Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερα νοικοκυριά στην Ελλάδα σκέφτονται σοβαρά να εγκαταστήσουν φωτοβολταϊκά. Οι λόγοι είναι προφανείς: οι λογαριασμοί ρεύματος έχουν αυξηθεί σημαντικά, η τεχνολογία έχει φθηνύνει, και η ηλιοφάνεια στη χώρα μας δεν λείπει. Όμως ανάμεσα στην επιθυμία και στη σωστή επένδυση υπάρχει μια σειρά από ερωτήματα που αξίζει να απαντηθούν πρώτα.
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να καταλάβεις είναι πώς ακριβώς αποζημιώνεσαι για την ενέργεια που παράγεις αλλά δεν χρησιμοποιείς. Το ισχύον σύστημα στην Ελλάδα για τα περισσότερα νέα συμβόλαια είναι το net billing, και λειτουργεί διαφορετικά από ό,τι πολλοί περιμένουν. Δεν αρκεί να ξέρεις ότι «η ενέργεια πηγαίνει στο δίκτυο», χρειάζεται να ξέρεις σε ποια τιμή και πότε. Αν αυτές οι λεπτομέρειες δεν έχουν απαντηθεί πριν υπογράψεις, μπορεί να βρεθείς με ένα σύστημα που παράγει ωραία αριθμητικά αλλά εξοικονομεί λιγότερα από ό,τι περίμενες.
Έπειτα υπάρχει το ζήτημα της κατανάλωσης. Πότε χρησιμοποιείς ρεύμα στο σπίτι σου; Αν λείπεις τις περισσότερες ώρες της ημέρας, το φωτοβολταϊκό παράγει ενέργεια που δεν καταναλώνεις και την «εξάγεις» στο δίκτυο. Κι αν η τιμή αποζημίωσης αυτής της ενέργειας είναι χαμηλότερη από αυτή που πληρώνεις το βράδι για να αγοράσεις ρεύμα, τότε το κέρδος είναι μικρότερο από ό,τι δείχνουν τα φυλλάδια. Το προφίλ κατανάλωσης του σπιτιού σου είναι εξίσου σημαντικό με την ισχύ του φωτοβολταϊκού.
Για να έχεις πλήρη εικόνα πώς λειτουργεί το σύστημα αποζημίωσης σήμερα, αξίζει να διαβάσεις αναλυτικό υλικό για το net billing πριν μιλήσεις με οποιονδήποτε εγκαταστάτη — έτσι θα ξέρεις τι να ρωτήσεις και δεν θα βασίζεσαι αποκλειστικά σε εκτιμήσεις τρίτων.
Ένα άλλο στοιχείο που συχνά αγνοείται είναι ο προσανατολισμός και η σκίαση της στέγης. Ένα φωτοβολταϊκό σύστημα νότιου προσανατολισμού χωρίς εμπόδια αποδίδει πολύ διαφορετικά από ένα σε στέγη με κεραίες, δέντρα ή γειτονικά κτίρια που ρίχνουν σκιά. Ακόμα και μερική σκίαση σε ένα πάνελ μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την απόδοση ολόκληρου του συστήματος, ανάλογα με τον τύπο του inverter. Αυτές είναι τεχνικές λεπτομέρειες που χρειάζεται να αξιολογήσει κάποιος πριν από την εγκατάσταση, όχι μετά.
Το θέμα της μπαταρίας είναι άλλο ένα σημείο που αξίζει ιδιαίτερη προσοχή. Πολλοί το βλέπουν ως αναγκαίο κακό, άλλοι ως περιττό έξοδο. Η αλήθεια εξαρτάται από το πώς χρησιμοποιείς το σπίτι σου. Αν η κατανάλωσή σου είναι κυρίως νυχτερινή, η μπαταρία αλλάζει εντελώς τη δυναμική της επένδυσης και αποσβένεται γρηγορότερα. Αν η κατανάλωσή σου είναι μοιρασμένη κατά τη διάρκεια της ημέρας, ίσως να μην είναι τόσο αναγκαία. Δεν υπάρχει μία απάντηση που να ισχύει για όλους.
Τέλος, υπάρχει η ερώτηση του χρόνου. Πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να κάνεις αυτό το βήμα; Οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας δεν είναι σταθερές, τα επιδοτούμενα προγράμματα αλλάζουν, και οι τιμές των εξοπλισμών συνεχίζουν να εξελίσσονται. Το να περιμένεις «τη σωστή στιγμή» επ’ αόριστον έχει και αυτό κόστος, αφού κάθε χρόνο που καταναλώνεις ρεύμα από το δίκτυο χωρίς αυτοπαραγωγή είναι χρόνος που θα μπορούσε να υπολογίζεται στην απόσβεση. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να βιαστείς, αλλά ότι η αναβολή έχει επίσης κόστος.
