ήρεμη συζήτηση, η αναγνώριση του συναισθήματος και η προσπάθεια να κατανοήσουμε τι το προκάλεσε διαφέρουν από τη συνεχή αναπαραγωγή του περιστατικού, η οποία μπορεί να μας κρατά εγκλωβισμένους στον εκνευρισμό.
Για να ηρεμήσουμε
Αν η εκτόνωση αποτυγχάνει, τι μπορεί να μας βοηθήσει πραγματικά; Οι πιο αποτελεσματικές επιλογές ήταν απλές πρακτικές που μειώνουν σταδιακά τη σωματική ένταση, όπως η διαφραγματική αναπνοή, η ενσυνειδητότητα, ο διαλογισμός, η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση, η ήπια yoga ή ένα σύντομο διάλειμμα από την κατάσταση. Ακόμη και το να μετρήσουμε μέχρι το δέκα μπορεί να δημιουργήσει τον απαραίτητο χώρο ανάμεσα στο συναίσθημα και την αντίδρασή μας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το τρέξιμο ή η έντονη άσκηση χάνουν τα οφέλη τους για τη σωματική και ψυχική υγεία. Απλώς, τη στιγμή που βρισκόμαστε ήδη σε μεγάλη ένταση, δεν αποτελούν απαραίτητα τον πιο άμεσο δρόμο προς την ηρεμία. Εξαίρεση μπορεί να αποτελούν δραστηριότητες παιχνιδιού, όπως ορισμένα ομαδικά αθλήματα, τα οποία στη συγκεκριμένη ανάλυση φάνηκαν να έχουν πιο θετική επίδραση.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα νιώσουμε ότι «βράζουμε», μια μικρή παύση ίσως μας φανεί πιο χρήσιμη από ένα ξέσπασμα, καθώς μας δίνει πολύτιμο χρόνο να αποφασίσουμε πώς θα αντιδράσουμε. Χρειάζεται να κάνουμε μια ειλικρινή συζήτηση, να θέσουμε ένα όριο ή να προβούμε σε κάποια αλλαγή; Όσα μας ενόχλησαν θα είναι ακόμη εκεί, θα καταφέρουμε όμως να τα αντιμετωπίσουμε πιο ψύχραιμα.
vita.gr
