Η αποτυχία δεν γίνεται πιο ευχάριστη επειδή έχουμε καλή σχέση με τον εαυτό μας. Όταν κάτι για το οποίο προσπαθήσαμε δεν πηγαίνει καλά, είναι φυσιολογικό να νιώσουμε απογοήτευση, εκνευρισμό ή ακόμη και ντροπή. Η αυτοσυμπόνια δεν φαίνεται να εξαφανίζει αυτά τα συναισθήματα, ούτε λειτουργεί σαν «μαξιλαράκι» που μας προστατεύει από κάθε δυσάρεστη αντίδραση. Μπορεί, όμως, να επηρεάζει κάτι που συμβαίνει αμέσως μετά: τον τρόπο με τον οποίο κρίνουμε τον εαυτό μας.
Αυτό είναι το ενδιαφέρον συμπέρασμα μιας πρόσφατης μελέτης από το Πανεπιστήμιο του Lübeck στη Γερμανία, η οποία δημοσιεύθηκε στο Royal Society Open Science. Οι ερευνητές μελέτησαν 74 νεαρούς ενήλικες, εξετάζοντας πώς αντιδρούσαν σε μια σειρά από επιτυχίες και αποτυχίες και αν η σχέση που είχαν με τον εαυτό τους επηρέαζε τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούσαν την απόδοσή τους.
«Δεν τα κατάφερα» ή «δεν είμαι ικανός»
Μετά από μία αποτυχία έρχεται ο απολογισμός. Από τη μία μπορεί να σκεφτούμε ότι δεν προετοιμαστήκαμε αρκετά ή ότι χρειάζεται να δουλέψουμε περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουμε τις ιδέες μας. Μπορεί, όμως, να κάνουμε και ένα πολύ μεγαλύτερο άλμα και να σκεφτούμε αρνητικά για τον εαυτό μας: «Δεν είμαι καλός στη δουλειά μου», «Δεν το έχω», «Οι άλλοι είναι καλύτεροι από εμένα».
Το πρώτο συμπέρασμα αφορά μια συμπεριφορά και αφήνει περιθώριο βελτίωσης. Το δεύτερο μετατρέπει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα σε κρίση της προσωπικής μας αξίας.
Η αυτοσυμπόνια σχετίζεται με την ικανότητα να κρατάμε αυτές τις δύο διαστάσεις χωριστά. Να αναγνωρίζουμε ότι κάτι δεν πήγε καλά χωρίς να θεωρούμε ότι αυτό καθορίζει το ποιοι είμαστε.
Η αυτοσυμπόνια δεν κάνει θαύματα
Χρειάζεται, ωστόσο, προσοχή στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Η μελέτη δείχνει μια συσχέτιση και όχι σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Οι ερευνητές δεν έμαθαν στους συμμετέχοντες να είναι πιο συμπονετικοί με τον εαυτό τους και στη συνέχεια δεν εξέτασαν αν αυτό τους βοήθησε. Μέτρησαν πόσο υψηλή ήταν η αυτοσυμπόνια τους και συνέκριναν τα αποτελέσματα.
Επομένως, δεν μπορούμε να πούμε ότι «αν αρχίσεις να αγαπάς περισσότερο τον εαυτό σου, η αυτοεκτίμησή σου θα προστατευτεί από την αποτυχία». Μπορεί να υπάρχει σχέση, αλλά χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να καταλάβουμε τι ακριβώς την εξηγεί.
Τι μπορούμε να κρατήσουμε από τη μελέτη
Αντιμετωπίζοντας την αποτυχία σαν ένα αντικειμενικό δεδομένο ή ένα feedback (πληροφορία για το τι δεν λειτούργησε), απελευθερώνετε τον εαυτό σας από το περιττό βάρος της ντροπής. Επιτρέπετε στον εαυτό σας να νιώσει την απογοήτευση —κάτι που είναι απόλυτα φυσιολογικό— αλλά δεν της επιτρέπετε να καθορίσει την αξία σας.
vita.gr
