Οι αριστερόχειρες αποτελούν ένα μικρό ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού που παραμένει αξιοσημείωτα σταθερό, γεγονός που εδώ και δεκαετίες κινεί το ενδιαφέρον των ερευνητών. Παρότι η δεξιοχειρία κυριαρχεί συντριπτικά, η παρουσία των αριστερόχειρων παραμένει σταθερή μέσα στον χρόνο, υποδηλώνοντας ότι ίσως διαθέτουν κάποια εξελικτικά πλεονεκτήματα.
Μια πρόσφατη μελέτη έρχεται να φωτίσει έναν από τους πιο ενδιαφέροντες παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν σε αυτή τη σταθερότητα, την έντονη ανταγωνιστικότητα που φαίνεται να χαρακτηρίζει τους αριστερόχειρες σε σύγκριση με τους δεξιόχειρες.
Το εξελικτικό υπόβαθρο: Η «υπόθεση της μάχης»
Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι δεξιόχειρες, ενώ περίπου το 10,6% είναι αριστερόχειρες. Το σταθερό αυτό μοτίβο 90%-10% έχει απασχολήσει επί δεκαετίες τους ερευνητές. Μία από τις επικρατέστερες εξηγήσεις στην εξελικτική ψυχολογία είναι ότι και οι δύο πλευρές –δεξιοχειρία και αριστεροχειρία– προσφέρουν διαφορετικά εξελικτικά πλεονεκτήματα:
- Οι δεξιόχειρες φαίνεται να έχουν πλεονέκτημα σε συνεργατικές δραστηριότητες, όπως η μάθηση μέσω μίμησης.
- Οι αριστερόχειρες, αντίθετα, θεωρείται ότι έχουν πλεονέκτημα σε ανταγωνιστικές καταστάσεις, όπως η μάχη ή ορισμένα αθλήματα. Επειδή είναι πιο σπάνιοι, οι κινήσεις τους είναι πιο απρόβλεπτες για τους δεξιόχειρες αντιπάλους.
Προηγούμενες έρευνες έχουν επισημάνει ότι οι αριστερόχειρες φαίνεται πράγματι να υπερέχουν σε αθλήματα όπως η ξιφασκία και το μπάντμιντον. Ωστόσο, για να αξιοποιήσουν αυτό το πλεονέκτημα, θα έπρεπε να είναι και πιο ανταγωνιστικοί ως άτομα. Μέχρι πρόσφατα, δεν υπήρχε μελέτη που να εξετάζει άμεσα τη σχέση ανάμεσα στην ανταγωνιστικότητα και την δεξιοχειρία ή την αριστεροχειρία.
Τι έδειξε η μελέτη για τους αριστερόχειρες
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports, περιλάμβανε δύο διαδοχικά πειράματα.
Στο πρώτο πείραμα συμμετείχαν περισσότεροι από 1100 εθελοντές. Όλοι συμπλήρωσαν το Edinburgh Handedness Inventory, ένα καθιερωμένο εργαλείο αξιολόγησης της προτίμησης χεριού. Από τα δεδομένα προέκυψαν 50 αριστερόχειρες και 483 δεξιόχειρες. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν επίσης ερωτηματολόγια που αξιολογούσαν προσωπικότητα, ανταγωνιστικότητα, κατάθλιψη και άγχος.
Σύμφωνα με τη στατιστική ανάλυση των δεδομένων, η δεξιοχειρία φάνηκε να συνδέεται με αποφυγή ανταγωνισμού καθοδηγούμενη από άγχος, ενώ η αριστεροχειρία φάνηκε να συνδέεται με μεγαλύτερη διάθεση για ανάπτυξη μέσω ανταγωνισμού. Επιπλέον, τα άτομα που ανήκαν στην ομάδα των αριστερόχειρων εμφάνισαν υψηλότερα επίπεδα υπερ‑ανταγωνιστικού προσανατολισμού. Συνολικά, η ομάδα των δεξιόχειρων έτεινε να αποφεύγει τον ανταγωνισμό περισσότερο, ενώ η ομάδα των αριστερόχειρων έτεινε να εμφανίζει μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα.
Στο δεύτερο πείραμα, ένα υποσύνολο των συμμετεχόντων κλήθηκε να εκτελέσει το pegboard task, ένα κλινικό εργαλείο αξιολόγησης για την επιδεξιότητα των χεριών. Ο στόχος ήταν να εξεταστεί αν η δεξιοτεχνία σχετίζεται με την ανταγωνιστικότητα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι δεν υπήρξε καμία συσχέτιση ανάμεσα στις δύο μεταβλητές.
Το… ανταγωνιστικό πλεονέκτημα
Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, η μελέτη προσφέρει σημαντικά στοιχεία για την κατανόηση της εξέλιξης της αριστεροχειρίας, καθώς όπως υποδηλώνει, οι αριστερόχειρες φαίνεται να είναι πράγματι πιο ανταγωνιστικοί από τους δεξιόχειρες.
Αυτό ενισχύει την ιδέα ότι η ανταγωνιστικότητα μπορεί να αποτελεί μέρος του εξελικτικού πλεονεκτήματος που διασφαλίζει τη συνέχιση της αριστεροχειρίας στον πληθυσμό.
vita.gr
